Τι δεν διδαχθήκαμε μέχρι σήμερα. (του Στρατηγού εα κ. Κων. Γκίνη)

 ΠΗΓΗ

Η κρίση των Ιμίων, το 1996, αποτέλεσε το σημαντικότερο επεισόδιο και σημείο καμπής στην αντιπαράθεση Ελλάδος-Τουρκίας από το 1974. Η Τουρκία αμφισβήτησε, ρητά και εμπράκτως, την κυριαρχία ελληνικού εδάφους, ανοίγοντας τον δρόμο για τη θεωρία περί «γκρίζων ζωνών» στον χώρο του Αιγαίου. Η στρατηγική αποτροπής της Ελλάδος κατέρρευσε. Τριάντα χρόνια μετά, με την απόσταση του χρόνου αλλά και τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, είναι δυνατόν να εντοπισθούν τα σφάλματα και οι παραλείψεις, ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα και διδάγματα, και να αναζητηθεί κατά πόσον έχουν ενσωματωθεί στη σημερινή ελληνική στρατηγική.

Ολέθριο στρατηγικό σφάλμα 

Η προσάραξη του εμπορικού πλοίου στα Ίμια, τα Χριστούγεννα του 1995, ήταν ένα «μεθοριακό» επεισόδιο, το οποίο αντιμετωπίσθηκε επιτυχώς, καθώς η αποκόλληση έγινε με ελληνικό ρυμουλκό. Η αμφισβήτηση της εδαφικής κυριαρχίας επί των νήσων, η οποία ακολούθησε από την Τουρκία, είχε τηρηθεί σε χαμηλό επίπεδο και αντιμετωπιζόταν διπλωματικά. Η επικοινωνιακή κλιμάκωση και η τοποθέτηση σημαιών από ιδιώτες άρχισε από την ελληνική πλευρά για να ακολουθήσει η τουρκική.

Στην Αθήνα, η κυβέρνηση ήταν σε μεταβατικό στάδιο, καθώς δεν είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή, ενώ δεν κινήθηκε θεσμικά, με τη σύγκληση του αρμόδιου οργάνου, του ΚΥΣΕΑ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας), για τη διαχείριση της καταστάσεως. Η όποια εκτίμηση και ανάλυση, από την ομάδα γύρω από τον πρωθυπουργό, δεν οδήγησε στον προσδιορισμό στρατηγικών επιλογών για την αντιμετώπισή της [πολιτικο-διπλωματικά, διεθνοποίηση (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΕΕ, διμερώς κ.λπ.), στρατιωτικά, αστυνομικά, συνδυασμός], ούτε και στην προτεραιοποίησή τους με σαφήνεια. Αναλήφθηκε η πρωτοβουλία στρατιωτικοποιήσεως της αντιπαραθέσεως με ασυντόνιστες ενέργειες. Από τη στρατιωτική ηγεσία δεν κατέστη σαφές ότι αυτό ανοίγει τον δρόμο σε ένα φάσμα επιλογών, από την παρουσία χωρίς το παραμικρό επεισόδιο μέχρι τον πόλεμο. Δηλαδή η απόφαση κινήθηκε στη λογική του πλέον ευνοϊκού και όχι του πλέον επικίνδυνου σεναρίου. Όταν άρχισε η τουρκική αντίδραση, η οποία ήταν οξεία, η κυβέρνηση επιδίωξε την αντιμετώπιση της καταστάσεως διπλωματικά, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ. Αρχικά δήλωσε ότι θα απαντήσει δυναμικά σε κάθε τουρκική πρόκληση, μεταφέροντας όμως αργότερα στην αμερικανική πλευρά, δηλαδή και στην Τουρκία, ότι δεν επιδιώκει τη στρατιωτική σύγκρουση. Αυτό αποτέλεσε ολέθριο στρατηγικό σφάλμα, καθώς σε μια αντιπαράθεση ουδέποτε εγκαταλείπονται επιλογές. Αποτέλεσμα ήταν η απονεύρωση της αποτροπής. Έτσι, όταν οι Τούρκοι, κινούμενοι επιθετικά, κατέλαβαν τη Δυτική Ίμια, η κυβέρνηση έμεινε χωρίς στρατηγικές επιλογές.

Το Μνημείο Πεσόντων Ιμίων στη συμβολή των οδών Ρηγίλλης, Μουρούζη και Λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας. Έργο της Ναταλίας Μελά. (Φωτογραφία: DIMITRIS ASPIOTIS / ALAMY / VISUALHELLAS.GR)

«Δεν υπήρχε ενότητα διοικήσεως»

Η προστασία των νησίδων Ίμια αποδείχθηκε αναποτελεσματική. Η στρατιωτική ηγεσία δεν κινήθηκε με ένα συνεκτικό επιχειρησιακό και τακτικό σχέδιο, αλλά με αποσπασματικές διαταγές από πολλαπλούς αποδέκτες και ενέργειες, οι οποίες διαφοροποιούνταν ακόμη και από πολιτικές παρεμβάσεις. Δεν υπήρχε ενότητα διοικήσεως, δεν είχε καθορισθεί τοπικός διακλαδικός και χερσαίος διοικητής και, φυσικά, δεν εκπονήθηκαν αντίστοιχα σχέδια με σαφείς αποστολές και αντικειμενικούς σκοπούς. Δεν τηρήθηκαν στοιχειώδεις κανόνες της παράκτιας αμύνης, οι οποίοι είχαν καταγραφεί σε σχετικούς κανονισμούς, σχεδόν είκοσι χρόνια πριν από το συμβάν, όπως, για παράδειγμα, πέραν της κυρίας δυνάμεως αμύνης, απαιτείτο δύναμη ασφαλείας, και το κυριότερο, εφεδρείες ικανές να εκτοξεύσουν άμεση (εντός 30 λεπτών από την κατάληψη εδάφους) όσο και κύρια αντεπίθεση (σε ευθετότερο χρόνο). Σημειωτέον ότι για την έκταση αυτής της επιχειρήσεως υπήρχαν όλα τα μέσα και οι δυνατότητες σε πλήρη επάρκεια. 
Το κυριότερο, όμως, ήταν η αναποτελεσματική οργάνωση και λειτουργία συστήματος πληροφοριών στην περιοχή επιχειρήσεων. Επακόλουθο ήταν η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία να ενημερωθεί από τουρκικές και τρίτες πηγές για την κατάληψη της Δυτικής Ίμια, και να το επιβεβαιώσει ώρες αργότερα με δραματικό τρόπο, με την πτώση του ελικοπτέρου, που ανέλαβε αυτό το έργο και οδήγησε στον θάνατο το ηρωικό πλήρωμά του, τους Υποπλοιάρχους Χριστόδουλο Καραθανάση και Παναγιώτη Βλαχάκο και τον Αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψό. Ακόμη και όταν έγινε εισήγηση για περαιτέρω κλιμάκωση (ναυτικός και αεροπορικός βομβαρδισμός), η πολιτική ηγεσία φαίνεται ότι δεν είχε ενημερωθεί για αυτό το ενδεχόμενο, αλλά για τις διαδικασίες (κανόνες εμπλοκής κ.λπ.), ούτε ο Στρατός ήταν προετοιμασμένος, καθώς έγινε τοπική επιστράτευση της εφεδρείας, χωρίς να τηρηθούν οι προβλεπόμενες εκ του νόμου διαδικασίες (εισήγηση ΚΥΣΕΑ – Προεδρικό Διάταγμα). 

Η κατάληψη της Δυτικής Ίμια, δηλαδή μιας περιορισμένης εκτάσεως επιχείρηση, αιφνιδίασε τους πάντες, καθώς υπήρχε προετοιμασία και σχεδίαση για την αντιμετώπιση ευρείας κλίμακας αντιπαράθεσης με την Τουρκία. Εύλογα τίθεται το ερώτημα αν έπρεπε αυτό να συμβεί. Η απάντηση είναι αρνητική. Η Τουρκία είχε χρησιμοποιήσει αυτού του τύπου τις επιχειρήσεις περιορισμένου πολέμου ευρέως στην Κύπρο, όπως τον Δεκέμβριο 1963, στα Κόκκινα (Μάχη της Τηλλυρίας, 1964) και στην Κοφίνου (1967), προωθώντας κατά περίπτωση τις στρατηγικές της επιδιώξεις, από τις οποίες έπρεπε να είχαμε διδαχθεί. Δυστυχώς δεν έχουμε μελετήσει επαρκώς την Τουρκία. 

Ο πυρήνας 

Η διαχείριση της κρίσεως σε πολιτικοστρατηγικό επίπεδο, όπως προαναφέρθηκε, ήταν ανεπαρκής. Έχει υποστηριχθεί ότι ένας λόγος για αυτό ήταν ότι δεν συνήλθε το ΚΥΣΕΑ στον χώρο του Εθνικού Κέντρου Επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ, ώστε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, να ενημερώνεται άμεσα και να δίνει σχετικές κατευθύνσεις. Αξίζει να επισημανθεί ότι ο συγκεκριμένος χώρος δεν είχε ούτε τις επικοινωνιακές ούτε τις χωροταξικές υποδομές για τη λειτουργία ενός τέτοιου οργάνου. Επίσης, η παρουσία του ΚΥΣΕΑ στον συγκεκριμένο χώρο αυτό θα εξέπεμπε το μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι εστιασμένη αποκλειστικά στη στρατιωτική λύση. Διεθνώς, οι πολιτικές ηγεσίες, που διαχειρίζονται κρίσεις και πολέμους, δεν το κάνουν από στρατιωτικά κέντρα επιχειρήσεων, αλλά από κυβερνητικούς χώρους με ουδέτερο όνομα, κατάλληλα προετοιμασμένους ώστε να αναπτυχθεί όλο το επιτελείο που τους υποστηρίζει – π.χ. στο ΝΑΤΟ στο Situation Center, στον Λευκό Οίκο στο Situation Room. Σε αυτούς τους χώρους, οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι υποχρεωμένες να μεταφέρουν τη στρατιωτική εικόνα και να καταθέτουν εισηγήσεις. Δυστυχώς προς αυτήν την κατεύθυνση δεν έχει γίνει σχεδόν καμία πρόοδος. Το ΚΥΣΕΑ, που έχει συγκροτηθεί, δεν υποστηρίζεται από ανάλογο επιτελείο για τον ρόλο του, ούτε έχει καθορισθεί η επιτελική συμμετοχή από τα άλλα υπουργεία. 

Στον χώρο των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν γίνει μεγάλες πρόοδοι με τη διακλαδικότητα, την καθετοποίηση της διοικήσεως, τη συγκρότηση καταλλήλων δυνάμεων, ικανών να αντιμετωπίσουν παρόμοιες καταστάσεις. Όμως υπάρχει ένα μείζον ζήτημα για τον ρόλο του Α/ΓΕΕΘΑ, ο οποίος έχει καθορισθεί ως ο αποκλειστικός σύμβουλος της κυβερνήσεως και του υπουργού Εθνικής Αμύνης και για την ενάσκηση αυτών των καθηκόντων, καθώς είναι ταυτόχρονα και επιχειρησιακός διοικητής. Διεθνώς, οι Α/ΓΕΕΘΑ είναι δίπλα στην κυβέρνηση, και οι επιχειρήσεις διεξάγονται από άλλον ανώτατο αξιωματικό με το κατάλληλο Στρατηγείο. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ, ο Α/ΓΕΕΘΑ είναι στο Situation Room δίπλα στον Πρόεδρο, και είναι χαρακτηριστικές οι φωτογραφίες από την επιχείρηση της εξουδετερώσεως του Μπιν Λάντεν, αλλά και την πρόσφατη σύλληψη του Μαδούρο. Δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν έχει διαχωρισθεί το στρατηγικό από το επιχειρησιακό επίπεδο. Είναι απαραίτητο, με το ΓΕΕΘΑ να αντιπροσωπεύει το στρατηγικό επίπεδο, να συγκροτηθεί Διακλαδικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο, το οποίο θα είναι υπεύθυνο για τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων. Επομένως, το πολιτικοστρατηγικό επίπεδο λήψεως αποφάσεως, το οποίο ήταν κυρίως υπεύθυνο για την αποτυχία στα Ίμια, πρέπει να επαναπροσεγγισθεί λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, άλλως υπάρχει εγγενώς ο κίνδυνος της αποτυχίας. Επίσης, πρέπει να προετοιμασθεί κατάλληλος χώρος για τη λειτουργία του ΚΥΣΕΑ και των οργάνων της διαχειρίσεως της καταστάσεως, με δυνατότητες καταγραφής όλων των ενεργειών αλλά και των αποφάσεων. Λαμβάνοντας υπόψη τα σύγχρονα μέσα (drones, πύραυλοι κ.λπ.), ο χώρος αυτός αλλά και το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων πρέπει να βρίσκονται σε ισχυρά υπόγεια οχυρά. 

Ο πυρήνας της ελληνικής αποτυχίας στα Ίμια βρίσκεται στη στρατηγική που ακολουθήθηκε. Η γενική στρατηγική της αποτροπής δεν είναι επαρκής, η αντιμετώπιση κάθε εντάσεως ή κρίσεως απαιτεί συγκεκριμένη και εγκεκριμένη από το ΚΥΣΕΑ στρατηγική. Στη διαχείριση της κρίσεως τις αποφάσεις τις λαμβάνει ένας, ο οποίος πρέπει να κινείται στο πλαίσιο που αποφασίσθηκε, και αυτός είναι ο πρωθυπουργός, που πρέπει να τροφοδοτείται με αξιόπιστες πληροφορίες και να έχει στιβαρή επιτελική υποστήριξη. Επίσης πρέπει να έχουμε πάντοτε κατά νου ότι ακόμη και η τακτική επιτυχία δεν μπορεί να υποστηρίξει μια κακή στρατηγική. Κλείνοντας, όλοι οφείλουμε να αναστοχασθούμε τα σφάλματα και τις παραλείψεις, και να προβούμε στις κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες, καθώς το οφείλουμε στους ηρωικώς πεσόντες, οι οποίοι μας στέλνουν το μήνυμα «ήμασταν παρόντες» εκεί που απαίτησε η Πατρίδα.

*Κωνσταντίνος Γκίνης, Στρατηγός ε.α., Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ

 

 

Δομή διοικήσεως Ενόπλων Δυνάμεων: Ο “ελέφας στο δωμάτιο”

ΠΗΓΗ 

 

 

 ΓΚΑΡΤΖΟΝΙΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Η δομή διοίκησης των Ενόπλων Δυνάμεων, παρότι ζήτημα θεμελιώδους σημασίας, παραμένει υποβαθμισμένο στον δημόσιο διάλογο. Η στρατιωτική ισχύς όμως, εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της διοίκησης. Γι’ αυτό θα εξετάσουμε τα κλιμάκια της νέας δομής διοίκησης.

Μετά την αναγκαιότητα σύστασης ενιαίας Διοίκησης Αιγαίου, το δεύτερο σοβαρότερο ζήτημα που αφορά τη δομή διοίκησης είναι η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ) — ο πραγματικός “ελέφαντας στο δωμάτιο”. Η ίδρυσή της το 2021 δεν προήλθε από επιχειρησιακή απαίτηση, αλλά από παράθυρο ευκαιρίας που βρήκαν οι υποστηρικτές της, από τη γοητεία που ασκούν οι επίλεκτες δυνάμεις στους πολιτικούς και την κοινή γνώμη, καθώς και από το έλλειμμα στρατιωτικής παιδείας.

Οι υποστηρικτές της ΔΕΠ, κυρίως όσοι έχουν υπηρετήσει εκεί, δεν προβάλλουν σαφές επιχειρησιακό πλεονέκτημα από τη δημιουργία της. Αντιθέτως, αποδίδουν την κριτική που ασκείται σε αυτήν σε υποτιθέμενο φθόνο όσων αντιτίθενται. Ωστόσο, το ζήτημα είναι σοβαρό για καφενειακές συζητήσεις.

Ειδικός Πόλεμος

Η ύπαρξη της ΔΕΠ οδηγεί σε σύγχυση εννοιών, δημιουργεί δύο παράλληλες χερσαίες διοικήσεις, περιπλέκει αδικαιολόγητα τη διοίκηση και τον έλεγχο, ενθαρρύνει την “τακτικοποίηση” και τον κατακερματισμό των στρατιωτικών ενεργειών και τελικά δεν προάγει την επιθετική προσπάθεια. Ειδικότερα:

Πρώτον, ο όρος “Ειδικός Πόλεμος” δεν έχει υιοθετηθεί από το ΝΑΤΟ. Στο αμερικανικό δόγμα, ορίζεται ως «η εκτέλεση δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν συνδυασμό φονικών και μη φονικών ενεργειών από ειδικά εκπαιδευμένη και μορφωμένη δύναμη, με βαθιά κατανόηση πολιτισμών και ξένων γλωσσών, ικανότητα δράσης μικρών κλιμακίων και δυνατότητα εκπαίδευσης και μάχης μαζί με γηγενείς δυνάμεις σε φιλικό, αβέβαιο ή εχθρικό περιβάλλον» (ADP 3-05, Army Special Operations, 2019).

Ποια σχέση έχει ο ελληνικός “Ειδικός Πόλεμος” με τον ανωτέρω ορισμό, καθώς πρόκειται για εντελώς διαφορετικές έννοιες. Η εκτίμηση είναι ότι, έχοντας ήδη συγκροτήσει Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων και αναζητώντας έναν όρο για μια νέα υπερ-διοίκηση, επιλέχθηκε αυθαίρετα ο τίτλος “Ειδικός Πόλεμος”, ανεξαρτήτως του πραγματικού περιεχομένου του. Υπολανθάνει η αντίληψη ότι η επίκληση ενός αμερικανικού ή ΝΑΤΟϊκού όρου προσδίδει αυτομάτως κύρος και αξιοπιστία!

Δεύτερον, η λειτουργία που επιβαρύνεται περισσότερο —χωρίς λόγο— είναι αυτή της διοίκησης και του ελέγχου, και μάλιστα με τρεις διαφορετικούς τρόπους:

•  Με τη σύσταση της ΔΕΠ δημιουργούνται στην πράξη δύο διοικήσεις χερσαίων δυνάμεων, καθώς τόσο το ΓΕΣ όσο και η ΔΕΠ υπάγονται απευθείας στο ΓΕΕΘΑ. Το μείζον των δυνάμεων της ΔΕΠ δεν είναι αυτές των Ειδικών Επιχειρήσεων, αλλά οι σχηματισμοί του επίλεκτου πεζικού, δηλαδή πεζοναυτών, αλεξιπτωτιστών και καταδρομών. Πριν τη σύσταση της ΔΕΠ ούτως ή άλλως οι σχηματισμοί αυτοί υπάγονταν σε έναν σχηματισμό, την Ι Μεραρχία.
•  Η νέα διοίκηση που συστήνεται αναλαμβάνει δύο σχηματισμούς που ούτως ή άλλως υπάγονταν στο ΓΕΕΘΑ. Η Διακλαδική Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων από την ίδρυσή της το 2013 υπαγόταν στο ΓΕΕΘΑ, η δε Ι Μεραρχία, με τους πεζοναύτες, καταδρομείς και αλεξιπτωτιστές χρησιμοποιούταν από το ΓΕΕΘΑ. Δηλαδή εκεί που είχαμε δύο διοικήσεις απευθείας υπό το ΓΕΕΘΑ, τώρα παρεμβάλλουμε μία νέα διοίκηση μεταξύ αυτών και του ΓΕΕΘΑ! Ένα νέο επίπεδο διοίκησης σημαίνει αύξηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών και επιμήκυνση του χρόνου λήψεως αποφάσεων, αλλά και υλοποίησής τους. Ιδιαίτερα υποβαθμίζεται η Διακλαδική Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, της οποίας ο διοικητής δεν έχει άμεση πρόσβαση στον αρχηγό ΓΕΕΘΑ.
•  Η νέα δομή δεν αντιμετωπίζει το σοβαρό πρόβλημα διοίκησης και ελέγχου στο Αιγαίο, το οποίο εξακολουθεί να μην αντιμετωπίζεται ως ενιαία περιοχή επιχειρήσεων. Αντιθέτως, προστίθεται ακόμη ένας διοικητής (της ΔΕΠ) επιδεινώνοντας μια ήδη προβληματική κατάσταση (βλ. άρθρο 18/1/2026). 

Τρίτον, για το σκέλος της ΔΕΠ που αφορά τις δυνάμεις της Ι Μεραρχίας (πεζοναύτες, αλεξιπτωτιστές, καταδρομείς), δύο κρίσιμες παρατηρήσεις: 

  Η συγκέντρωση ανόμοιων δυνάμεων σε μία δεξαμενή δεν επιφέρει ουσιαστική αλλαγή εφόσον δεν αλλάζει ο τρόπος χρησιμοποιήσεώς τους. Παρά τον βαρύγδουπο τίτλο, το πρόβλημα απλώς παρακάμπτεται. Αν οι ταξιαρχίες αυτές χρησιμοποιούνται τμηματικά και διαδοχικά, τότε οδηγούμαστε στην “τακτικοποίηση” των επιχειρήσεων. Αυτή η λογική αντανακλά την αντίληψη της περιορισμένης ή ελεγχόμενης χρήσης βίας, την οποία ο Ευάγγελος Βενιζέλος περιέγραψε ως “σημειακή κρίση”. Δηλαδή, η λογική των “σημειακών κρίσεων” μπαίνει από την πίσω πόρτα ακόμα και αν δεν έχουμε τέτοια πρόθεση. 

•  Όσο μεγεθύνονται οι δυνατότητες της Τουρκίας, άλλο τόσο αυξάνεται η ανάγκη για διενέργεια από μέρους μας επιθετικών ενεργειών στο επιχειρησιακό και στο τακτικό επίπεδο. Επομένως, το ζητούμενο για όλες τις “ειδικές” ταξιαρχίες που είναι επίλεκτες δυνάμεις με ανώτερη εκπαίδευση, ηθικό και δυνατότητες, δεν είναι να τις περιθωριοποιήσουμε. Είναι να τις χρησιμοποιήσουμε επιθετικά με τρόπο που να αποδώσουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους. Αυτές οι δυνάμεις πρέπει να χρησιμοποιούνται συγκεντρωτικά, σε συνδυασμό και με άλλες δυνατότητες, ώστε το συνολικό αποτέλεσμα να είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών. Δηλαδή να επιτυγχάνουν επιχειρησιακού επιπέδου σκοπούς με στρατηγικά αποτελέσματα.

Χερσαία Διοίκηση και Σώματα Στρατού

Η κατάργηση της Στρατιάς απλοποιεί τη διοίκηση και τον έλεγχο και  συντομεύει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Άλλωστε, το ΓΕΣ την περίοδο 1940-41 διεξήγαγε δύο πολέμους με δύο διακριτές δομές, το Γενικό Στρατηγείο και το έμπεδο ΓΕΣ. Επιπλέον ο Παπάγος ασκούσε στρατηγικό ρόλο. Παρά τις αδυναμίες και την κριτική που τού έχει ασκηθεί, η συγκεκριμένη ρύθμιση λειτούργησε αποτελεσματικά.

Το Ισραήλ, το οποίο συχνά προβάλλεται ως πρότυπο, δεν διαθέτει ενιαία χερσαία διοίκηση. Διαθέτει τρεις γεωγραφικές διοικήσεις επιπέδου Σώματος Στρατού. Αντιθέτως, η Αίγυπτος δημιούργησε Διοίκηση Χερσαίων Δυνάμεων πριν από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, η οποία εκτιμάται ότι συνέβαλε στη συντριπτική ήττα της. Ασφαλώς, απαιτείται μια Διοίκηση Εσωτερικού (όχι η ΑΣΔΥΣ), ρόλο τον οποίο θα μπορούσε να αναλάβει εν καιρώ πολέμου η Γενική Επιθεώρηση.

Η μετονομασία των Γ΄ και Δ΄ Σώματος Στρατού σε Ανωτάτη Στρατιωτική Διοίκηση Ηπείρου-Μακεδονίας (ΑΣΔΗΜ) και Ανωτάτη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης (ΑΣΔΙΘ) αντίστοιχα, συνιστά ύβρη και περιφρόνηση των στρατιωτικών παραδόσεων. Τα Σώματα Στρατού αυτά διαθέτουν ιστορία άνω των εκατό ετών και χιλιάδες νεκροί έπεσαν υπερασπιζόμενοι τις σημαίες τους.

Αντίστοιχα ακατανόητη είναι η μετονομασία της ΑΣΔΕΝ σε Ανωτάτη Στρατιωτική Διοίκηση Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (ΑΣΔΑΑΜ). Οι επιχειρησιακές δυνατότητες της ΑΣΔΕΝ στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ανύπαρκτες. Αντί να δημιουργηθεί πραγματική διακλαδική Διοίκηση Αιγαίου, που θα ενοποιούσε τον Στόλο και την ΑΣΔΕΝ και θα διέθετε και δυνατότητες δράσης στην Ανατολική Μεσόγειο, επιλέγεται απλώς η μετονομασία!

Τέλος, ο χαρακτηρισμός της ΑΣΔΕΝ, του Δ΄ Σώματος Στρατού, του Αρχηγείου Στόλου και του Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας (ΑΤΑ) ως “Μειζόνων Διοικήσεων Διακλαδικών Επιχειρήσεων” αποκαλύπτει πλήρη παρανόηση της διακλαδικότητας. Μια διοίκηση καθίσταται διακλαδική όταν διαθέτει δυνάμεις από τους άλλους κλάδους και όχι όταν απλώς στελεχώνεται από αξιωματικούς διαφορετικών Κλάδων, ή όταν βαφτίζεται διακλαδική. Επαναλαμβάνουμε το ίδιο λάθος με αυτό του 2003.

Στρατηγεία ΝΑΤΟ και ΕΕ

Η Ελλάδα διαθέτει στρατηγεία τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην ΕΕ, τα οποία επηρεάζουν άμεσα την εθνική δομή διοίκησης. Το 2003 προσφέραμε στο ΝΑΤΟ το Γ΄ Σώμα Στρατού ως Σώμα Ταχείας Αντίδρασης, αφενός επειδή αυτό επεδίωκε, αφετέρου επειδή διέθετε αντίστοιχο στρατηγείο η Τουρκία. Ωστόσο, από το 2003 τα στρατηγεία του ΝΑΤΟ δεν διαθέτουν συγκεκριμένη περιοχή ευθύνης. Παράλληλα, η Τουρκία διέθετε από το 1952, ένα ή και δύο στρατηγεία στη δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ. Επίσης η Τουρκία διέθετε την πολιτική βούληση να αναπτύξει το αντίστοιχο στρατηγείο της όπου το ζητούσε το ΝΑΤΟ και ανέλαβε τρεις φορές τη διοίκηση της ISAF στο Αφγανιστάν.

Αντίστοιχα στρατηγεία διαθέτουν χώρες με πολύ μεγαλύτερες οικονομικές και στρατιωτικές δυνατότητες από την Ελλάδα. Η Ολλανδία, για παράδειγμα, συμμετέχει σε κοινό στρατηγείο με τη Γερμανία. Στην Ελλάδα προβάλλεται το επιχείρημα ότι η συμμετοχή τρίτων χωρών στον λειτουργικό προϋπολογισμό του στρατηγείου αντισταθμίζει το κόστος. Ωστόσο, δεδομένου ότι εδώ σπανίως υπολογίζεται το συνολικό κόστος, και ότι αυτό δεν περιορίζεται στα λειτουργικά έξοδα, θα είχε ενδιαφέρον μια σοβαρή μελέτη για το πραγματικό κόστος διατήρησης ενός τέτοιου στρατηγείου.

Το σοβαρότερο, όμως, πρόβλημα είναι η υπονόμευση της αξιοπιστίας μας. Ενώ δηλώνουμε ότι διαθέτουμε στρατηγείο Σώματος Στρατού ικανό να διεξαγάγει επιχειρήσεις οπουδήποτε στο πλαίσιο της Συμμαχίας, δεν υφίσταται πολιτική βούληση να το αναπτύξουμε σε διεθνή αποστολή. Πρόκειται για μικρομεγαλισμό, τον οποίο αντιλαμβάνονται όλοι. Δεν αναπτύξαμε το στρατηγείο στο Αφγανιστάν και μάλλον δεν θα το πράξουμε στο μέλλον.

Σε ανάλογο πνεύμα, όταν η Ελλάδα παραχώρησε και δεύτερο στρατηγείο, αυτή τη φορά στην ΕΕ. Πρόκειται για την 1η Στρατιά, η οποία λειτουργεί ως Επιχειρησιακό Στρατηγείο (Operation Headquarters – OHQ), στρατηγικού επιπέδου. Αντίστοιχα στρατηγεία διαθέτουν μόνο οι Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία. Και εδώ ισχύουν οι ίδιες επιφυλάξεις.

Οι συμμαχίες —ιδίως οι στρατιωτικές— είναι αναγκαίες για την Ελλάδα και η ενεργός συμμετοχή της είναι επιβεβλημένη. Ωστόσο, η χώρα οφείλει να επανεξετάσει την προσφορά δύο στρατηγείων ανωτάτου επιπέδου σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η εναρμόνιση σκοπών, μέσων και τρόπων, δηλαδή η συνεισφορά σε μια συμμαχία να είναι ανάλογη με τη θέση, τις δυνατότητες και τις επιδιώξεις της χώρας. Αυτό που παρατηρείται σήμερα είναι το αντίθετο: μια δυσαρμονία σκοπών, μέσων και τρόπων, δηλαδή ένας στρατηγικός ανορθολογισμός.

Τα προβλήματα παραμένουν

Μετά το 1990 έχουν παρουσιαστεί διάφορες “νέες δομές”, οι περισσότερες εκ των οποίων δεν τελεσφόρησαν. Ο βασικός τους προβληματισμός περιοριζόταν συνήθως σε δύο ερωτήματα: ποιες μονάδες θα καταργηθούν και ποιο σχήμα θα επιλεγεί για τους “ειδικούς” σχηματισμούς. Το Β΄ Σώμα Στρατού ιδρύθηκε το 1998 ως Δύναμη Άμεσης Αντίδρασης, καταργήθηκε ορθώς το 2013 και το 2021 συστάθηκε η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου. Οι ίδιες ιδέες ανακυκλώνονται χωρίς συνολική-συνεκτική μεταρρύθμιση. Μία από τις βασικές αιτίες της στασιμότητας είναι η ένδεια στρατιωτικής σκέψης και η υποβάθμιση της στρατιωτικής μόρφωσης. 

Η νέα δομή, που δεν είναι και τόσο νέα, δεν πρόκειται να λύσει πιεστικά και χρονίζοντα οργανωτικά προβλήματα. Είναι εντυπωσιακό ότι 75 χρόνια μετά την ένταξή μας στο ΝΑΤΟ, αδυνατούμε να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις στους στρατούς πιο προηγμένων χωρών και επαναλαμβάνουμε τα ίδια σφάλματα. Άλλωστε, καμία οργανωτική μεταρρύθμιση δεν αγγίζει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα του Στρατού: τη χαμηλή επάνδρωση των μονάδων. Πρόβλημα που μπορεί να επιλυθεί μόνο με την αύξηση της στρατιωτικής θητείας.

 

 

Τι έγινε στο Νταβός (World Economic Forum) 2026

Την 20 Ιαν 2026, ο πρωθυπουργός του Καναδά Mark Carney παρουσίασε μια ξεχωριστή εισήγηση που αφορά τον ρόλο των μεσαίας ισχύος δυνάμεων στο σύγχρονο γίγνεσθαι. 
Εδώ παραθέτω το βίντεο της εισηγήσεως και εδώ την καταγραφή της σε κείμενο. Στη συνέχεια αναρτώ την εισήγηση στα Ελληνικά.
 

Η απάντηση ήρθε σε λίγο από τον Τραμπ με ομιλία που ξεπέρασε την 1 ώρα και αφορούσε τον Καναδά, την ΕΕ, τη Γαλλία, τη Δανία... 
Παραθέτω σύνδεσμο στο βίντεο της πλήρους ομιλίας  από το Youtube, καθώς και τα 3 σημαντικότερα λεπτά από αυτήν.

                 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ 

Το site του forum: https://www.weforum.org/meetings/world-economic-forum-annual-meeting-2026/

 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΘ Carney στα Ελληνικά. (To κείμενο δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης).

Σας ευχαριστώ πολύ, Λάρι. Θα ξεκινήσω στα γαλλικά και στη συνέχεια θα επιστρέψω στα αγγλικά.

[Το παρακάτω μεταφράζεται από τα γαλλικά]

Σας ευχαριστώ, Λάρι. Είναι χαρά μου και καθήκον μου να βρίσκομαι μαζί σας απόψε σε αυτή την κρίσιμη στιγμή που περνάει ο Καναδάς και ο κόσμος.

Σήμερα θα μιλήσω για μια ρήξη στην παγκόσμια τάξη, το τέλος μιας ευχάριστης μυθοπλασίας και την αρχή μιας σκληρής πραγματικότητας, όπου η γεωπολιτική, όπου η μεγάλη, κύρια δύναμη, η γεωπολιτική, υποβάλλεται χωρίς όρια, χωρίς περιορισμούς.

Από την άλλη πλευρά, θα ήθελα να σας πω ότι οι άλλες χώρες, ειδικά οι ενδιάμεσες δυνάμεις όπως ο Καναδάς, δεν είναι ανίσχυρες. Έχουν την ικανότητα να οικοδομήσουν μια νέα τάξη που να περιλαμβάνει τις αξίες μας, όπως ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη, η αλληλεγγύη, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των διαφόρων κρατών.

Η δύναμη της μικρότερης δύναμης ξεκινά με την ειλικρίνεια.

[Ο Κάρνεϊ επιστρέφει στην ομιλία στα αγγλικά]

Φαίνεται ότι κάθε μέρα μας υπενθυμίζεται ότι ζούμε σε μια εποχή αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, ότι η τάξη που βασίζεται σε κανόνες εξασθενεί, ότι οι ισχυροί μπορούν να κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι πρέπει να υποφέρουν ό,τι πρέπει.

Και αυτός ο αφορισμός του Θουκυδίδη παρουσιάζεται ως αναπόφευκτος, καθώς η φυσική λογική των διεθνών σχέσεων επαναβεβαιώνεται.

Και αντιμέτωπες με αυτή τη λογική, υπάρχει μια ισχυρή τάση οι χώρες να συμπορεύονται για να τα πάνε καλά, να συμβιβάζονται, να αποφεύγουν τα προβλήματα, να ελπίζουν ότι η συμμόρφωση θα αγοράσει ασφάλεια.

Λοιπόν, δεν θα το κάνει.

Ποιες είναι λοιπόν οι επιλογές μας;

Το 1978, ο Τσέχος αντιφρονών Βάτσλαβ Χάβελ, μετέπειτα πρόεδρος, έγραψε ένα δοκίμιο με τίτλο Η Δύναμη των Ανίσχυρων, και σε αυτό, έθεσε ένα απλό ερώτημα: πώς διατηρήθηκε το κομμουνιστικό σύστημα;

Και η απάντησή του ξεκίνησε με έναν μανάβη.

Κάθε πρωί, αυτός ο καταστηματάρχης τοποθετεί μια πινακίδα στη βιτρίνα του: «Εργάτες όλου του κόσμου ενωθείτε». Δεν το πιστεύει, κανείς δεν το πιστεύει, αλλά τοποθετεί μια πινακίδα ούτως ή άλλως για να αποφύγει τα προβλήματα, για να δείξει συμμόρφωση, για να τα πάει καλά. Και επειδή κάθε καταστηματάρχης σε κάθε δρόμο κάνει το ίδιο, το σύστημα επιμένει - όχι μόνο μέσω της βίας, αλλά μέσω της συμμετοχής απλών ανθρώπων σε τελετουργίες που γνωρίζουν ιδιωτικά ότι είναι ψευδείς.

Ο Χάβελ το ονόμασε αυτό «ζωή μέσα σε ένα ψέμα».

Η δύναμη του συστήματος δεν προέρχεται από την αλήθεια του, αλλά από την προθυμία όλων να ενεργούν σαν να ήταν αλήθεια, και η ευθραυστότητά του προέρχεται από την ίδια πηγή. Όταν έστω και ένα άτομο σταματά να ενεργεί, όταν ο μανάβης αφαιρεί την πινακίδα του, η ψευδαίσθηση αρχίζει να ραγίζει. Φίλοι, είναι καιρός οι εταιρείες και οι χώρες να κατεβάσουν τις πινακίδες τους.

Για δεκαετίες, χώρες όπως ο Καναδάς ευημερούσαν υπό αυτό που ονομάζαμε διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Ενταχθήκαμε στους θεσμούς του, επαινέσαμε τις αρχές του, επωφεληθήκαμε από την προβλεψιμότητά του. Και χάρη σε αυτό, μπορούσαμε να ακολουθήσουμε εξωτερικές πολιτικές που βασίζονται σε αξίες υπό την προστασία του.

Γνωρίζαμε ότι η ιστορία της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες ήταν εν μέρει ψευδής, ότι ο ισχυρότερος θα εξαιρούνταν όταν του ήταν βολικό, ότι οι εμπορικοί κανόνες επιβάλλονταν ασύμμετρα. Και γνωρίζαμε ότι το διεθνές δίκαιο εφαρμοζόταν με ποικίλη αυστηρότητα ανάλογα με την ταυτότητα του κατηγορουμένου ή του θύματος.

Αυτό το μυθιστόρημα ήταν χρήσιμο, και η αμερικανική ηγεμονία, ειδικότερα, βοήθησε στην παροχή δημόσιων αγαθών, ανοιχτών θαλάσσιων διαδρόμων, ενός σταθερού χρηματοπιστωτικού συστήματος, συλλογικής ασφάλειας και υποστήριξης πλαισίων για την επίλυση διαφορών.

Έτσι, τοποθετήσαμε την πινακίδα στο παράθυρο. Συμμετείχαμε στις τελετουργίες και σε μεγάλο βαθμό αποφύγαμε να επισημάνουμε τα κενά μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας.

Αυτή η συμφωνία δεν λειτουργεί πλέον. Επιτρέψτε μου να είμαι ευθύς. Βρισκόμαστε στη μέση μιας ρήξης, όχι μιας μετάβασης.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, μια σειρά από κρίσεις στα χρηματοοικονομικά, την υγεία, την ενέργεια και τη γεωπολιτική έχουν αποκαλύψει τους κινδύνους της ακραίας παγκόσμιας ολοκλήρωσης. Αλλά πιο πρόσφατα, οι μεγάλες δυνάμεις έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλα, τους δασμούς ως μόχλευση, τις χρηματοπιστωτικές υποδομές ως καταναγκασμό, τις αλυσίδες εφοδιασμού ως τρωτά σημεία προς εκμετάλλευση.

Δεν μπορείς να ζεις μέσα στο ψέμα του αμοιβαίου οφέλους μέσω της ολοκλήρωσης, όταν η ολοκλήρωση γίνεται η πηγή της υποταγής σου.

Οι πολυμερείς θεσμοί στους οποίους έχουν βασιστεί οι μεσαίες δυνάμεις - ο ΠΟΕ, ο ΟΗΕ, η COP - η αρχιτεκτονική, η ίδια η αρχιτεκτονική της συλλογικής επίλυσης προβλημάτων απειλούνται. Και ως αποτέλεσμα, πολλές χώρες καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα ότι πρέπει να αναπτύξουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, στην ενέργεια, τα τρόφιμα, τα κρίσιμα ορυκτά, στα χρηματοοικονομικά και στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Και αυτή η παρόρμηση είναι κατανοητή. Μια χώρα που δεν μπορεί να τραφεί, να τροφοδοτηθεί ή να αμυνθεί, έχει λίγες επιλογές. Όταν οι κανόνες δεν σε προστατεύουν πλέον, πρέπει να προστατεύσεις τον εαυτό σου.

Αλλά ας είμαστε ξεκάθαροι για το πού οδηγεί αυτό.

Ένας κόσμος φρουρίων θα είναι φτωχότερος, πιο εύθραυστος και λιγότερο βιώσιμος. Και υπάρχει μια άλλη αλήθεια. Εάν οι μεγάλες δυνάμεις εγκαταλείψουν ακόμη και το πρόσχημα των κανόνων και των αξιών για την ανεμπόδιστη επιδίωξη της ισχύος και των συμφερόντων τους, τα κέρδη από τον συναλλακτισμό θα γίνουν πιο δύσκολο να αναπαραχθούν.

Οι ηγεμόνες δεν μπορούν να δημιουργούν συνεχώς έσοδα από τις σχέσεις τους.

Οι σύμμαχοι θα διαφοροποιηθούν για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα.

Θα αγοράσουν ασφάλιση, θα αυξήσουν τις επιλογές προκειμένου να ανοικοδομήσουν την κυριαρχία τους - κυριαρχία που κάποτε βασιζόταν σε κανόνες, αλλά θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην ικανότητα αντοχής στην πίεση.

Αυτό το δωμάτιο γνωρίζει ότι πρόκειται για κλασική διαχείριση κινδύνου. Η διαχείριση κινδύνου έχει ένα τίμημα, αλλά αυτό το κόστος της στρατηγικής αυτονομίας, της κυριαρχίας μπορεί επίσης να μοιραστεί.

Οι συλλογικές επενδύσεις στην ανθεκτικότητα είναι φθηνότερες από το να χτίζει ο καθένας τα δικά του φρούρια. Τα κοινά πρότυπα μειώνουν τον κατακερματισμό. Η συμπληρωματικότητα είναι θετικό άθροισμα. Και το ερώτημα για μεσαίες δυνάμεις όπως ο Καναδάς δεν είναι αν θα προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα - πρέπει. Το ερώτημα είναι αν θα προσαρμοστούμε απλώς χτίζοντας υψηλότερα τείχη ή αν μπορούμε να κάνουμε κάτι πιο φιλόδοξο.

Τώρα, ο Καναδάς ήταν από τους πρώτους που άκουσαν το κάλεσμα αφύπνισης, οδηγώντας μας να αλλάξουμε ριζικά τη στρατηγική μας στάση.

Οι Καναδοί γνωρίζουν ότι οι παλιές μας άνετες υποθέσεις ότι η γεωγραφία και η συμμετοχή μας σε συμμαχίες συνεπάγονταν αυτόματα ευημερία και ασφάλεια - αυτή η υπόθεση δεν ισχύει πλέον. Και η νέα μας προσέγγιση βασίζεται σε αυτό που ο Αλεξάντερ Στουμπ, ο Πρόεδρος της Φινλανδίας, έχει ονομάσει «αξιακό ρεαλισμό».

Ή, για να το θέσω διαφορετικά, στοχεύουμε να είμαστε ταυτόχρονα ηθικοί και ρεαλιστές - ηθικοί στη δέσμευσή μας στις θεμελιώδεις αξίες, την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα, την απαγόρευση της χρήσης βίας, εκτός εάν συνάδει με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ρεαλιστές και αναγνωρίζοντας ότι η πρόοδος είναι συχνά σταδιακή, ότι τα συμφέροντα αποκλίνουν, ότι δεν θα συμμερίζονται όλοι οι εταίροι όλες τις αξίες μας.

Έτσι, ασχολούμαστε ευρέως, στρατηγικά με ανοιχτά μάτια. Αντιμετωπίζουμε ενεργά τον κόσμο όπως είναι, δεν περιμένουμε έναν κόσμο που επιθυμούμε να είμαστε.

Ρυθμίζουμε τις σχέσεις μας, έτσι ώστε το βάθος τους να αντικατοπτρίζει τις αξίες μας, και δίνουμε προτεραιότητα στην ευρεία συμμετοχή για να μεγιστοποιήσουμε την επιρροή μας, δεδομένης της ρευστότητας του κόσμου αυτή τη στιγμή, των κινδύνων που αυτό θέτει και των διακυβευμάτων για το τι θα ακολουθήσει.

Και δεν βασιζόμαστε πλέον μόνο στη δύναμη των αξιών μας, αλλά και στην αξία της δύναμής μας.

Χτίζουμε αυτή τη δύναμη στο εσωτερικό.

Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της η κυβέρνησή μου, έχουμε μειώσει τους φόρους επί των εισοδημάτων, επί των κεφαλαιακών κερδών και των επιχειρηματικών επενδύσεων. Έχουμε καταργήσει όλα τα ομοσπονδιακά εμπόδια στο διαεπαρχιακό εμπόριο. Επιταχύνουμε τις επενδύσεις ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, τα κρίσιμα ορυκτά, τους νέους εμπορικούς διαδρόμους και πέραν αυτών. Διπλασιάζουμε τις αμυντικές μας δαπάνες μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας και το κάνουμε αυτό με τρόπους που ενισχύουν τις εγχώριες βιομηχανίες μας.

Και διαφοροποιούμαστε γρήγορα στο εξωτερικό. Έχουμε συμφωνήσει σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική εταιρική σχέση με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο SAFE, τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για τις αμυντικές προμήθειες. Έχουμε υπογράψει 12 άλλες συμφωνίες εμπορίου και ασφάλειας σε τέσσερις ηπείρους μέσα σε έξι μήνες. Τις τελευταίες ημέρες, έχουμε συνάψει νέες στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με την Κίνα και το Κατάρ. Διαπραγματευόμαστε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με την Ινδία, τον ASEAN, την Ταϊλάνδη, τις Φιλιππίνες και τη Mercosur.

Κάνουμε κάτι άλλο. Για να βοηθήσουμε στην επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων, επιδιώκουμε τη μεταβλητή γεωμετρία, με άλλα λόγια, διαφορετικούς συνασπισμούς για διαφορετικά ζητήματα που βασίζονται σε κοινές αξίες και συμφέροντα. Έτσι, στην Ουκρανία, είμαστε βασικό μέλος του Συνασπισμού των Προθύμων και ένας από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλήν συνεισφέροντες στην άμυνα και την ασφάλειά της.

Όσον αφορά την κυριαρχία στην Αρκτική, στηρίζουμε σθεναρά τη Γροιλανδία και τη Δανία και υποστηρίζουμε πλήρως το μοναδικό τους δικαίωμα να καθορίζουν το μέλλον της Γροιλανδίας.

Η δέσμευσή μας στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ είναι ακλόνητη, επομένως συνεργαζόμαστε με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Πύλης της Σκανδιναβικής Βαλτικής, για την περαιτέρω διασφάλιση των βόρειων και δυτικών πλευρών της συμμαχίας, μεταξύ άλλων μέσω των πρωτοφανών επενδύσεων του Καναδά σε ραντάρ πέρα ​​από τον ορίζοντα, σε υποβρύχια, σε αεροσκάφη και σε άρματα μάχης στο έδαφος, άρματα μάχης στον πάγο.

Ο Καναδάς αντιτίθεται σθεναρά στους δασμούς για τη Γροιλανδία και ζητά στοχευμένες συνομιλίες για την επίτευξη των κοινών μας στόχων για ασφάλεια και ευημερία στην Αρκτική.

Στο πολυμερές εμπόριο, υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για την οικοδόμηση μιας γέφυρας μεταξύ της Εταιρικής Σχέσης του Διατλαντικού Ειρηνικού και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα δημιουργούσε ένα νέο εμπορικό μπλοκ 1,5 δισεκατομμυρίου ανθρώπων. Στα κρίσιμα ορυκτά, σχηματίζουμε λέσχες αγοραστών με βάση την G7, ώστε ο κόσμος να μπορεί να διαφοροποιηθεί μακριά από την συγκεντρωμένη προσφορά. Και στην Τεχνητή Νοημοσύνη, συνεργαζόμαστε με ομοϊδεάτες δημοκρατίες για να διασφαλίσουμε ότι τελικά δεν θα αναγκαστούμε να επιλέξουμε μεταξύ ηγεμονικών και υπερ-κλιμακωτών.

Αυτό δεν είναι αφελής πολυμέρεια, ούτε βασίζεται στους θεσμούς τους. Είναι η οικοδόμηση συνασπισμών που λειτουργούν – ανά ζήτημα, με εταίρους που μοιράζονται αρκετό κοινό έδαφος για να δρουν από κοινού.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό θα συμβεί με τη συντριπτική πλειοψηφία των εθνών.

Αυτό που κάνει είναι να δημιουργεί ένα πυκνό δίκτυο συνδέσεων σε όλο το εμπόριο, τις επενδύσεις, τον πολιτισμό, από το οποίο μπορούμε να αντλήσουμε μελλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες.

Υποστηρίζουμε ότι οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού.

Αλλά θα έλεγα επίσης ότι οι μεγάλες δυνάμεις, οι μεγάλες δυνάμεις, μπορούν προς το παρόν να προχωρήσουν μόνες τους. Έχουν το μέγεθος της αγοράς, τη στρατιωτική ικανότητα και την επιρροή για να υπαγορεύουν όρους. Οι μεσαίες δυνάμεις δεν έχουν.

Αλλά όταν διαπραγματευόμαστε μόνο διμερώς με έναν ηγεμόνα, διαπραγματευόμαστε από αδυναμία. Δεχόμαστε αυτό που προσφέρεται. Ανταγωνιζόμαστε μεταξύ μας για να είμαστε οι πιο εξυπηρετικοί.

Αυτό δεν είναι κυριαρχία. Είναι η απόδοση της κυριαρχίας με την αποδοχή της υποταγής. Σε έναν κόσμο αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, οι χώρες που βρίσκονται ενδιάμεσα έχουν μια επιλογή: να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για εύνοια ή να συνεργάζονται για να δημιουργήσουν μια τρίτη οδό με αντίκτυπο.

Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στην άνοδο της σκληρής ισχύος να μας τυφλώσει ως προς το γεγονός ότι η δύναμη της νομιμότητας, της ακεραιότητας και των κανόνων θα παραμείνει ισχυρή, αν επιλέξουμε να τα χρησιμοποιήσουμε μαζί - κάτι που με φέρνει πίσω στον Χάβελ.

Τι σημαίνει για τις μεσαίες δυνάμεις να ζουν την αλήθεια;

Πρώτον, σημαίνει να κατονομάζουμε την πραγματικότητα. Σταματήστε να επικαλείστε τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες σαν να λειτουργεί ακόμα όπως διαφημίζεται. Πείτε την όπως είναι - ένα σύστημα εντεινόμενης αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, όπου οι πιο ισχυροί επιδιώκουν τα συμφέροντά τους, χρησιμοποιώντας την οικονομική ολοκλήρωση ως καταναγκασμό.

Σημαίνει να ενεργούμε με συνέπεια, εφαρμόζοντας τα ίδια πρότυπα σε συμμάχους και αντιπάλους. Όταν οι μεσαίες δυνάμεις επικρίνουν τον οικονομικό εκφοβισμό από τη μία κατεύθυνση, αλλά σιωπούν όταν προέρχεται από μια άλλη, κρατάμε την πινακίδα στο παράθυρο.

Σημαίνει να οικοδομήσουμε αυτό στο οποίο ισχυριζόμαστε ότι πιστεύουμε, αντί να περιμένουμε την αποκατάσταση της παλιάς τάξης. Σημαίνει τη δημιουργία θεσμών και συμφωνιών που λειτουργούν όπως περιγράφεται. Και σημαίνει μείωση της μόχλευσης που επιτρέπει τον καταναγκασμό - αυτό σημαίνει οικοδόμηση μιας ισχυρής εγχώριας οικονομίας. Θα πρέπει να είναι η άμεση προτεραιότητα κάθε κυβέρνησης.

Και η διαφοροποίηση διεθνώς δεν είναι απλώς οικονομική σύνεση, είναι ένα υλικό θεμέλιο για μια ειλικρινή εξωτερική πολιτική, επειδή οι χώρες κερδίζουν το δικαίωμα σε αρχές μειώνοντας την ευαλωτότητά τους σε αντίποινα.

Λοιπόν, Καναδάς. Ο Καναδάς έχει αυτό που θέλει ο κόσμος. Είμαστε μια ενεργειακή υπερδύναμη. Διαθέτουμε τεράστια αποθέματα κρίσιμων ορυκτών. Έχουμε τον πιο μορφωμένο πληθυσμό στον κόσμο. Τα συνταξιοδοτικά μας ταμεία είναι από τους μεγαλύτερους και πιο εξελιγμένους επενδυτές στον κόσμο. Με άλλα λόγια, έχουμε κεφάλαιο, ταλέντο... έχουμε επίσης μια κυβέρνηση με τεράστια δημοσιονομική ικανότητα να ενεργεί αποφασιστικά. Και έχουμε τις αξίες στις οποίες πολλοί άλλοι επιδιώκουν.

Ο Καναδάς είναι μια πλουραλιστική κοινωνία που λειτουργεί. Η δημόσια πλατεία μας είναι θορυβώδης, ποικιλόμορφη και ελεύθερη. Οι Καναδοί παραμένουν αφοσιωμένοι στη βιωσιμότητα. Είμαστε ένας σταθερός και αξιόπιστος εταίρος σε έναν κόσμο που είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από... Ένας εταίρος που οικοδομεί και εκτιμά σχέσεις μακροπρόθεσμα.

Και έχουμε κάτι άλλο. Έχουμε την αναγνώριση του τι συμβαίνει και την αποφασιστικότητα να δράσουμε ανάλογα. Καταλαβαίνουμε ότι αυτή η ρήξη απαιτεί κάτι περισσότερο από την προσαρμογή. Απαιτεί ειλικρίνεια για τον κόσμο όπως είναι.

Βγάζουμε το σημάδι από το παράθυρο. Ξέρουμε ότι η παλιά τάξη δεν επιστρέφει. Δεν πρέπει να το θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική, αλλά πιστεύουμε ότι από το ρήγμα, μπορούμε να χτίσουμε κάτι μεγαλύτερο, καλύτερο, ισχυρότερο, πιο δίκαιο. Αυτό είναι το καθήκον των μεσαίων δυνάμεων, των χωρών που έχουν τα περισσότερα να χάσουν από έναν κόσμο φρουρίων και τα περισσότερα να κερδίσουν από την γνήσια συνεργασία.

Οι ισχυροί έχουν τη δύναμή τους.

Αλλά έχουμε και κάτι - την ικανότητα να σταματήσουμε να προσποιούμαστε, να ονομάσουμε την πραγματικότητα, να χτίσουμε τη δύναμή μας στο εσωτερικό και να δράσουμε από κοινού.

Αυτός είναι ο δρόμος του Καναδά. Τον επιλέγουμε ανοιχτά και με αυτοπεποίθηση, και είναι ένας δρόμος ορθάνοιχτος.

 

 

NATO-Former USSR Relations' Core Documents

 

LINKS to NATO+ DOCs

 

Nuclear weapons Non-Proliferation Treaty (Geneva, 1968)		Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons NUKES: Who has What
Helsinki Final Act (1 Aug 1975) CONFERENCE ON SECURITY AND CO-OPERATION IN EUROPE OSCE		https://en.wikisource.org/wiki/Helsinki_Final_Act
Treaty on Conventional Armed Forces in Europe (CFE), Paris 1992		https://www.osce.org/files/f/documents/4/9/14087.pdf
PfP Framework Document (NAC, 11 Jan 1994)		https://www.nato.int/en/about-us/official-texts-and-resources/official-texts/1994/01/11/partnership-for-peace-framework-document
Budapest Memorandum on Security Assurances (Budapest, Hungary, 5 Dec 1994). (4 memoranda were originally signed by four nuclear powers: Ukraine, Russia, the United States, and the United Kingdom. France and China gave individual assurances in separate documents).		-Ukraine. Memorandum on Security Assurances   ( σε PDF ) -Memorandum on Security Assurances in connection with the Republic of Kazakhstan's accession to the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons -Memorandum on Security Assurances in connection with the Republic of Belarus' accession to the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons
Founding Act on Mutual Relations, Cooperation and Security between NATO and the Russian Federation signed in Paris, France, 27 May 1997		https://www.nato.int/en/about-us/official-texts-and-resources/official-texts/1997/05/27/founding-act
NATO Bucharest Summit Declaration, 3 Apr 2008            àOpen Doors Policy		https://www.nato.int/en/about-us/official-texts-and-resources/official-texts/2008/04/03/bucharest-summit-declaration?selectedLocale=
1.Σύνοδος Βουκουρεστίου (2-4 Απρ 2008) 2.Εισβολή Ρωσίας σε Γεωργία (Αυγ 2008)  3.NAC mtg Βρυξελλών (2-3 Δεκ 2008)		1.https://en.wikipedia.org/wiki/2008_Bucharest_NATO_summit?utm_source=chatgpt.com   2. https://en.wikipedia.org/wiki/Russo-Georgian_War 3. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7328276.stm
MISCELLANEOUS		1. The NATO-Russia Counsil "Founding Act":   Stepping Stone or Stumbling Block for a European Security Architecture?  (BITS - Berlin Info-Centre for Trans-Atlantic Secy) 2. The Budapest Memorandum 1994 After 30 Years: Non-Proliferation Success Overshadowed by NATO Blowup Then, Russian War on Ukraine Now 3. The United States and Greenland: Episodes in Nuclear History, 1957-1968 Part II: The B-52 Crash and Its Impact
ABBREVIATIONS
OSCE	Organization for Security and Cooperation in Europe
PfP	Partnership for Peace (Eastern Europe +)
MD	Mediterranean Dialogue (Med countries)
ICI	Istanbul Cooperation Initiative (Golf countries)
ICP	Individual Cooperation Program
MAP	Membership Action Plan