31 Οκτωβρίου 2023

Ψηφίδες πληροφόρησης για την αιχμή του δόρατος των ΝΑΤΟϊκών Δυνάμεων, τη Διακλαδική Δύναμη Λίαν Υψηλής Ετοιμότητας (Very High Readiness Joint Task Force -VJTF)


Η Δύναμη Αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NATO Response Force -NRF[1]) είναι μια υψηλής ετοιμότητος και τεχνολογικά εξελιγμένη πολυεθνική δύναμη που συγκροτείται από στοιχεία Στρατού, Ναυτικού, Αεροπορίας και Ειδικών Επιχειρήσεων, τα οποία η Συμμαχία μπορεί να αναπτύξει γρήγορα, όπου απαιτηθεί. Επιπρόσθετα του επιχειρησιακού της ρόλου, η NRF μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση ευρύτερων συνεργασιών στην εκπαίδευση και τη μόρφωση, τις ασκήσεις και τη βελτίωση της χρήσης της τεχνολογίας. Είναι ατμομηχανή εξέλιξης των ΕΔ της Συμμαχίας. Η πρόσφατη εμπειρία που απέκτησαν και επέδειξαν τα στελέχη του τότε NDC-GR και τώρα NRDC-GR ως Διοίκησης Χερσαίων Επιχειρήσεων της NRF, τόσο κατά τη διάρκεια της μακράς προετοιμασίας, όσο και κατά τη διάρκεια του χρόνου ετοιμότητας, πιστοποιεί του λόγου το αληθές.

 

Αξιοσημείωτα:

·      Η NRF ιδρύθηκε το 2002 και συνιστά μια εξαιρετικών δυνατοτήτων Πολυεθνική Διακλαδική Δύναμη, ικανή να αντιδρά σε πολύ μικρό χρόνο και σε κάθε αποστολή που αφορά ευρεία γκάμα απειλών, από τη Διαχείριση Κρίσεων μέχρι τη Συλλογική Άμυνα.

·      Οι Σύμμαχοι αποφάσισαν το 2014 να ενισχύσουν την NRF με τη δημιουργία της VJTF[2].

·      Η ενισχυμένη NRF είναι μέρος των μέτρων του Σχεδίου Ετοιμότητας (Readiness Action Plan -RAP), που σκοπεί στην ανταπόκριση στις αλλαγές του περιβάλλοντος ασφαλείας και την ενίσχυση της Συλλογικής Άμυνας της Συμμαχίας.

·      Η υψηλή Διοίκηση της NRF ανήκει στον Ανώτατο Συμμαχικό Διοικητή Ευρώπης  (Supreme Allied Commander Europe-SACEUR[3]).

·      Η απόφαση για την ανάπτυξη της NRF λαμβάνεται από το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο.

Ιστορικό

Με τις Ρωσικές «παρεμβάσεις» σε Γεωργία (Νότια Οσετία -2008) και Ουκρανία (αρχικά στην Κριμαία -νωρίς το 2014), αμφότερες μέλη της Σύμπραξης για την Ειρήνη, το ΝΑΤΟ ανακάλυψε την αλήθεια της αδυναμίας του για αξιόπιστη Αποτροπή και Άμεση Αντίδραση. Η NRF είναι καλή και ισχυρή, αλλά όχι αρκετά ταχεία. Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουαλλία το Σεπτέμβριο του 2014, οι Σύμμαχοι συμφώνησαν, μεταξύ άλλων –όπως τη διακήρυξη για την υποστήριξη των Στελεχών[4] των Ενόπλων τους Δυνάμεων, να δημιουργήσουν μια «αιχμή του δόρατος» στο εσωτερικό της Δύναμης Αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NRF), τη Διακλαδική Δύναμη Λίαν Υψηλής Ετοιμότητας (VJTF), ικανή να αναπτυχθεί  σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα στην επικράτεια των περιφερειακών χωρών του ΝΑΤΟ. Η VJTF αποτελείται από μια χερσαία δύναμη, με επιπλέον διαθέσιμες δυνάμεις Ναυτικού, Αεροπορίας και Ειδικών Επιχειρήσεων. Ουσιαστικά αποτελεί μια διάδοχη κατάσταση της παλιότερης Δύναμης Αμέσου Αντιδράσεως του ΝΑΤΟ της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, της  AMF(L), που ήταν όμως ένα μόνιμο σχήμα με σταθερή και όχι περιοδικά εναλλασσόμενη συγκρότηση και στελέχωση.

Οι αποφάσεις του Σεπτεμβρίου του 2014 περιελάμβαναν τη ίδρυση στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία και Ρουμανία, όπως και τη θέσπιση νέας δύναμης ταχείας αντίδρασης που θα μπορούσε να βοηθήσει τυχόν απειλούμενα Κράτη-Μέλη εντός δύο ημερών. Η δύναμη αυτή, θα στελεχώνεται εκ περιτροπής από τα Κράτη-Μέλη, και θα είναι έτοιμη προς ανάπτυξη υπό μικρή προειδοποίηση. Στις 2 Δεκεμβρίου 2014, οι υπουργοί Εξωτερικών του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν ότι μια προσωρινή VJTF θα λειτουργεί από τις αρχές του 2015 για να βελτιώσει την ετοιμότητα της Συμμαχίας, και συμφώνησαν στην συνεχή παρουσία ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στο ανατολικό τμήμα της Συμμαχίας από 2016. Αυτή η «νέα» δύναμη, αποτελεί μέρος της NRF, η οποία μπορεί να αρχίσει να αναπτύσσεται οπουδήποτε, εντός 5ημέρου. Η νέα, μικρότερη δύναμη, θα μπορεί να αναπτυχθεί στο έδαφος οποιουδήποτε απειλούμενου Κράτους-Μέλους εντός 2ημέρου. Θα αποτελεί τον προπομπό της NRF. Η δυνάμεως πλέον των 25.000 στελεχών NRF χρειάζεται περίπου ένα μήνα για να αναπτυχθεί πλήρως, άρα στο μεσοδιάστημα από την ενεργοποίηση μέχρι την πλήρη της ανάπτυξη, οποιαδήποτε αποφασιστική ξένη επέμβαση θα δημιουργούσε τετελεσμένα. Η VJTF θα έχει έτοιμες βάσεις σε διάφορα Κράτη-Μέλη στην Ανατολική Ευρώπη, πιθανότατα στις Βαλτικές χώρες, την Πολωνία και τη Ρουμανία, με προαποθήκευση εξοπλισμού και εφοδίων και ένα μικρό επιτελείο Διοίκησης, Σχεδίασης και Επικοινωνιών προεγκατεστημένο.

 

Νομικά/πολιτικά θέματα

Το λεγόμενο “Founding Act[5]” είναι συμφωνία του 1997 μεταξύ της Συμμαχίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας για να διευθετηθούν ποικίλα θέματα και να καταλαγιάσουν οι Ρωσικές ανησυχίες μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Στη συμφωνία αυτή, που αξιωματούχοι της Συμμαχίας χαρακτηρίζουν ως «πολιτικό» και όχι «νομικό» κείμενο, το ΝΑΤΟ δεσμευόταν ότι δεν θα εγκαθιστούσε «μόνιμες» ή «σοβαρές» δυνάμεις στο έδαφος των νέων του μελών στα ανατολικά,  Αργότερα, η προσχώρηση πρώην μελών του Συμφώνου της Βαρσοβίας (Πολωνίας, Ουγγαρίας, Τσεχίας κλπ) στο ΝΑΤΟ, αύξησε τις Ρωσικές ανησυχίες που είδαν τη “ζώνη ουδετέρων κρατών” στα δυτικά τους, να χάνεται. 

Η επί Πούτιν αναζωπύρωση των Ρωσικών προς τα Δυτικά διεκδικήσεων, ενέτεινε τις (από το 1989) ανησυχίες των Ανατολικοευρωπαίων. Διπλωμάτες των Βαλτικών κρατών, της Πολωνίας και της Ρουμανίας, εκδηλώνουν φόβους ότι ο αυτοπεριορισμός του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να περιορίζει την ανάπτυξη ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στην επικράτειά τους. Υποστηρίζουν ότι η Μόσχα έχει παραβεί τις βάσει της συμφωνίας υποχρεώσεις της  και ότι αναζητεί τρόπους να αποδυναμώσει ή και ακυρώσει τη ΝΑΤΟϊκή υποχρέωση. Αυτή η προσπάθεια αντιμετωπίσθηκε σθεναρά από τη Γερμανία. Το 2008, στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου (θυμίζουμε το τότε veto της Ελλάδος στην εισδοχή της πΓΔΜ στις Συμμαχικές δομές και διαδικασίες με το συνταγματικό της όνομα), το Βερολίνο ηγήθηκε της αντίθεσης στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων (Membership Action Plans) των Ουκρανίας και Γεωργίας. Το Σεπτέμβριο του 2014 επιτεύχθηκε συμβιβασμός για διατήρηση σε ισχύ του Founding Act, με το ΝΑΤΟ να δηλώνει ότι η Ρωσία έχει παραβιάσει τη συμφωνία με τα πεπραγμένα της στην Ουκρανία. Θυμίζουμε ότι η Ρωσία αποτελεί μεν μέλος της Σύμπραξης για την Ειρήνη (PfP[6]) αλλά δεν ενεργεί ως τέτοιο πλην ελαχίστων εκφάνσεων, αναδεικνύοντας τον ισότιμο με το ΝΑΤΟ ρόλο της στο Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας (NATO-Russia Council) που συστάθηκε με τη Founding Act.

Η συμφωνία του 1997 έχει de facto «ευνουχισθεί», αφενός με τη διενέργεια συνεχών εναλλαγών ασκήσεων  που στην ουσία επιτυγχάνουν συνεχή παρουσία ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στις ανατολικές χώρες, αφετέρου με την από τη Ρωσία[7] υποστήριξη τοπικών παραστρατιωτικών και Ρώσων ατάκτων, που μπορεί έτσι να δηλώνει ότι δεν έχει εμπλακεί «per se» στην Ουκρανική σύρραξη.  Η Ρωσία έχει αποτελεσματικά χρησιμοποιήσει παραπληροφόρηση στις Δυτικές χώρες και συντονισμένο οικονομικό πόλεμο στις Ανατολικές.  Αυτό αποτελεί και μια πρόκληση για τη Συμμαχία, με την προβολή του ερωτήματος για το εάν πρέπει να γίνει επίκληση του άρθρου 5, που απαιτεί από όλα τα Μέλη να συντρέξουν στην άμυνα απειλούμενου Μέλους. Ο Τσέχος Πρόεδρος Μίλος Ζέμαν δήλωσε στη Σύνοδο του 2014, ότι η Πράγα δεν βλέπει «καθαρή απόδειξη» της Ρώσικης επέμβασης στην Ουκρανία.

Τρέχουσα κατάσταση

Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ δήλωσε στις 5 Φεβρουαρίου 2015 ότι οι Υπουργοί Αμύνης αποφάσισαν στις Βρυξέλλες να ενισχύσουν το μέγεθος της NRF από 13.000 σε 30.000 άτομα, όπως και τη συγκρότηση δύναμης 5.000 στρατιωτών, υπερ-υψηλής ετοιμότητας. Η VJTF είναι μια πολυεθνική ταξιαρχία (μεγέθους περίπου 5.000 στελεχών), με μέχρι πέντε τάγματα ελιγμού και υποστήριξη στοιχείων Αεροπορίας, Ναυτικού και Ειδικών Δυνάμεων. Σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα, θα συμπληρώνεται από δύο επιπλέον ταξιαρχίες, ως δυνατότητα ταχείας ενισχύσεως, σε περίπτωση σοβαρής κρίσης.

Σε περίπτωση ενεργοποίησης, η VJTF θα είναι διαθέσιμη να κινηθεί άμεσα, με τις πρώτες ενδείξεις και προειδοποιήσεις πιθανών απειλών, πριν ξεκινήσει η κρίση, ώστε να δράσει ως πιθανή αποτροπή, για να αποφευχθεί η κλιμάκωση.  Η γρήγορη εμφάνιση στο πεδίο αυτής της μικρής (αρχικά) δύναμης θα έστελνε ένα πολύ καθαρό μήνυμα στην πιθανή απειλή: «κάθε προσπάθεια παραβίασης της κυριαρχίας ενός Κράτους-Μέλους της Συμμαχίας θα έχει σαν αποτέλεσμα την αποφασιστική στρατιωτική εμπλοκή με το σύνολο των 28 Συμμάχων».

Η VJTF δεν έχει σταθερή έδρα. Οι συνεισφορές δυνάμεων γίνονται από τα Κ-Μ ανά έτος, με την ανάγκη ορισμού ενός έθνους-πλαισίου που ηγείται και συγκροτεί την εκάστοτε δύναμη. Αυτό το έθνος-πλαίσιο, ο πυρήνας της νέας δύναμης, συνεισφέρει Στρατηγείο, δυνάμεις ελιγμού και υποστήριξης, ΔΜ και πολλαπλασιαστές ισχύος. Επιπλέον, η Συμμαχία διαθέτει ευρεία γκάμα άλλων δυνάμεων.

Οι βραχείς και ευέλικτοι χρόνοι αντίδρασης, είναι η ειδοποιός διαφορά της VJTF από τις λοιπές δυνάμεις της NRF. Κάποιες μονάδες θα αναπτύσσονται μέσα σε δύο ημέρες, ενώ οι λοιπές, σε διάστημα μικρότερο των επτά ημερών. Για τη διατήρηση αυτού του υπερ-υψηλού επιπέδου ετοιμότητας, η VJTF θα ασκείται συχνά και θα αναπτύσσεται υπό μικρή προειδοποίηση. Το ΝΑΤΟ θα αναπτύξει μικρομονάδες σε έξι Ευρωπαϊκά κράτη, για να υποβοηθήσει το συντονισμό της VJTF. Οι μικρομονάδες σε Εσθονία, Λιθουανία, Λεττονία, Πολωνία, Βουλγαρία και Ρουμανία, θα συνίστανται από μερικές δεκάδες προσωπικού για να σχεδιάζουν και οργανώνουν τις στρατιωτικές ασκήσεις και να παρέχουν Διοίκηση και Έλεγχο για τις ενισχύσεις που χρειάζεται η VJTF.  Το σύνολο των 40-50 ατόμων θα είναι 50% από το φιλοξενούν και 50% από τα λοιπά Κ-Μ. Το ΝΑΤΟ αξιολόγησε τις διαδικασίες και τα μέτρα συναγερμού της VJTF, πρώτη φορά με την άσκηση NOBLEJUMP τον Απρίλιο του 2015. Η όλη διαδικασία συναγερμού ενέπλεξε προσωπικό 1.500 ατόμων από 11 Κ-Μ (Ολλανδία, Τσεχία, Γερμανία, Πολωνία, Νορβηγία, Δανία, Ουγγαρία, Λιθουανία, Κροατία, Πορτογαλία και Σλοβενία). Στη συνέχεια, μεταφέρθηκαν και αναπτύχθηκαν δυνάμεις στην Πολωνία για την προσομοίωση μάχης. Η διαταγή για την ανάπτυξη των δυνάμεων της VJTF δόθηκε την Τρίτη 9 Ιουνίου 2015, για να ασκηθούν μέχρι τις 19 Ιουνίου. Πάνω από 2.100 στελέχη από 9 Κράτη-Μέλη έλαβαν μέρος στην άσκηση, η οποία συνέχισε τις διαδικασίες δοκιμής και αναπροσαρμογής της δύναμης. Μια Νορβηγική μονάδα με 200 στρατιώτες και 70 οχήματα κινήθηκε στην πόλη Μπέργκεν στη Βόρεια Γερμανία, για να δοκιμάσει στην πράξη τη γρήγορη σιδηροδρομική και οδική κίνηση εντός ευρωπαϊκών συνόρων.

Στις 14 Ιουνίου 2016 ο ΓΓ του NATO Jens Stoltenberg ανακοίνωσε την ανάπτυξη κάποιων μονάδων στα ανατολικά της Συμμαχίας. Η ενέργεια έγινε υπό το κράτος της αυξανόμενης ανησυχίας για επικείμενες Ρωσικές «υποδόριες»  προωθήσεις μονάδων στην περιοχή. Ο Stoltenberg είπε ότι το  NATO επρόκειτο να εγκρίνει την ανάπτυξη τεσσάρων πολυεθνικών ταγμάτων σε Εσθονία, Λεττονία, Λιθουανία και Πολωνία. «Η απόφαση έστειλε το καθαρό μήνυμα ότι το ΝΑΤΟ είναι έτοιμο να υπερασπισθεί κάθε Μέλος του» ανέφερε ο ΓΓ. Η ενέργεια αυτή είναι πιθανό να εξοργίσει τη Μόσχα, που υποστηρίζει ότι το ΝΑΤΟ απειλεί την εθνική της ασφάλεια και κατ’ επανάληψη έχει επικρίνει τη «συσσώρευση» δυνάμεων κατά μήκος των συνόρων της. Η Πολωνία και οι Βαλτικές χώρες από την άλλη, πιέζουν για ισχυρότερη παρουσία του ΝΑΤΟ στα εδάφη τους, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία το 2014.

Εν τω μεταξύ, οι ασκήσεις, συμμαχικές ή εθνικές με συμμετοχή συμμαχικών δυνάμεων συνεχίζονται αυξανόμενες στην περιοχή, όπως η πρόσφατη Anaconda[8]  στην Πολωνία, που αποτελεί τη μεγαλύτερη άσκηση από την εποχή του Ψυχρού πολέμου, με συμμετοχή άνω των 30.000 ανδρών από 24 χώρες.

Παρούσα Κατάσταση 

Την Κυριακή, 1η Ιανουαρίου 2023, η Γερμανία ανέλαβε τη διοίκηση της VJTF για ένα χρόνο, θέτοντας χιλιάδες στρατιωτικούς σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας και έτοιμους να αναλάβουν δράση σε διάστημα ημερών.

 
Αντιδρώντας στη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ ανέπτυξε στοιχεία της VJTF στη Ρουμανία, αναπτύσσοντας στοιχεία της για πρώτη φορά σε πραγματικές συνθήκες συλλογικής άμυνας.

Το 2023, οι χερσαίες δυνάμεις της VJTF αποτελούνται από περίπου 11,500 στρατιώτες με την Panzergrenadierbrigade 37 στον πυρήνα της.
Συνολικά, εννέα μέλη του ΝΑΤΟ (Βέλγιο, Τσεχία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Γερμανίας, Ολλανδία, Νορβηγία και Σλοβενία) συνεισφέρουν.
Μεταξύ των κυρίων μονάδων, είναι τα Γερμανικά:
- Panzerbataillon 393,
- Artillerielehrbataillon 345,
- Versorgungsbataillon 131 και 
- Transporthubschrauberregiment 30. 
Για πρώτη φορά επίσης, η Γερμανία ηγείται της Διοικήσεως Ειδικών Δυνάμεων της VJTF.

Επίλογος-Προσωπικές απόψεις

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η νέα θητεία του Πούτιν στην προεδρία της Ρωσίας έχει σημαδευτεί από έντονη «εξωστρέφεια» αν μπορεί κάποιος να χαρακτηρίσει έτσι τις επεμβάσεις  του εκτός συνόρων. Η Ρωσία θεωρεί τον Καύκασο, τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Ευρώπη, ζώνη επιρροής της και δεν θέλει να βλέπει εναντίον της απειλές να ξεφυτρώνουν εκεί.

Με το ξεκαθάρισμα της κατάστασης στο εσωτερικό με την απόλυτη επικράτηση του Πούτιν, ήταν αναμενόμενη η εκδήλωση εναργέστερης πολιτικής, ακόμη και στη Μεσόγειο. «Το Κρεμλίνο έχει σαφώς συμπεράνει, ότι για να αμυνθεί αποτελεσματικά των συμφερόντων του κοντά στα σύνορα της Ρωσίας, πρέπει να είναι παγκόσμιος παίκτης»[9]. Η μεγαλύτερη επιτυχία του Πούτιν στο Δυτικό του μέτωπο είναι η απόλυτα επιτυχημένη στρατηγική (στην οποία σύμφωνα με δημοσιεύματα έχει επενδύσει πολλά) της πρόκλησης ευρωσκεπτικισμού μεταξύ των ευρωπαίων, προκαλώντας τριβές στο εσωτερικό  της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη επιλεγμένων κομμάτων σε διάφορα κράτη. Ο θρίαμβος της νοοπολιτικής, συν την άριστη εκμετάλλευση όλων των στραβοπατημάτων των Δυτικών. Το μεγάλο Ρωσικό πρόβλημα βέβαια είναι η δυνατότητα μακρόχρονης υποστήριξης της πολιτικής της, που δεν φαίνεται να έχει επιλυθεί ακόμη.

Από την άλλη πλευρά, η πολιτική κατευνασμού που πρότεινε η Μέρκελ και ασμένως αποδέχθηκε ο Ομπάμα, έχοντας πιθανότατα στρέψει το ενδιαφέρον της Αμερικανικής πολιτικής στον Ειρηνικό, δεν είχε καν αποτρεπτικό αποτέλεσμα, οπότε η μεταστροφή και επανενεργοποίηση[10] της πολιτικής της «περίσχεσης της απειλής» εκ μέρους των Αμερικανών, ήταν εξίσου αναμενόμενη. Δεν μπορεί κανείς να περιμένει ότι οι ΗΠΑ θα απεμπολήσουν την, υπό την ευρεία έννοια, «ελεύθερη ναυσιπλοΐα» τους/μας ανά τον κόσμο. Η πρόσφατη εγκατάσταση «αντιβαλλιστικής ασπίδας[11]» σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, δείχνει το αληθές της άποψης.

Όσο η Ρωσία θεωρεί  ότι δεν μπορεί να παραμερίζεται στην παγκόσμια σκακιέρα, τόσο οι ΗΠΑ και η ΕΕ δεν μπορούν ν’ αποδεχθούν την αέναη ισχύ των «τετελεσμένων» της Γιάλτας, που απλά περιέγραφαν ένα πολύ διαφορετικό σύστημα ισχύος, με μια ανύπαρκτη Γερμανία και μια καθημαγμένη Ευρώπη, συμπιεσμένη ανάμεσα σε δύο Υπερδυνάμεις. Βεβαίως η ΕΕ έχει παλέψει πολύ και πολύ καιρό για να επιτύχει την ειρήνη εντός και πέριξ της. Η ΕΕ έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει τις συγκρούσεις με την επέκταση και να κατισχύσει πολλών, έστω μέσω οδυνηρών διαδικασιών. Αυτό προξενεί την αντίδραση έως και προληπτική δράση του Πούτιν εναντίον της, σε σημείο που ίσως να παραγνωρίζει τα προβλήματα της Ρωσίας στα Νοτιοανατολικά της. 

Πρέπει και οι δύο πλευρές του Ατλαντικού, όπως και οι δύο πλευρές του Ειρηνικού, να αποδεχθούν τη νέα πραγματικότητα. Η Νέα Παγκόσμια Στρατηγική της ΕΕ[12] δείχνει το δρόμο της επόμενης μέρας, αν και η ενάργεια και αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ σε συνδυασμό με την αμερικανική πολιτική, την οικονομική κρίση και το μεμακρυσμένο της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης στερούν ή απλά καθυστερούν τη δυνατότητα αμυντικής αυτονομίας της ΕΕ. Μπορεί να μετακυλίεται στο αόριστο μέλλον, αλλά η αμυντική αυτοδυναμία θα δώσει στην ΕΕ το μακρύ χέρι που χρειάζεται για να προφυλάξει την ανάπτυξη και υπόστασή της.

Ο Ηράκλειτος (στο «Περί Φύσεως») έγραψε την παγκόσμια αλήθεια: «πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε, τοὺς δὲ ἐλευθέρους», όπου πόλεμος η  επαρκής στρατιωτική ισχύς, η δυνατότητα Εξασφάλισης και Ανταπόδοσης.


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Αντγος εα Κων. Β. Κωνσταντάρας (@K_Konstantaras[13]) αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1980 και αργότερα τη ΣΜΧ, το US Engineer Officers Basic Course, την Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, το Command and General Staff College (Fort Leavenworth-ΗΠΑ) και τη ΣΕΘΑ. Υπηρέτησε σε Μονάδες του ΜΧ, τη Σχολή ΠΖ, σε Σχηματισμούς, Επιτελεία και στη ΣΑ/ΕΕ, καθώς και Επιτελεία του ΝΑΤΟ. Διετέλεσε Υποδιοικητής Χερσαίων Δυνάμεων της NRF-14.
Είναι Πρόεδρος του ΤΣ του Παραρτήματος ΕΑΑΣ Ημαθίας.
Διαχειρίζεται τους ιστοτόπους (BLOGSPOTS): «xifos-gr[14]», «ΕΑΑΣ Ημαθίας[15]» και «érrosso[16]».


[5]http://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_25468.htm (το κείμενο της Founding Act)

23 Οκτωβρίου 2023

ΠΕΡΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΘΗΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΓΛΑΦΥΡΑ!


 
Του Αντιστρατήγου εα Σταύρου Κουτρή,
Αποφοίτου ΣΣΕ 1978,
Επίτιμου Διοικητή Μεραρχίας Αρχιπελάγους
Διατελέσαντος Προέδρου του ΔΣ της ΕΑΑΣ
 
 
 
 
 
Πρόσφατα στο πλαίσιο των “Celebrities News” παρακολουθήσαμε τα ευτελιστικά και κωμικά συνάμα περί της στρατιωτικής θητείας του κ. Κασσελάκη. Και δεν βρέθηκε κανείς από τους δημοσιολογούντες, ούτε καν πρώην Αρχηγοί ΓΕΕΘΑ, να μιλήσουν για το πανάθλιο νομικό σύστημα περί Στρατολογίας που έχουμε δημιουργήσει εδώ και χρόνια, το οποίο μου φαίνεται ότι μάλλον δημιουργήθηκε για να διευκολύνει όσους δεν θέλουν να υπηρετήσουν στο Στρατό, παρά για να καθορίσει με όρους ισονομίας τα της στρατιωτικής θητείας.
Επίσης με κατάπληξη μάθαμε από τα χείλη του κ. ΥΕΘΑ ότι το Υπουργείο θα φροντίσει να δώσει νόημα στη θητεία των κληρωτών (!) φροντίζοντας για την επιμόρφωσή τους σε αντικείμενα χρήσιμα για την μετέπειτα επαγγελματική τους αποκατάσταση, σαν να είναι δηλαδή ο Στρατός κάτι σαν σχολή επαγγελματικής κατάρτισης ή γραφείο διευκόλυνσης στην εξεύρεση εργασίας.
Το έχουμε χάσει σαν Ηγεσία, Πολιτική που θεσμοθετεί και Στρατιωτική που ανέχεται, και σαν Κοινωνία που στην πράξη κάτι τέτοια θέλουμε.
Και ας “ουρλιάζει” η σύγχρονή διεθνής πραγματικότητα ότι το “καράβι στραβά αρμενίζει”, από την Αρμενία που έχασε το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, από την Ουκρανία που διαβάζουμε για εκατόμβες ανεκπαίδευτων οπλιτών και στους δύο αντιμαχομένους, από τα πρόσφατα γεγονότα στο Ισραήλ. Και ας φωνάζουν και εδώ κάποιοι “Διογένηδες” για τα κακώς κείμενα, και ευτυχώς πολλοί συνειδητοποιημένοι έφεδροι που βγάζουν πόνο και αγωνία (μεγάλη ελπίδα).
 
Κάποιοι, βέβαια, εξακολουθούν να μιλούν για την ανωτερότητα του στρατιωτικού προσωπικού μας, “το οποίο αποτελεί συντελεστή ισχύος”. Για ποιο όμως στρατιωτικό προσωπικό μιλούν;
Ας καταθέσω για το θέμα 2 περικοπές από το εξαιρετικό βιβλίο του Martin van Creveld, “Fighting Power, German and U.S. Army Perfomance 1939-1945”, Contribution in Military History No 32, Greenwood Press, Westport Connecticut, όπου:
Στη Σελ. 3 διαβάζουμε:
“… Εντός των ορίων που θέτει το μέγεθός του, η αξία ενός στρατού, ως στρατιωτικού οργάνου, ισούται με την ποιότητα και την ποσότητα του εξοπλισμού του πολλαπλασιαζόμενη με αυτό που, στην παρούσα μελέτη, θα ονομαστεί «Μαχητική Δύναμη».
Η τελευταία στηρίζεται σε ψυχικά, διανοητικά και οργανωτικά θεμέλια.
Οι εκδηλώσεις της, με τον ένα ή άλλο συνδυασμό, είναι:
- η πειθαρχία και η συνοχή,
- το ηθικό και η πρωτοβουλία,
- το θάρρος και η σκληρότητα,
- η προθυμία για μάχη και
- η ετοιμότητα, αν χρειαστεί, να πεθάνεις.
Ως «Μαχητική Δύναμη», εν συντομία, ορίζεται το συνολικό άθροισμα νοητικών ιδιοτήτων που κάνουν τους στρατούς να πολεμούν. …”
Και από τις Σελ 28-29 σημειώνουμε:
“… Από την «Εισαγωγή» του επισήμου εγχειριδίου “Trüppenfuhrung” («Διοίκηση Στρατευμάτων») του 1936 του Γερμανικού Στρατού, που τους δύο τόμους του υπογράφουν οι δύο διαδοχικοί Αρχιστράτηγοι της εποχής, Στρατηγοί Kurt von Hammerstein Equord και Werner von Frisch.
11.
Η ποιότητα του διοικητή και των ανδρών καθορίζει τη μαχητική ισχύ μιας μονάδας που πρέπει να υποστηρίζεται κατάλληλα από υψηλής ποιότητας προμήθειες και συντήρηση.
Η υψηλή μαχητική δύναμη μπορεί να ακυρώσει την αριθμητική μας κατωτερότητα. Όσο υψηλότερη είναι αυτή η ποιότητα, τόσο ισχυρότερη και πιο κινητική είναι η διεξαγωγή του πολέμου.
Η ανώτερη ηγεσία και τα ανώτερα στρατεύματα είναι ασφαλείς βάσεις για τη νίκη.
…
15.
Από τον νεότερο στρατιώτη και μέχρι την κορυφή της ιεραρχίας, απαιτείται η ανεξάρτητη δέσμευση όλων των πνευματικών, διανοητικών και φυσικών δυνάμεων. Μόνο έτσι μπορεί να τεθεί σε δράση η συνολική δύναμη των στρατευμάτων. Μόνο έτσι είναι δυνατό να προπαρασκευάσουμε άντρες που είναι γενναίοι και αποφασιστικοί σε περιόδους κινδύνου και που είναι ικανοί να τραβήξουν άλλους μαζί με τολμηρά κατορθώματα.
Έτσι, η αποφασιστική δράση παραμένει η πρώτη προϋπόθεση για την επιτυχία στον πόλεμο. Όλοι, ο καθένας, από τον ανώτατο διοικητή μέχρι τους νεότερους στρατιώτες, πρέπει να έχουν επίγνωση του γεγονότος ότι η αδράνεια και οι χαμένες ευκαιρίες βαραίνουν περισσότερο από τα λάθη στην επιλογή των μέσων. [Έμφαση (Italics) στο πρωτότυπο] …”
Άλλη μια φωνή βοώντος εν τη ερήμω;
 
 
--------------------------------------------------------
Και για όσους έχουν υπομονή ας υπενθυμίσω για λόγους θεματικής συνάφειας παλαιότερη ανάρτησή μου στο fb με σχετικό άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στη "Εθνική Ηχώ" Ιανουαρίου 2022 της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού, https://www.eaas.gr/ethniki-iho/arxeio-efimeridas (ελαφρώς περικομμένο για λόγους χώρου του εντύπου)
 
Οι εξοπλισμοί απαραίτητοι, ΑΛΛΑ δεν αρκούν,  «ΑΝΔΡΕΣ ΠΟΛΗΟΣ ΠΥΡΓΟΣ» γαρ.
 
Η Κυβέρνηση ανακοίνωσε και άρχισε να υλοποιεί εκτεταμένο πρόγραμμα εξοπλισμού των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ). Απαραίτητο μετά την 20ετή παραμέληση και τη δεδομένη Τουρκική άμεση απειλή. Η τολμηρή, όντως, απόφαση με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις πιστώνεται στα θετικά. Παραμένει όμως εμφανής η ατολμία στο θέμα του στρατιωτικού προσωπικού που καλείται να αξιοποιήσει τα οπλικά συστήματα και να δώσει αξία στην οικονομική θυσία του Ελληνικού λαού.
 
Με το παρόν σημείωμα επιθυμούμε να θίξουμε τρία θέματα που άπτονται του προσωπικού και αφορούν τόσο την πολιτική ηγεσία του τόπου, Κυβέρνηση και πρωτίστως Πρωθυπουργό και Υπουργό Εθνικής Άμυνας όσο και την στρατιωτική ηγεσία σε όλη την κλίμακα της στρατιωτικής ιεραρχίας, πρωτίστως βέβαια τους Αρχηγούς και τους ανωτάτους αξιωματικούς. Τα θέματα αναφέρονται ακροθιγώς στο χώρο που ένα άρθρο επιτρέπει και σίγουρα θα μπορούσαν (και ίσως θα έπρεπε) να αποτελέσουν αντικείμενα ημερίδων και αναλυτικών επιτελικών μελετών.
Ο Στρατός Ξηράς (ΣΞ) έχει μεγάλη διαφορά από το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) και την Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) τόσο στα κύρια οπλικά συστήματα με τα οποία οι Κλάδοι κάνουν τη δουλειά τους (χωρίς αυτά δεν γίνεται), όσο και στην Οργάνωση και τον τρόπο του “μάχεσθαι”. Το ΠΝ και η ΠΑ εξαρτώνται περισσότερο απ’ ότι ο ΣΞ από τα μέσα τους και ακολούθως από την Τεχνολογία. Ο ΣΞ εξαρτάται κυρίως και καθοριστικά από τον όγκο των μαχητών του, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει ανάγκη από σύγχρονο εξοπλισμό. Σύγχρονες θεωρητικές ανοησίες ότι ο “Πόλεμος σήμερα γίνεται με κουμπιά” καταρρίπτονται καθημερινά στα πεδία των μαχών σε όλη τη Γη και η αρχέγονη αντίληψη ότι χρειάζεται ο άνθρωπος επί τόπου, στο πεδίο της μάχης, για να δώσει την τελική νίκη επιβεβαιώνεται καθημερινά και έγινε το κλισέ “boots on the ground” (άρβυλα - άνδρες στο έδαφος).
Ο Ελληνικός ΣΞ είναι ημιεπαγγελματικός, με επαγγελματικό προσωπικό, ενισχυμένο τις τελευταίες 10ετίες και εφέδρους, κληρωτούς που υπηρετούν τη θητεία τους, και επιστράτους που καλούνται σε κρίσεις ή πόλεμο για να συμπληρώσουν τις τάξεις του. Όλα αυτά είναι γνωστά. Άγνωστες, ή καλύτερα μη εμφανείς, είναι κάποιες συνέπειες της ατολμίας στα θέματα του προσωπικού..
 
1. Επάνδρωση των μονάδων του ΣΞ
Από ανοικτές πηγές ενημερωνόμαστε, και για καθαρά λόγους παρουσίασης των αναλογιών, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι η εμπόλεμη δύναμη του ΣΞ είναι περίπου 270.000 μαχητές ενώ η ειρηνική του δύναμη περίπου 70.000 (επαγγελματικό προσωπικό και κληρωτοί θητείας). Ο ΣΞ εξαρτάται για να φέρει σε πέρας την πλήρη του αποστολή απολύτως από τους εφέδρους, αλλά και μεγάλο μέρος της μαχητικής του αξίας συναρτάται με αυτούς. Το επαγγελματικό του κομμάτι είναι πολύ μικρό στο σύνολο της εμπόλεμης δύναμής του. Ο ΣΞ στηρίζεται και ΘΑ στηρίζεται στο μέλλον για την επάνδρωσή του στην ΕΦΕΔΡΕΙΑ και στον ιερό θεσμό της ΘΗΤΕΙΑΣ.
 
Τη θητεία αντιλαμβανόμαστε με δύο τρόπους, έναν πολιτικό και έναν οικονομικό/τεχνικό.
Πολιτικός
Ο θεσμός του πολίτη-οπλίτη γεννήθηκε στην Αρχαία Ελλάδα, όταν οι πολιτικοί θεσμοί ξέφυγαν από το μοντέλο του βασιλιά/κυρίαρχου και των υποτελών του και εισήγαγαν την εξουσία του Δήμου, είτε με το απόλυτα δημοκρατικό μοντέλο της Αθήνας, είτε με το ολιγαρχικό μοντέλο της Σπάρτης. Τότε δημιουργήθηκε η ιδέα, ύψιστη τιμή και υποχρέωση, της μαζικής υπεράσπισης της Πατρίδας από τους πολίτες της και καθιερώνεται ο θεσμός του Πολίτη-Οπλίτη. Η ιδέα ξαναγεννήθηκε με την Γαλλική Επανάσταση που επαναφέρει στον Δυτικό κόσμο το “ένοπλο έθνος” (Levée en masse). Θεωρώ ότι η ιδέα εξακολουθεί να έχει την ίδια αξία και αποτελεί σημαντικό συστατικό των δημοκρατικών μας θεσμών. Είναι καθαρά θέμα της Πολιτείας να δίνει πραγματικό νόημα στον θεσμό και να μην τον ευτελίζει.
Οικονομικός/Τεχνικός
Ποτέ τα οικονομικά της Ελλάδας δεν θα επιτρέψουν τη δημιουργία πλήρως επαγγελματικού στρατού στο μέγεθος που η απειλή απαιτεί. Και οι πόροι να υπήρχαν δεν θα βρισκόντουσαν τόσοι πολλοί εθελοντές να καταταγούν ως επαγγελματίες.
Τεχνικά η Θητεία πρέπει να εξυπηρετεί τρεις λόγους:
- να προάγει τη στρατιωτική αγωγή των πολιτών-οπλιτών (θέμα μέγα),
- να δημιουργεί το απαραίτητο επιχειρησιακό σύνολο που θα καλύψει την επιστράτευση,
- να εκπαιδεύει τους μελλοντικούς επιστράτους.
Με τη σημερινή θητεία κανείς από αυτούς τους λόγους δεν εξυπηρετείται πλήρως.
 
Η θητεία θα πρέπει να αυξηθεί κατακόρυφα και τουλάχιστον στους 18 μήνες, 1 εξάμηνο αρχικής εκπαίδευσης και 2 εξάμηνα με την ένταξη του κληρωτού σε επιχειρησιακά σύνολα. Η αύξηση της θητείας θα πρέπει να συνοδευτεί με ουσιαστική αναβάθμιση του έργου που καλούνται οι κληρωτοί να επιτελέσουν κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Είναι λυπηρό και απογοητευτικό το έργο των κληρωτών να εξαντλείται ως επί το πλείστον σε υπηρεσίες φρουράς και σε δευτερεύουσες λειτουργικές εργασίες στρατοπέδων. Η θητεία είναι θεσμός ιερός και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία και κυρίως από τα επαγγελματικά στελέχη του Στρατού που την εκφράζουν στην καθημερινή πραγματικότητα.
 
Η επάνδρωση των μονάδων μπορεί να βελτιωθεί και με συμπληρωματικά της χρονικής αύξησης μέτρα, όπως η πρόσκληση υπό τα όπλα στα 18 για τη μείωση του υπερβολικά μεγάλου αριθμού των ανυποτάκτων και η στράτευση των γυναικών που δεν έχουν τεκνοποιήσει για λόγους ισονομίας και μάλιστα προ ορατού και μεγίστου εθνικού κινδύνου.
Η πολιτική ηγεσία πρέπει να τολμήσει να αυξήσει τη θητεία και η στρατιωτική ηγεσία πρέπει να τη σεβαστεί.
 
2. Εκπαίδευση της Εφεδρείας
Ο Στρατός μας στηρίζεται στην Εφεδρεία του, από την οποία εντάσσονται στην επιστράτευση περίπου 200.000 άνδρες. Πώς έχουν εκπαιδευτεί αυτοί; Το πρόγραμμα εκπαίδευσης των κληρωτών στις μονάδες επηρεάζεται:
- από τη μειωμένη θητεία των περίπου 9 μηνών (οι ανακοινωθείσα αύξηση ας αξιολογηθεί για το στρατιωτικό και κοινωνικό της αποτέλεσμα).
- από τη μειωμένη παραμονή των κληρωτών στις μονάδες εκστρατείας και
- από τη σωρεία των κατ’ εξαίρεση αρχικών τοποθετήσεων και μεταθέσεων.
Το εκπαιδευτικό αποτέλεσμα χωρεί πολλές και μεγάλες βελτιώσεις.
Αλλά και άριστη να ήταν η εκπαίδευση των κληρωτών μας είναι απαραίτητη η επανεκπαίδευσή τους κατά το χρόνο που ανήκουν στην επιστρατευόμενη δύναμη, αλλά και η παρουσίασή τους στις μελλοντικές τους μονάδες κατά τακτά χρονικά διαστήματα, για τη δημιουργία των απαραίτητων συνεκτικών δεσμών μεταξύ των συμμαχητών. Στην πράξη λοιπόν απαιτείται η επιστράτευση, πλήρης λειτουργία κάθε μονάδας και η συνεκπαίδευση υπηρετούντων και επιστράτων, ως μαχίμου συνόλου επί ένα χρονικό διάστημα κάθε χρόνο. Αυτό αποτελεί κοινή διεθνή πρακτική για στρατούς που ακολουθούν το δικό μας μοντέλο επάνδρωσης. Το ΓΕΣ μπορεί να εξειδικεύσει το μέτρο.
Θεωρούμε ότι η λειτουργία και εκπαίδευση μιας μονάδας του ΣΞ με το σύνολο της προβλεπομένης δύναμης για τουλάχιστον 10 μέρες κάθε χρόνο θα αύξανε κατακόρυφα την επιχειρησιακή της ικανότητα και τη μαχητική ισχύ του ΣΞ και θα έδινε και ισχυρό αποτρεπτικό μήνυμα. Το 10ήμερο θεωρείται το ελάχιστο χρονικό διάστημα για:
- την πρόσκληση, κατάταξη και απόλυση των εφέδρων,
- τη δημιουργία των οργανικών δεσμών μεταξύ ανδρών και υποσυνόλων της μονάδας,
- την εκπαίδευση κατά τμήματα, μονάδα και σχηματισμό.
Για την υλοποίηση της πρότασης χρειάζεται σοβαρή ενίσχυση του λειτουργικού προϋπολογισμού (Π/Υ) του ΣΞ στους σχετικούς με την εκπαίδευση κωδικούς. Στον ψηφισθέντα Π/Υ 2022 του ΥΠΕΘΑ ενώ έχουμε μια θεαματική αύξηση στο σύνολό του λόγω της πρόβλεψης των εξοπλιστικών προγραμμάτων δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη για την εκπαίδευση.
Η στρατιωτική ηγεσία πρέπει να υπολογίσει και εντάξει την προβλεπόμενη δαπάνη στον Π/Υ και η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να αντιληφθεί τη σοβαρότητα του θέματος και να εγκρίνει τη σχετική αύξηση.
 
3. Το DNA του Στρατού αλλάζει.
Ως DNA ορίζουμε την εσωτερική λειτουργία των μονάδων και των υπηρεσιών, την εν γένει λειτουργία ατόμων και συνόλων και τη νοοτροπία όλου του στρατιωτικού προσωπικού. Όλα όσα περιγράφονται με σαφήνεια στους στρατιωτικούς κανονισμούς και τα εγχειρίδια εκστρατείας είτε δεν μπορούν να εφαρμοστούν, είτε εφαρμόζονται πλημμελώς.
Οι αιτίες πολλές με κυριότερες τις 2 προπεριγραφείσες, επάνδρωση και εκπαίδευση επιχειρησιακών συνόλων. Διότι αν δεν έχεις πχ στο Πεζικό πλήρη την “Ομάδα Μάχης”, τότε “περί άλλων τυρβάζεις”. Όσο και αν φανεί υπερβολικό ο Στρατός ξεκινά από την “Ομάδα Μάχης” για όλα τα Όπλα και Σώματα που τον απαρτίζουν. Χρειάζεσαι πλήρη την “Ομάδα Μάχης, για να καταλάβεις την τεράστια ευθύνη που αναλαμβάνεις για την ανάπτυξη σε προσωπικό επίπεδο της ηγεσίας σε όλα τα επίπεδα έναντι των 7, 8 ή 9 ανδρών της Ομάδος και για την εκπαίδευσή της.
Σίγουρα οι παλιοί (επαγγελματίες και έφεδροι) και οι περισσότεροι υπηρετούντες επαγγελματίες στρατιωτικοί καταλαβαίνουν. Ας ενεργήσουν λοιπόν.
Ας θίξω μία από τις λειτουργίες του στρατιωτικού DNA, την πρωτοβουλία. ΜΟΝΟΝ με αυτή νικάς. Σ’ αυτήν στηρίζεται ολόκληρη αντίληψη ζωής, νοοτροπίας και δράσεως. Υπάρχει ΜΟΝΟΝ όταν βιώνεται στην καθημερινή στρατιωτική ζωή. Ξεκινάει από την εκπαίδευση, που επηρεάζει το μυαλό, αλλά λειτουργεί μόνον όταν εμπεδώνεται από την καθημερινή πρακτική.
Όπως πρέπει κάποτε το παιδί να πάει μόνο του στο σχολείο και να ζήσει μόνο του, χωρίς την καθημερινή μέριμνα των γονέων (και τον έλεγχο), έτσι πρέπει κάποτε να αναλάβει πρωτοβουλία ο υπαξιωματικός, ο νεαρός αξιωματικός, ο νεαρός επιτελής, χωρίς την συνεχή παρουσία του εκάστοτε διοικητή σε όλες τις διαδικασίες… Λέει το ρητό: «Οι καλοί γονείς δίνουν στα παιδιά τους ρίζες, για να ξέρουν που ανήκουν και φτερά για να πετάξουν». Εμείς δίνουμε τα φτερά της πρωτοβουλίας στους μικρούς ηγήτορες;
Πρωτοπόρος στην αντίληψη αυτή, ιστορικά καταγεγραμμένη, είναι ο γερμανικός στρατός που από τα μέσα του 19ου αι. την καλλιέργησε ως αντίληψη, Auftragtaktik (σε μας ήλθε πρόσφατα μέσω ΗΠΑ και ΝΑΤΟ ως “διοίκηση δια της αποστολής”), και με αυτήν νικούσε σε μάχες ακόμη και όταν έχανε πολέμους. Εμείς πιστεύουμε στην πρωτοβουλία, αλλά πώς την υλοποιούμε σε καθημερινό επίπεδο; Υπόψη ότι ο Τχης Βελισσαρίου, ιστορικό παράδειγμα ανάληψης πρωτοβουλίας μετέφρασε το 1907 σχετικό γερμανικό εγχειρίδιο (όρα άρθρο Αντγου Γκαρτζονίκα στο ηλεκτρονικό περιοδικό "Στρατηγείν", https://www.strategein.gr/%cf%84%cf%81%ce%b5%cf%87%ce%bf.../)
Εάν ληφθούν οι απαραίτητες αποφάσεις από την ηγεσία το προσωπικό θα ακολουθήσει.Η ποιότητά του είναι εξαιρετική. Απλά χρειάζεται το πλαίσιο για ανάπτυξη και απόδοση. Άλλωστε η ποιότητα αυτή αποδεικνύεται περίτρανα από την επιβίωση και λειτουργία του Στρατού μας σήμερα μετά από μια 10ετία εξοντωτικών περικοπών τόσο στις ατομικές αποδοχές των επαγγελματιών στρατιωτικών όσο και στους Π/Υ του ΥΠΕΘΑ και ΓΕΣ.
 
Η προμήθεια του συνόλου των οπλικών συστημάτων που παραγγέλλονται θα αποκτηθούν και θα αποδώσουν επιχειρησιακά μέσα στα επόμενα χρόνια. Η υλοποίηση των προτεινομένων θα αποδώσει μέσα σε λίγους μήνες, και χρόνος δεν υπάρχει!
 
Αξίζει να θυμόμαστε τον Ανδρέα Κάλβο που εμπνεόμενος από την Ελληνική νίκη στη ναυμαχία της Σάμου το 1824 έγραψε την Ωδή “Εις Σάμον” που στην πρώτη στροφή μας διδάσκει:
“Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσι·
θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία.”
 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Σημείωση του Διαχειριστή:
Το βιβλίο "ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ" (“Trüppenfuhrung”) όπως το βρήκα στο Ιντερνετ: