Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
10 Σεπτεμβρίου 2019
15 Ιουνίου 2019
Το μυστικό σχέδιο "Κροατία" του 2012
Το βιβλίο που συνυπογράφουν
η Ελένη Βαρβιτσιώτη και η Βικτώρια Δενδρινού αποκαλύπτει το παρασκήνιο
του μυστικού σχεδίου που κατέστρωνε η ΕΕ για να διαχειριστεί την έξοδο
της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ. Τίτλος του "Η Τελευταία Μπλόφα" και
περιεχόμενό του το διαβόητο Σχέδιο Β’, δηλαδή η διαχείριση του Grexit.
Η αρχή της ιστορίας μάς μεταφέρει πίσω
στο 2012 όταν η Ελλάδα βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και μια
μικρή ομάδα αξιωματούχων της ΕΕ και του ΔΝΤ εξέταζαν μέχρι τελευταίας
λεπτομέρειας τον τρόπο που η χώρα θα μπορούσε να βγει από τη νομισματική
ένωση. Καθώς το ζήτημα ήταν ιδιαίτερα "λεπτό", για να μην υπάρξει
κάποια διαρροή που θα προκαλούσε πανικό, το σχέδιο "καμουφλαρίστηκε".
Του δόθηκε το κωδικό όνομα "Ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ". Και αυτό γιατί
το 2012 η Κροατία δεν είχε ενταχτεί στην Ένωση, οπότε δεν θα υπήρχε ο
κίνδυνος το σχέδιο να τραβήξει την προσοχή. Με αυτόν τον κωδικό
γινόντουσαν οι συναντήσεις της ομάδας των αξιωματούχων, ενώ τα κόκκινα
ντοσιέ που έφεραν μαζί τους έφεραν την ετικέτα "Ένταξη Κροατίας".
Τελικά, τη δεδομένη χρονική στιγμή, το Grexit αποφεύχθηκε και τα ντοσιέ
κλειδώθηκαν στα γραφεία αυτής της μικρής ομάδας αξιωματούχων.
Αλλά μετά ήρθαν ο Τσίπρας και ο Βαρουφάκης
Πέρασαν τρία χρόνια. Στις εκλογές του
Ιανουαρίου του 2015 η Ελλάδα είχε επιλέξει τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη
Τσίπρα, με την αντιμνημονιακή ρητορική του. Όπως αναφέρει το βιβλίο,
στις 12 Φεβρουαρίου εκείνης της χρονιάς, δηλαδή την επομένη εκείνου του
αλήστου μνήμης Eurogroup, στο οποίο συμμετείχε ο τότε ΥΠΟΙΚ Γιάνης Βαρουφάκης,
ο εφιάλτης του Grexit επανάκαμψε δυναμικά. Εκείνη την ημέρα ο τότε
επικεφαλής του EWG, Τόμας Βίζερ, ήταν ο πρώτος που ανέσυρε από το
συρτάρι του το κόκκινο ντοσιέ…
Επιχείρηση "Αλβανία"
Όμως πλέον η "Κροατία" είχε ένα
πρόβλημα. Η χώρα είχε γίνει μέλος της ΕΕ, οπότε έπρεπε να βρεθεί νέα
κωδική ονομασία. Τελικά η επιχείρηση ονομάστηκε "Αλβανία: ανάλυση και
σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ενδεχόμενης χρεοκοπίας 2015". Παρά την
περιπλοκότητα του σχεδίου, που εξέταζε όλα τα πιθανά τεχνικά και νομικά
ζητήματα που προέκυπταν από ένα πιθανό Grexit, το σχέδιο είχε υλοποιηθεί
σε μεγάλο βαθμό εντός 60 ημερών. Στην πρώτη σελίδα του σχεδίου, το
οποίο είχε την ένδειξη "Αυστηρά Προσωπικό", με bold γράμματα ανέφερε:
"Οι συνέπειες ενός τέτοιου σεναρίου είναι ακραίες και μπορούν να βάλουν
την Ελλάδα σε ένα ταχύ μονοπάτι προς την έξοδο από την Ευρωζώνη και
πιθανώς από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάθε απαραίτητη δράση πρέπει να ληφθεί
για να αποφευχθεί αυτό το σενάριο και να μην ενεργοποιηθεί το πλάνο
έκτακτης ανάγκης".
Όπως αποκαλύπτει το βιβλίο, η ομάδα των
αξιωματούχων συναντήθηκε συνολικά μόνο τρεις φορές: Μια φορά στην έδρα
της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη τον Μάρτιο και δύο στο κτίριο "Καρλομάγνος" στις
Βρυξέλλες, τον Απρίλιο και τον Ιούνιο όταν το ελληνικό "δράμα" έφτανε
στην κορύφωσή του.
Για να τηρηθεί απόλυτη μυστικότητα και
να εξαλειφθούν τα ηλεκτρονικά ίχνη, σε αυτές τις συναντήσεις οι
αξιωματούχοι αντήλλασσαν τα έγραφά τους αποκλειστικά σε χαρτί.
"Αν διαφωνήσουμε, όλα τελείωσαν"
Το
βιβλίο αναφέρεται αναλυτικά στη συνάντηση της Άνγκελα Μέρκελ με τον
Φρανσουά Ολάντ τη Δευτέρα 6 Ιουλίου 2015, αμέσως μετά το ελληνικό
δημοψήφισμα, στο Παρίσι.
"Τα πάντα εξαρτώνται πλέον από εμάς",
είπε ο Ολάντ στη Μέρκελ. "Προτείνω να συζητήσουμε και στο τέλος ό,τι κι
αν βγει να συμφωνήσουμε". Και για τους δυο τους, το να βρίσκονται στο
ίδιο μήκος κύματος σε κάτι τόσο κρίσιμο ήταν υψίστης σημασίας. "Αν
διαφωνήσουμε, όλα τελείωσαν".
Σύμφωνα με το βιβλίο, η Άνγκελα Μέρκελ συμφώνησε. "Έχω δύο επιλογές. Είμαι εντάξει και με τις δύο: Η Ελλάδα μένει ή η Ελλάδα φεύγει. Αλλά δεν είμαι διατεθειμένη να το κάνω χωρίς τη δική σου σύμφωνη γνώμη". "Και για μένα το ίδιο ισχύει", απάντησε ο Ολάντ. "Ας δούμε τι σημαίνει καθεμία από αυτές τις επιλογές".
Επί μία σχεδόν ώρα, οι δύο ηγέτες εξέταζαν το καθένα από αυτά τα ενδεχόμενα από διάφορες βασικές οπτικές γωνίες. Πρώτα εξέτασαν τις οικονομικές συνέπειες. Ήταν σαφές ότι το κόστος ενός Grexit θα ήταν μεγάλο και απρόβλεπτο, αλλά η Μέρκελ ήξερε τους αριθμούς και δεν αρκούσαν για να της αλλάξουν γνώμη. Κανένα επιχείρημα από μόνο του δεν θα ήταν αρκετό για να την πείσει, αλλά το σύνολο των συνεπειών σε διάφορους τομείς θα μπορούσε να γείρει την πλάστιγγα προς τη μία ή την άλλη πλευρά.
Μετά από σαράντα πέντε λεπτά, κατά τα οποία το μόνο που ακουγόταν στην αίθουσα ήταν ο έντονος διάλογος μεταξύ των δύο ηγετών και η φωνή των διερμηνέων τους, η Μέρκελ αποφάσισε ότι είχε αρκετές πληροφορίες για να καταλήξει σε μια επιλογή. Προς ανακούφιση του Ολάντ, ήταν η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ.
Σύμφωνα με το βιβλίο, η Άνγκελα Μέρκελ συμφώνησε. "Έχω δύο επιλογές. Είμαι εντάξει και με τις δύο: Η Ελλάδα μένει ή η Ελλάδα φεύγει. Αλλά δεν είμαι διατεθειμένη να το κάνω χωρίς τη δική σου σύμφωνη γνώμη". "Και για μένα το ίδιο ισχύει", απάντησε ο Ολάντ. "Ας δούμε τι σημαίνει καθεμία από αυτές τις επιλογές".
Επί μία σχεδόν ώρα, οι δύο ηγέτες εξέταζαν το καθένα από αυτά τα ενδεχόμενα από διάφορες βασικές οπτικές γωνίες. Πρώτα εξέτασαν τις οικονομικές συνέπειες. Ήταν σαφές ότι το κόστος ενός Grexit θα ήταν μεγάλο και απρόβλεπτο, αλλά η Μέρκελ ήξερε τους αριθμούς και δεν αρκούσαν για να της αλλάξουν γνώμη. Κανένα επιχείρημα από μόνο του δεν θα ήταν αρκετό για να την πείσει, αλλά το σύνολο των συνεπειών σε διάφορους τομείς θα μπορούσε να γείρει την πλάστιγγα προς τη μία ή την άλλη πλευρά.
Μετά από σαράντα πέντε λεπτά, κατά τα οποία το μόνο που ακουγόταν στην αίθουσα ήταν ο έντονος διάλογος μεταξύ των δύο ηγετών και η φωνή των διερμηνέων τους, η Μέρκελ αποφάσισε ότι είχε αρκετές πληροφορίες για να καταλήξει σε μια επιλογή. Προς ανακούφιση του Ολάντ, ήταν η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ.
Με πληροφορίες από skai.gr, Καθημερινή
07 Σεπτεμβρίου 2017
Παγκοσμιοποίηση ή Εθνικολαϊκισμός ?
ΑΛΙΕΥΘΕΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Τον
Απρίλιο του 1959, το ραδιόφωνο του BBC έκανε μια από τις πλέον πετυχημένες
φάρσες του. Κρέμασαν από βραδύς μακαρόνια σε δενδράκια που μεταφύτευσαν σε
κεντρικά σημεία του Λονδίνου και το πρωί παρότρυναν ραδιοφωνικά τους πολίτες να
δοκιμάσουν τους καρπούς των «μακαρονόδεντρων». Η πλειονότητα των Λονδρέζων σχεδόν
το πίστεψε, δεδομένου ότι ελάχιστοι εξ αυτών είχαν κάποια επαφή με την ιταλική
κουζίνα.
Την
εποχή εκείνη πριν από μόλις 60 χρόνια και στο πλέον κοσμοπολίτικο κέντρο της
Ευρώπης, το extra
παρθένο ελαιόλαδο για παράδειγμα, πωλείτο αποκλειστικά στα φαρμακεία του
Λονδίνου σε μπουκαλάκια των 100 ml, εκμηδενίζοντας πρακτικά την αγροτική εξαγωγική
προοπτική των μεσογειακών χωρών. Η Ευρώπη ζούσε ακόμη με κλειστά σύνορα και
αποθέωνε την αξία του Κράτους-Έθνους. «Ψωμί, ελιά και Κώτσο βασιλιά» για να
θυμηθούμε τα δικά μας ανεκδιήγητα χαμπέρια.
Το
1930, ένα τηλεφώνημα διάρκειας τριών λεπτών μεταξύ Λονδίνου και Νέας Υόρκης
κόστιζε 250 δολάρια! Περίπου δύο μηνιάτικα για τον μέσο εργαζόμενο στην Αμερική.
Το 1950 το κόστος μειώθηκε στα 30 δολάρια και το 2005 στα 0,22 δολάρια. Σήμερα,
το κόστος επικοινωνίας είναι πρακτικά μηδενικό και οι τεχνικές δυνατότητες
απεριόριστες.
Ας
μη γελιόμαστε. Σήμερα, ο μέσος Έλληνας
πολίτης έχει την ανάλογη δυνατότητα πρόσβασης στην Πληροφορία και στη διακίνηση
του Μηνύματος με τον εκάστοτε υψηλό ένοικο στου Μαξίμου. Κατά την ταπεινή
μου γνώμη, η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΤΕΡΗ τεχνολογική παρακαταθήκη του 21ου αιώνα.
Προφανώς, ένα τέτοιο επίτευγμα δεν έγινε
τυχαία, δεν προέκυψε σίγουρα μέσα από διαδικασίες κεντρικού σχεδιασμού σε κλειστοφοβικά
politburos. Στηρίχθηκε
στην Παγκοσμιοποίηση της Γνώσης, ωρίμασε
μέσα από πρακτικές ερευνητικής και επιχειρηματικής Αριστείας, υποστηρίχθηκε από πραγματικά φιλελεύθερες, μη συντηρητικές
πολιτικές που δεν τρόμαξαν και δεν φοβήθηκαν το ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ.
Στις
αρχές του 1950 η παγκόσμια τουριστική αγορά κατέγραψε μόλις 25 εκ. τουρίστες,
αποκλειστικά σχεδόν μεγαλοαστούς. Το 2015 οι τουρίστες ξεπέρασαν το 1,4 δις !
Ακόμη και το 2008, την περίοδο που εκδηλώθηκε η παγκόσμια οικονομική κρίση, οι
γερμανοί τουρίστες για παράδειγμα δαπάνησαν 82,4 δις ευρώ σε τουριστικούς
προορισμούς εκτός Γερμανίας.
Πρακτικά, το ισοδύναμο των καθαρών κερδών της
γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας και όχι μόνον, αναδιανεμήθηκε εκτός Γερμανίας, ενώ το 60% των 82,4 δις ευρώ
καταναλώθηκε στις χώρες της Μεσογείου. Το περίσσευμα ή το υστέρημα των γερμανών
πολιτών γίνεται πλέον tzatziki
και moussakas στην
Αθήνα, αγνάντεμα στη Σαντορίνη, βόλτες και μπύρες στη Σαρδηνία και τη
Λουμπλιάνα, κρασί στην Τοσκάνη και στο Porto. Να μην ξεχνάμε,
μόλις 70 χρόνια πριν, γινόταν ατσάλι για κανόνια και πολυβόλα στις φάμπρικες
του Ruhr.
Αυτή είναι η Μαγεία της Παγκοσμιοποίησης.
Δεν
είναι στις προθέσεις μου να συνεχίσω να παραθέτω οικονομικά δεδομένα και
τεχνολογικά επιτεύγματα προκειμένου να υποστηρίξω τη θετική πλευρά της
Παγκοσμιοποίησης. Γνωρίζω πολύ καλά ότι υπάρχουν πολύπλευρες και παράπλευρες
αρνητικές επιπτώσεις.
Είχα
την τύχη να βρεθώ πριν από μερικά χρόνια στην Κίνα, στον «Ναό» της
Παγκοσμιοποίησης και διαπίστωσα εκ του σύνεγγυς τις πραγματικά γκρίζες, κοινωνικές
και περιβαλλοντικές διαδρομές της. Διαπίστωσα όμως και κάτι εξίσου σημαντικό με
τη βοήθεια των συναδέλφων του Πανεπιστημίου της Hangzhou. Η Παγκοσμιοποίηση έβγαλε από την απόλυτη φτώχεια σχεδόν 1 δις ανθρώπους
στη Ν.Α. Ασία. Κάτι που δεν κατάφεραν τα «πενταετή πλάνα» των εθνικών
Τιμονιέρηδων.
Με
ποδοσφαιρικούς όρους, η Παγκοσμιοποίηση παραπέμπει ευθέως σε συνθήκες Champions League. Το κέλτικο πείσμα, η ιβηρική
υπεροψία, η σαξονική πειθαρχία, τα αφρικανικά «πνευμόνια», τα μαγικά ξεσπάσματα
των Λατίνων και η ιδιαιτερότητα των «απειθάρχητων» Βαλκάνιων, συνθέτουν τα
γοητευτικά γήπεδα του Champions League.
Μια Barcelona μόνο
με Ισπανούς ποδοσφαιριστές και μια Manchester μόνο
με Βρετανούς, θα ήταν τόσο ελκυστικές θεαματικά, όσο και ένα ντοκιμαντέρ για
την κλωστοϋφαντουργία του 18ου αιώνα.
Δυστυχώς
ή ευτυχώς, η Παγκοσμιοποίηση δεν δίνει απαντήσεις σε θέματα Διακυβέρνησης. Δεν
ευθύνεται για την προφανή αδυναμία των εθνικών κυβερνήσεων να φορολογήσουν τον πλούτο
εκεί που παράγεται, στηρίζοντας αποτελεσματικούς μηχανισμούς αναδιανομής του. Δεν
ευθύνεται για την αδυναμία τους να διαχειριστούν τη δυναμική της Παγκοσμιοποίησης
ως Ευκαιρία και όχι ως Απειλή.
Η
Παγκοσμιοποίηση δημιουργεί τεράστιες ευκαιρίες, δίνει προοπτικές, απελευθερώνει
δυνάμεις, δοκιμάζει όμως ωριμότητα και αντοχές. Βάλλεται συστηματικά τόσο από
τη συντηρητική Δεξιά όσο και από την Αριστερά κάθε απόχρωσης, επειδή ακριβώς
αδυνατούν να τη διαχειριστούν.
Ας
μη γελιόμαστε. Μια ενδεχόμενη κατάρρευση της Παγκοσμιοποίησης δεν θα μας
στερούσε μόνο τις μπανάνες, το αλάτι
Ιμαλαΐων, το κορεάτικο μας Smartphone
και τα κινέζικα gadgets.
Μπορούμε να ζήσουμε και χωρίς αυτά. Δυστυχώς, θα μας στερούσε πολύ περισσότερα.
Δεν
τολμώ να φανταστώ για παράδειγμα ότι η προοπτική του CRISPR, το πλέον υποσχόμενο, υπερεθνικό
εργαλείο-πλατφόρμα στη μάχη κατά του καρκίνου θα κινδυνεύσει να μην ολοκληρωθεί, επειδή τα κλειστοφοβικά δόγματα θα
υποστηριχτούν από χρήσιμους ηλίθιους, πολιτικά χονδρόπετσους σαλτιμπάγκους ανά
την υφήλιο. Δυστυχώς και ντόπιους, πολιτικά και ιδεολογικά ξεβράκωτους.
Η Παγκοσμιοποίηση είναι απαιτητικό και
δύσκολο «γήπεδο». Δεν είναι εύκολη «κερκίδα» που τρέφεται με χαζοχαρούμενα συνθήματα
και φαύλες ιδεοληψίες, επικοινωνιακούς κουτσαβακισμούς,
συντηρώντας δήθεν «αιώνιους αντιπάλους», ανατροφοδοτώντας προσωπικά, συλλογικά και
εθνικά αδιέξοδα.
Ευάγγελος Καρλόπουλος
Χημικός Μηχανικός
Evangelos Karlopoulos
MSc Chemical Engineer
Centre for Research and Technology Hellas
Chemical Process & Energy Resources Institute
4th. km Ptolemaida Mpodosakio Hospital Area
P.O. Box 95, 502 00 Ptolemaida, Greece
Tel : +30 (2463) 055300 Fax : +30(2463)055301
e-mail : karlopoulos@lignite.gr
web site: www.lignite.gr
30 Αυγούστου 2017
Το πρόβλημα της Κίνας με τον άνθρακα Πώς υπονομεύει τον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής (Sagatom Saha και Theresa Lou)
Περίληψη Κειμένου και Βιογραφικό Συγγραφέα
Από τότε που ο Donald Trump έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ, η Κίνα εκμεταλλεύθηκε κάθε ευκαιρία για να παρουσιαστεί ως o νέος παγκόσμιος ηγέτης στην υπόθεση της κλιματικής αλλαγής. Πρόσφατα, ο πρόεδρος Xi Jinping κάλεσε επίσημες αντιπροσωπείες από περισσότερες από 50 χώρες [1] για το εναρκτήριο Φόρουμ Ζώνη και Οδός (Belt and Road) στο Πεκίνο τον Μάιο, και είχε μαζί του 29 αρχηγούς κρατών να δηλώνουν [2] υποστήριξη για την εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού, ένα επίτευγμα που αποδείχθηκε πολύ δύσκολο να επαναλάβουν οι ηγέτες του G7 [3] μερικές εβδομάδες αργότερα στην Ιταλία.

Μια νυχτερινή γενική άποψη του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα στην Xiangfan, στην επαρχία Hubei της Κίνας, στις 15 Σεπτεμβρίου 2009. REUTERS
--------------------------------------------------------------
Πρωτοπαρουσιασμένη το 2013, η φιλόδοξη πρωτοβουλία One Belt, One Road του Πεκίνου (που πρόσφατα αναπροσαρμόστηκε ως Πρωτοβουλία Ζώνη και Οδός, Belt Road Initiative ή BRI) υπόσχεται σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια [4] για την ανάπτυξη υποδομών και ενέργειας σε περισσότερες από 60 χώρες. Δεδομένου ότι η Κίνα είναι ο παγκοσμίως μεγαλύτερος παραγωγός ηλιακών συλλεκτών, ανεμογεννητριών και μπαταριών, η BRI θα φαινόταν φυσικό συμπλήρωμα της απόλυτης δέσμευσης της χώρας για δράση στον τομέα του κλίματος.
Αλλά οι ξένες επενδύσεις του Πεκίνου στον τομέα ενέργειας μέχρι τώρα σκιαγραφούν μια δραστικά διαφορετική εικόνα. Παρά τις δεσμεύσεις για μείωση της χρήσης του άνθρακα εγχωρίως, οι κινεζικές κρατικές επιχειρήσεις θέλουν να κατασκευάσουν έργα άνθρακα στο εξωτερικό -συχνά σε χώρες της Πρωτοβουλίας Ζώνη και Οδός. Οι χώρες κατά μήκος αυτού του νέου Δρόμου του Μεταξιού πρέπει να είναι επιφυλακτικές με τις κινεζικές επενδύσεις και να εμποδίσουν την Κίνα να δώσει προτεραιότητα στα ίδια οικονομικά συμφέροντά της έναντι των παγκόσμιων περιβαλλοντικών αναγκών.
Η ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ
Σε απάντηση στην αυξανόμενη δημόσια κατακραυγή [5] μεταξύ των Κινέζων πολιτών για τα επικίνδυνα επίπεδα ρύπανσης της ατμόσφαιρας, οι Κινέζοι νομοθέτες σημείωσαν μεγάλη πρόοδο [6] στον περιορισμό των εγχώριων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Το Πεκίνο έχει ακυρώσει την κατασκευή 103 σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα [7] μόνο φέτος και οι προσπάθειές του έχουν οδηγήσει σε μειωμένη κατανάλωση άνθρακα για τρία συναπτά έτη [8]. Η Κίνα εργάζεται επίσης για την αυστηροποίηση των προτύπων απόδοσης [9] τόσο για τα νέα όσο και για τα υπάρχοντα εργοστάσια άνθρακα για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών. Με αυτόν τον ρυθμό, το Πεκίνο αναμένεται να πετύχει τα αυστηρότερα όρια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά το 2025 -πέντε χρόνια νωρίτερα από ό, τι είχε προγραμματιστεί- και έχει ανακηρυχθεί [10] ως ο νέος ηγέτης στην παγκόσμια δράση για το κλίμα.
Ωστόσο, ταυτόχρονα, οι κινεζικές εταιρείες βρίσκονται σε καλό δρόμο για την κατασκευή περίπου 140 εργοστασίων [με καύση] άνθρακα [11] σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Αιγύπτου και του Πακιστάν, οι οποίες τώρα μόλις που καίνε άνθρακα. Παρά την αυξανόμενη διεθνή συναίνεση σχετικά με την δράση για το κλίμα, οι χώρες υποδοχής παραμένουν ανυπόμονες να βρουν φθηνές ευκαιρίες για να τροφοδοτήσουν την οικονομική ανάπτυξη και να καλύψουν τις ανάγκες σε ενέργεια. Για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, ο άνθρακας παραμένει το φθηνότερο καύσιμο. Αλλά η εισαγωγή ή η αύξηση της χρήσης του άνθρακα, που είναι το πιο βρώμικο ορυκτό καύσιμο, θα ήταν ένας εφιάλτης γι' αυτούς. Οι ρύποι από αυτά τα εργοστάσια θα πνιγούν τους πολίτες στις μεγάλες πόλεις. Η παραγωγή άνθρακα είναι επίσης μεγάλης έντασης ύδατος, γεγονός που θα περιορίσει την παροχή γλυκού νερού σε περιοχές που βρίσκονται ήδη σε ξηρασία. Συνολικά, ο καθαρός αέρας, το ασφαλές πόσιμο νερό και η επαρκής προμήθεια τροφίμων θα γίνουν πιο σπάνιες [12].
Στο επίκεντρο αυτής της ασυμφωνίας είναι η έντονα ιδιοτελής πολιτική του Πεκίνου, σύμφωνα με την οποία οι πολιτικές σε άλλα έθνη είναι τελικά υποταγμένες στα συμφέροντα της Κίνας [13]. Παρ' όλο που το Πεκίνο δίνει έμφαση στην «δι' αμφοτέρους κερδοφόρα συνεργασία» (win-win cooperation) [14] μεταξύ των συμμετεχόντων στην Πρωτοβουλία Ζώνη και Οδός (BRI), η βασική της εστίαση είναι στα οικονομικά και γεωστρατηγικά οφέλη που θα προσφέρει η πρωτοβουλία. Οι ενεργειακές πρωτοβουλίες της BRI δεν αποτελούν εξαίρεση.
ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Το Πεκίνο βλέπει τις αυξανόμενες εξαγωγές άνθρακα ως λύση για την πλεονάζουσα παραγωγική της ικανότητα. Η Κίνα τριπλασίασε [15] την κατανάλωση άνθρακα μεταξύ του 2000 και του 2013 για να τροφοδοτήσει την τεράστια οικονομική της ανάπτυξη. Σήμερα, όμως, η ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί και το κόστος των εναλλακτικών λύσεων καθαρής ενέργειας όπως η αιολική και η ηλιακή έχει μειωθεί δραματικά [16], πιέζοντας την κινεζική κυβέρνηση να αποστασιοποιηθεί από τον άνθρακα. Αυτή η αλλαγή έχει αφήσει την Κίνα με περισσότερες εταιρείες που κατασκευάζουν εργοστάσια άνθρακα και [σχετικό] εξοπλισμό από όσες χρειάζεται. Αυτές οι επιχειρήσεις μπορεί ακόμη και να κλείσουν λόγω της ανεπαρκούς ζήτησης.
Ωστόσο, το Πεκίνο έχει έναν καλό λόγο να προσπαθήσει να διατηρήσει στην ζωή τους εν λόγω παλαιού τύπου κατασκευαστές άνθρακα: Την οικονομική και πολιτική σταθερότητα. Η βιομηχανία άνθρακα (και η χαλυβουργία, η οποία εξαρτάται από τον άνθρακα) συντηρεί περίπου 12 εκατομμύρια κινεζικές θέσεις εργασίας [17]. Δεδομένου ότι χιλιάδες εργαζόμενοι στον τομέα του άνθρακα [19] και του χάλυβα [19] έχουν ήδη διαμαρτυρηθεί για τα περιορισμένα σχέδια του Πεκίνου να περιστείλει τον τομέα άνθρακα της Κίνας, είναι πιθανό οι εργαζόμενοι στην αλυσίδα εφοδιασμού άνθρακα να βγουν στους δρόμους [20] σε περίπτωση κατάρρευσης της βιομηχανίας.
Επιπλέον, οι κινεζικές εταιρείες άνθρακα και χάλυβα έχουν περισσότερα από 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρέη [21], πολλά από τα οποία δεν είναι σε θέση να εξοφλήσουν. Οι κινεζικές κρατικές τράπεζες κατέχουν το περίπου ένα τρίτο αυτού του χρέους. Εάν πάρα πολλές από αυτές τις εταιρείες κλείσουν, οι τράπεζες μπορεί επίσης να αποτύχουν, βουλιάζοντας [22] την κινεζική και την παγκόσμια οικονομία μαζί τους.
Προκειμένου να αντιμετωπίσει την πρόκληση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας χωρίς να επιδεινώσει την εγχώρια οργή για την κακή ποιότητα της ατμόσφαιρας της Κίνας, το Πεκίνο ενθαρρύνει τις κρατικές επιχειρήσεις να επενδύσουν στο εξωτερικό μέσω της BRI. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κινεζικές εταιρείες βρίσκονται σε καλό δρόμο για την κατασκευή περισσότερων από εκατό μονάδων παραγωγής άνθρακα στο εξωτερικό, πολλές από τις οποίες προορίζονται για χώρες της πρωτοβουλίας BRI.
Το Πεκίνο υποστήριξε τις προσπάθειες αυτές με γενναιόδωρη κρατική χρηματοδότηση. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι κινεζικές αναπτυξιακές τράπεζες διπλασίασαν την χρηματοδότηση που είναι διαθέσιμη για ενεργειακά έργα, παρέχοντας περίπου το ίδιο ποσό [23] χρημάτων ετησίως, με την Παγκόσμια Τράπεζα, την Ασιατική Αναπτυξιακή Τράπεζα, την Αφρικανική Αναπτυξιακή Τράπεζα και την Διαμερικανική Αναπτυξιακή Τράπεζα μαζί -συνολικά περισσότερα από 117 δισεκατομμύρια δολάρια.
Παρ' όλο που η πρωτοβουλία BRI δεν σχεδιάστηκε αποκλειστικά για την αντιμετώπιση της πλεονάζουσας βιομηχανικής ικανότητας, είναι βολικό να το κάνει αυτό. Η στρατηγική της Κίνας φαίνεται να περιλαμβάνει δέλεαρ προς ξένες κυβερνήσεις, ιδιαίτερα εκείνες που δεν μπορούν εύκολα να δανειστούν από τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, ώστε να υπογράψουν συμβάσεις για την κατασκευή εργοστασίων παραγωγής άνθρακα από την Κίνα. Το Πεκίνο προσφέρει προσιτά δάνεια [24] σε αυτές τις χώρες, εφόσον τα έθνη υποδοχής προσλαμβάνουν Κινέζους εργαζόμενους, συνάπτουν συμβάσεις με κινεζικές επιχειρήσεις και αγοράζουν κινεζικό εξοπλισμό. Αν είναι επιτυχή, τα έργα αυτά θα μειώσουν ταυτόχρονα την υπερβάλλουσα κινεζική ποσότητα άνθρακα και θα διατηρήσουν τον αριθμό των κινεζικών θέσεων εργασίας, μεταφέροντάς τις στο εξωτερικό.
Για τον σκοπό αυτό, οι κινεζικές αναπτυξιακές τράπεζες έχουν επενδύσει πάνω από 43 δισ. δολάρια σε έργα άνθρακα [25], αντιπροσωπεύοντας το 20% του χαρτοφυλακίου των επενδύσεών τους, κυρίως σε χώρες όπου οι Δυτικοί ομόλογοί τους δεν επιχειρούν λόγω του πολιτικού κινδύνου και των ανεπαρκών προτύπων ασφάλειας και [προστασίας του] περιβάλλοντος. Αυτή η επενδυτική στρατηγική δεν είναι καινούργια για το Πεκίνο, η BRI είναι απλώς η πιο πρόσφατη και πιο φιλόδοξη επανάληψή της. Καθώς το Πεκίνο επιδιώκει να εναρμονίσει την Αφρική, την Ασία και την Ευρώπη μέσω επενδύσεων σε υποδομές, οι κινεζικές εταιρείες εκμεταλλεύονται την ευκαιρία. Η Κίνα έχει ήδη γίνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας άνθρακα στον κόσμο [26].
Κατά ειρωνικό τρόπο, όταν η Παγκόσμια Τράπεζα δεσμεύθηκε να μην χρηματοδοτήσει έργα άνθρακα [27] προκειμένου να μετριάσει την κλιματική αλλαγή, άφησε ένα άνοιγμα για το Πεκίνο. Οι αναπτυξιακές τράπεζες της Κίνας χρηματοδοτούν 45 εργοστάσια άνθρακα, τα οποία οι κινεζικές εταιρείες κατασκευάζουν σε ολόκληρο τον κόσμο από την Ρουμανία μέχρι την Ινδονησία [28]. Συνολικά, τα χρηματοδοτούμενα από την Κίνα εργοστάσια άνθρακα στο εξωτερικό θα είναι ο όγδοος μεγαλύτερος πομπός αερίων θερμοκηπίου μεταξύ των χωρών του κόσμου.
ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ, ΠΡΟΣΕΞΤΕ
Μέχρι στιγμής, η Κίνα έχει αντιμετωπίσει λίγη αντίθεση στα σχέδιά της για την κατασκευή υπερπόντιων σταθμών άνθρακα. Αλλά αυτά τα έργα πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά. Η Κίνα όχι μόνο εξάγει ενεργειακές υποδομές, αλλά και τις αρνητικές παρενέργειες που συνδέονται με αυτές. Οι οικονομικές ζημίες από την κλιματική αλλαγή θα αντισταθμίσουν σίγουρα ό, τι εξοικονομείται με την χαμηλού κόστους χρηματοδότηση. Η μειωμένη γεωργική παραγωγή και η χειροτέρευση των αποτελεσμάτων στον τομέα της υγείας και μόνο, θα θρυμματίζουν την οικονομική δραστηριότητα [29].
Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι άμεσα. Δείτε το Πακιστάν, για παράδειγμα, όπου δεκάδες χιλιάδες [30] άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Παρά το γεγονός ότι το κλίμα του Πακιστάν το καθιστά ιδιαίτερα κατάλληλο για την ηλιακή ενέργεια [30], η κυβέρνησή του έχει συμφωνήσει με το Πεκίνο να ανοίξει πέντε νέα εργοστάσια άνθρακα [31] το επόμενο έτος, προκειμένου να αποφευχθούν τα έντονα ελλείμματα ηλεκτρικής ενέργειας [32].
Οι επενδύσεις στον άνθρακα δεν είναι αναγκαστικά ούτε προς το μακροπρόθεσμο συμφέρον του Πεκίνου. Η υποστήριξη τεχνολογιών που προκαλούν καταστροφές στην δημόσια υγεία και υπονομεύουν τα σχέδια για το κλίμα πιθανόν θα αποδειχθούν αντιδημοφιλείς μακροπρόθεσμα. Σε όλο τον κόσμο, ο άνθρακας μπορεί να απωθηθεί, καθώς οι χώρες επιλέγουν καθαρότερες, όλο και πιο φθηνές ενεργειακές εναλλακτικές λύσεις, μειώνοντας την απόδοση των επενδύσεων της Κίνας. Στην πραγματικότητα, λαμβάνοντας υπόψη την τεράστια κλίμακα των κινεζικών επενδύσεων, η αγνόηση του κλιματικού ρίσκου είναι ένα επικίνδυνο στοίχημα. Για να διαφοροποιήσει το χαρτοφυλάκιό του, το Πεκίνο πρέπει να δώσει προτεραιότητα στις καθιερωμένες αιολικές και ηλιακές εταιρίες όταν προσπαθούν να κερδίσουν ενεργειακά έργα στο εξωτερικό.
Η Παγκόσμια Τράπεζα και άλλοι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, θα μπορούσαν επίσης να κάνουν περισσότερα για να προσφέρουν χρηματοδότηση στην καθαρή ενέργεια σε μέρη του κόσμου όπου η Κίνα παραμένει χωρίς ανταγωνισμό. Όπου είναι κατάλληλο, οι Δυτικές αναπτυξιακές τράπεζες θα πρέπει επίσης να παρέχουν βοήθεια για προηγμένα έργα πυρηνικής ενέργειας και δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, εκπληρώνοντας την εντολή τους να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή και να επεκτείνουν την ενεργειακή πρόσβαση. Ο ανταγωνισμός θα μπορούσε να ωθήσει την Κίνα να προσφέρει επιλογές χαμηλότερης εκπομπής άνθρακα.
Εν τω μεταξύ, οι χώρες της Πρωτοβουλίας Ζώνη και Οδός (BRI) που έχουν υπογράψει συμφωνίες για την κατασκευή μονάδων άνθρακα θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η Κίνα αναζητά απλώς νέες αγορές και πρέπει να είναι επιφυλακτικές σχετικά με τις προθέσεις της. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικές σχετικά με τις ενεργειακές τους επενδύσεις και όχι να αποδέχονται αυτό που ταιριάζει στις κινεζικές ανάγκες. Καθώς η BRI επιταχύνεται, οι εταίροι της Κίνας δεν μπορούν να αντέξουν απλώς να ακολουθούν.
Copyright © 2017 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.
Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2017-08-04/chinas-coal-pro...
Σύνδεσμοι:
[1] http://thediplomat.com/2017/05/belt-and-road-attendees-list/
[2] http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/zxxx_662805/t1462012.shtml
[3] http://www.reuters.com/article/us-g7-summit-idUSKBN18L2ZU
[4] https://qz.com/index/982814/china-is-investing-900-billion-in-a-new-silk...
[5] https://www.nytimes.com/2015/12/09/world/asia/beijing-smog-red-alert-sch...
[6] https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/china-mckibbin-1.pdf
[7] https://www.nytimes.com/2017/01/18/world/asia/china-coal-power-plants-po...
[8] https://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2017/0303/China-s-coal-cons...
[9] https://www.vox.com/energy-and-environment/2017/5/15/15634538/china-coal...
[10] https://www.nytimes.com/2017/06/01/us/politics/climate-accord-trump-chin...
[11] https://www.nytimes.com/2017/07/01/climate/china-energy-companies-coal-p...
[12] http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs266/en/
[13] http://chinapower.csis.org/china-belt-and-road-initiative/
[14] http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/wjb_663304/zwjg_665342/zwbd_665378/t1465...
[15] https://www.brookings.edu/blog/up-front/2016/08/04/the-end-of-coal-fired...
[16] https://about.bnef.com/blog/global-wind-solar-costs-fall-even-faster-coa...
[17] http://www.reuters.com/article/us-china-economy-employment-idUSKCN0W205X
[18] https://www.ft.com/content/1f8519fe-e8cd-11e5-bb79-2303682345c8?mhq5j=e1
[19] https://qz.com/949450/like-the-us-china-soft-pedals-the-brutal-truth-tha...
[20] https://qz.com/649638/chinas-coal-companies-are-so-desperate-theyve-star...
[21] http://www.reuters.com/article/us-china-debt-coal-steel-idUSKCN0WO35T
[22] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2017-06-29/beijings-debt-d...
[23] https://www.bu.edu/pardeeschool/files/2016/05/Fueling-Growth.FINAL_.vers...
[24] https://www.uscc.gov/sites/default/files/Research/China%E2%80%99s%20Deve...
[25] http://www.bu.edu/cgef/#/all/Country
[26] http://foreignpolicy.com/2016/12/07/china-is-outsourcing-its-pollution/
[27] http://uk.reuters.com/article/us-worldbank-climate-coal-idUKBRE96F19U201...
[28] http://www.climatechangenews.com/2016/09/27/china-cuts-pollution-at-home...
[29] http://science.sciencemag.org/content/323/5911/240
[30] https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/201...
[31] https://qz.com/949465/in-china-and-pakistans-coal-romance-wheres-the-lov...
[32] http://www.reuters.com/article/us-pakistan-energy-coal-idUSKBN17Z019
Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition
Από τότε που ο Donald Trump έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ, η Κίνα εκμεταλλεύθηκε κάθε ευκαιρία για να παρουσιαστεί ως o νέος παγκόσμιος ηγέτης στην υπόθεση της κλιματικής αλλαγής. Πρόσφατα, ο πρόεδρος Xi Jinping κάλεσε επίσημες αντιπροσωπείες από περισσότερες από 50 χώρες [1] για το εναρκτήριο Φόρουμ Ζώνη και Οδός (Belt and Road) στο Πεκίνο τον Μάιο, και είχε μαζί του 29 αρχηγούς κρατών να δηλώνουν [2] υποστήριξη για την εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού, ένα επίτευγμα που αποδείχθηκε πολύ δύσκολο να επαναλάβουν οι ηγέτες του G7 [3] μερικές εβδομάδες αργότερα στην Ιταλία.
Μια νυχτερινή γενική άποψη του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα στην Xiangfan, στην επαρχία Hubei της Κίνας, στις 15 Σεπτεμβρίου 2009. REUTERS
--------------------------------------------------------------
Πρωτοπαρουσιασμένη το 2013, η φιλόδοξη πρωτοβουλία One Belt, One Road του Πεκίνου (που πρόσφατα αναπροσαρμόστηκε ως Πρωτοβουλία Ζώνη και Οδός, Belt Road Initiative ή BRI) υπόσχεται σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια [4] για την ανάπτυξη υποδομών και ενέργειας σε περισσότερες από 60 χώρες. Δεδομένου ότι η Κίνα είναι ο παγκοσμίως μεγαλύτερος παραγωγός ηλιακών συλλεκτών, ανεμογεννητριών και μπαταριών, η BRI θα φαινόταν φυσικό συμπλήρωμα της απόλυτης δέσμευσης της χώρας για δράση στον τομέα του κλίματος.
Αλλά οι ξένες επενδύσεις του Πεκίνου στον τομέα ενέργειας μέχρι τώρα σκιαγραφούν μια δραστικά διαφορετική εικόνα. Παρά τις δεσμεύσεις για μείωση της χρήσης του άνθρακα εγχωρίως, οι κινεζικές κρατικές επιχειρήσεις θέλουν να κατασκευάσουν έργα άνθρακα στο εξωτερικό -συχνά σε χώρες της Πρωτοβουλίας Ζώνη και Οδός. Οι χώρες κατά μήκος αυτού του νέου Δρόμου του Μεταξιού πρέπει να είναι επιφυλακτικές με τις κινεζικές επενδύσεις και να εμποδίσουν την Κίνα να δώσει προτεραιότητα στα ίδια οικονομικά συμφέροντά της έναντι των παγκόσμιων περιβαλλοντικών αναγκών.
Η ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ
Σε απάντηση στην αυξανόμενη δημόσια κατακραυγή [5] μεταξύ των Κινέζων πολιτών για τα επικίνδυνα επίπεδα ρύπανσης της ατμόσφαιρας, οι Κινέζοι νομοθέτες σημείωσαν μεγάλη πρόοδο [6] στον περιορισμό των εγχώριων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Το Πεκίνο έχει ακυρώσει την κατασκευή 103 σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα [7] μόνο φέτος και οι προσπάθειές του έχουν οδηγήσει σε μειωμένη κατανάλωση άνθρακα για τρία συναπτά έτη [8]. Η Κίνα εργάζεται επίσης για την αυστηροποίηση των προτύπων απόδοσης [9] τόσο για τα νέα όσο και για τα υπάρχοντα εργοστάσια άνθρακα για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών. Με αυτόν τον ρυθμό, το Πεκίνο αναμένεται να πετύχει τα αυστηρότερα όρια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά το 2025 -πέντε χρόνια νωρίτερα από ό, τι είχε προγραμματιστεί- και έχει ανακηρυχθεί [10] ως ο νέος ηγέτης στην παγκόσμια δράση για το κλίμα.
Ωστόσο, ταυτόχρονα, οι κινεζικές εταιρείες βρίσκονται σε καλό δρόμο για την κατασκευή περίπου 140 εργοστασίων [με καύση] άνθρακα [11] σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Αιγύπτου και του Πακιστάν, οι οποίες τώρα μόλις που καίνε άνθρακα. Παρά την αυξανόμενη διεθνή συναίνεση σχετικά με την δράση για το κλίμα, οι χώρες υποδοχής παραμένουν ανυπόμονες να βρουν φθηνές ευκαιρίες για να τροφοδοτήσουν την οικονομική ανάπτυξη και να καλύψουν τις ανάγκες σε ενέργεια. Για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, ο άνθρακας παραμένει το φθηνότερο καύσιμο. Αλλά η εισαγωγή ή η αύξηση της χρήσης του άνθρακα, που είναι το πιο βρώμικο ορυκτό καύσιμο, θα ήταν ένας εφιάλτης γι' αυτούς. Οι ρύποι από αυτά τα εργοστάσια θα πνιγούν τους πολίτες στις μεγάλες πόλεις. Η παραγωγή άνθρακα είναι επίσης μεγάλης έντασης ύδατος, γεγονός που θα περιορίσει την παροχή γλυκού νερού σε περιοχές που βρίσκονται ήδη σε ξηρασία. Συνολικά, ο καθαρός αέρας, το ασφαλές πόσιμο νερό και η επαρκής προμήθεια τροφίμων θα γίνουν πιο σπάνιες [12].
Στο επίκεντρο αυτής της ασυμφωνίας είναι η έντονα ιδιοτελής πολιτική του Πεκίνου, σύμφωνα με την οποία οι πολιτικές σε άλλα έθνη είναι τελικά υποταγμένες στα συμφέροντα της Κίνας [13]. Παρ' όλο που το Πεκίνο δίνει έμφαση στην «δι' αμφοτέρους κερδοφόρα συνεργασία» (win-win cooperation) [14] μεταξύ των συμμετεχόντων στην Πρωτοβουλία Ζώνη και Οδός (BRI), η βασική της εστίαση είναι στα οικονομικά και γεωστρατηγικά οφέλη που θα προσφέρει η πρωτοβουλία. Οι ενεργειακές πρωτοβουλίες της BRI δεν αποτελούν εξαίρεση.
ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Το Πεκίνο βλέπει τις αυξανόμενες εξαγωγές άνθρακα ως λύση για την πλεονάζουσα παραγωγική της ικανότητα. Η Κίνα τριπλασίασε [15] την κατανάλωση άνθρακα μεταξύ του 2000 και του 2013 για να τροφοδοτήσει την τεράστια οικονομική της ανάπτυξη. Σήμερα, όμως, η ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί και το κόστος των εναλλακτικών λύσεων καθαρής ενέργειας όπως η αιολική και η ηλιακή έχει μειωθεί δραματικά [16], πιέζοντας την κινεζική κυβέρνηση να αποστασιοποιηθεί από τον άνθρακα. Αυτή η αλλαγή έχει αφήσει την Κίνα με περισσότερες εταιρείες που κατασκευάζουν εργοστάσια άνθρακα και [σχετικό] εξοπλισμό από όσες χρειάζεται. Αυτές οι επιχειρήσεις μπορεί ακόμη και να κλείσουν λόγω της ανεπαρκούς ζήτησης.
Ωστόσο, το Πεκίνο έχει έναν καλό λόγο να προσπαθήσει να διατηρήσει στην ζωή τους εν λόγω παλαιού τύπου κατασκευαστές άνθρακα: Την οικονομική και πολιτική σταθερότητα. Η βιομηχανία άνθρακα (και η χαλυβουργία, η οποία εξαρτάται από τον άνθρακα) συντηρεί περίπου 12 εκατομμύρια κινεζικές θέσεις εργασίας [17]. Δεδομένου ότι χιλιάδες εργαζόμενοι στον τομέα του άνθρακα [19] και του χάλυβα [19] έχουν ήδη διαμαρτυρηθεί για τα περιορισμένα σχέδια του Πεκίνου να περιστείλει τον τομέα άνθρακα της Κίνας, είναι πιθανό οι εργαζόμενοι στην αλυσίδα εφοδιασμού άνθρακα να βγουν στους δρόμους [20] σε περίπτωση κατάρρευσης της βιομηχανίας.
Επιπλέον, οι κινεζικές εταιρείες άνθρακα και χάλυβα έχουν περισσότερα από 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρέη [21], πολλά από τα οποία δεν είναι σε θέση να εξοφλήσουν. Οι κινεζικές κρατικές τράπεζες κατέχουν το περίπου ένα τρίτο αυτού του χρέους. Εάν πάρα πολλές από αυτές τις εταιρείες κλείσουν, οι τράπεζες μπορεί επίσης να αποτύχουν, βουλιάζοντας [22] την κινεζική και την παγκόσμια οικονομία μαζί τους.
Προκειμένου να αντιμετωπίσει την πρόκληση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας χωρίς να επιδεινώσει την εγχώρια οργή για την κακή ποιότητα της ατμόσφαιρας της Κίνας, το Πεκίνο ενθαρρύνει τις κρατικές επιχειρήσεις να επενδύσουν στο εξωτερικό μέσω της BRI. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κινεζικές εταιρείες βρίσκονται σε καλό δρόμο για την κατασκευή περισσότερων από εκατό μονάδων παραγωγής άνθρακα στο εξωτερικό, πολλές από τις οποίες προορίζονται για χώρες της πρωτοβουλίας BRI.
Το Πεκίνο υποστήριξε τις προσπάθειες αυτές με γενναιόδωρη κρατική χρηματοδότηση. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι κινεζικές αναπτυξιακές τράπεζες διπλασίασαν την χρηματοδότηση που είναι διαθέσιμη για ενεργειακά έργα, παρέχοντας περίπου το ίδιο ποσό [23] χρημάτων ετησίως, με την Παγκόσμια Τράπεζα, την Ασιατική Αναπτυξιακή Τράπεζα, την Αφρικανική Αναπτυξιακή Τράπεζα και την Διαμερικανική Αναπτυξιακή Τράπεζα μαζί -συνολικά περισσότερα από 117 δισεκατομμύρια δολάρια.
Παρ' όλο που η πρωτοβουλία BRI δεν σχεδιάστηκε αποκλειστικά για την αντιμετώπιση της πλεονάζουσας βιομηχανικής ικανότητας, είναι βολικό να το κάνει αυτό. Η στρατηγική της Κίνας φαίνεται να περιλαμβάνει δέλεαρ προς ξένες κυβερνήσεις, ιδιαίτερα εκείνες που δεν μπορούν εύκολα να δανειστούν από τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, ώστε να υπογράψουν συμβάσεις για την κατασκευή εργοστασίων παραγωγής άνθρακα από την Κίνα. Το Πεκίνο προσφέρει προσιτά δάνεια [24] σε αυτές τις χώρες, εφόσον τα έθνη υποδοχής προσλαμβάνουν Κινέζους εργαζόμενους, συνάπτουν συμβάσεις με κινεζικές επιχειρήσεις και αγοράζουν κινεζικό εξοπλισμό. Αν είναι επιτυχή, τα έργα αυτά θα μειώσουν ταυτόχρονα την υπερβάλλουσα κινεζική ποσότητα άνθρακα και θα διατηρήσουν τον αριθμό των κινεζικών θέσεων εργασίας, μεταφέροντάς τις στο εξωτερικό.
Για τον σκοπό αυτό, οι κινεζικές αναπτυξιακές τράπεζες έχουν επενδύσει πάνω από 43 δισ. δολάρια σε έργα άνθρακα [25], αντιπροσωπεύοντας το 20% του χαρτοφυλακίου των επενδύσεών τους, κυρίως σε χώρες όπου οι Δυτικοί ομόλογοί τους δεν επιχειρούν λόγω του πολιτικού κινδύνου και των ανεπαρκών προτύπων ασφάλειας και [προστασίας του] περιβάλλοντος. Αυτή η επενδυτική στρατηγική δεν είναι καινούργια για το Πεκίνο, η BRI είναι απλώς η πιο πρόσφατη και πιο φιλόδοξη επανάληψή της. Καθώς το Πεκίνο επιδιώκει να εναρμονίσει την Αφρική, την Ασία και την Ευρώπη μέσω επενδύσεων σε υποδομές, οι κινεζικές εταιρείες εκμεταλλεύονται την ευκαιρία. Η Κίνα έχει ήδη γίνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας άνθρακα στον κόσμο [26].
Κατά ειρωνικό τρόπο, όταν η Παγκόσμια Τράπεζα δεσμεύθηκε να μην χρηματοδοτήσει έργα άνθρακα [27] προκειμένου να μετριάσει την κλιματική αλλαγή, άφησε ένα άνοιγμα για το Πεκίνο. Οι αναπτυξιακές τράπεζες της Κίνας χρηματοδοτούν 45 εργοστάσια άνθρακα, τα οποία οι κινεζικές εταιρείες κατασκευάζουν σε ολόκληρο τον κόσμο από την Ρουμανία μέχρι την Ινδονησία [28]. Συνολικά, τα χρηματοδοτούμενα από την Κίνα εργοστάσια άνθρακα στο εξωτερικό θα είναι ο όγδοος μεγαλύτερος πομπός αερίων θερμοκηπίου μεταξύ των χωρών του κόσμου.
ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ, ΠΡΟΣΕΞΤΕ
Μέχρι στιγμής, η Κίνα έχει αντιμετωπίσει λίγη αντίθεση στα σχέδιά της για την κατασκευή υπερπόντιων σταθμών άνθρακα. Αλλά αυτά τα έργα πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά. Η Κίνα όχι μόνο εξάγει ενεργειακές υποδομές, αλλά και τις αρνητικές παρενέργειες που συνδέονται με αυτές. Οι οικονομικές ζημίες από την κλιματική αλλαγή θα αντισταθμίσουν σίγουρα ό, τι εξοικονομείται με την χαμηλού κόστους χρηματοδότηση. Η μειωμένη γεωργική παραγωγή και η χειροτέρευση των αποτελεσμάτων στον τομέα της υγείας και μόνο, θα θρυμματίζουν την οικονομική δραστηριότητα [29].
Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι άμεσα. Δείτε το Πακιστάν, για παράδειγμα, όπου δεκάδες χιλιάδες [30] άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Παρά το γεγονός ότι το κλίμα του Πακιστάν το καθιστά ιδιαίτερα κατάλληλο για την ηλιακή ενέργεια [30], η κυβέρνησή του έχει συμφωνήσει με το Πεκίνο να ανοίξει πέντε νέα εργοστάσια άνθρακα [31] το επόμενο έτος, προκειμένου να αποφευχθούν τα έντονα ελλείμματα ηλεκτρικής ενέργειας [32].
Οι επενδύσεις στον άνθρακα δεν είναι αναγκαστικά ούτε προς το μακροπρόθεσμο συμφέρον του Πεκίνου. Η υποστήριξη τεχνολογιών που προκαλούν καταστροφές στην δημόσια υγεία και υπονομεύουν τα σχέδια για το κλίμα πιθανόν θα αποδειχθούν αντιδημοφιλείς μακροπρόθεσμα. Σε όλο τον κόσμο, ο άνθρακας μπορεί να απωθηθεί, καθώς οι χώρες επιλέγουν καθαρότερες, όλο και πιο φθηνές ενεργειακές εναλλακτικές λύσεις, μειώνοντας την απόδοση των επενδύσεων της Κίνας. Στην πραγματικότητα, λαμβάνοντας υπόψη την τεράστια κλίμακα των κινεζικών επενδύσεων, η αγνόηση του κλιματικού ρίσκου είναι ένα επικίνδυνο στοίχημα. Για να διαφοροποιήσει το χαρτοφυλάκιό του, το Πεκίνο πρέπει να δώσει προτεραιότητα στις καθιερωμένες αιολικές και ηλιακές εταιρίες όταν προσπαθούν να κερδίσουν ενεργειακά έργα στο εξωτερικό.
Η Παγκόσμια Τράπεζα και άλλοι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, θα μπορούσαν επίσης να κάνουν περισσότερα για να προσφέρουν χρηματοδότηση στην καθαρή ενέργεια σε μέρη του κόσμου όπου η Κίνα παραμένει χωρίς ανταγωνισμό. Όπου είναι κατάλληλο, οι Δυτικές αναπτυξιακές τράπεζες θα πρέπει επίσης να παρέχουν βοήθεια για προηγμένα έργα πυρηνικής ενέργειας και δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, εκπληρώνοντας την εντολή τους να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή και να επεκτείνουν την ενεργειακή πρόσβαση. Ο ανταγωνισμός θα μπορούσε να ωθήσει την Κίνα να προσφέρει επιλογές χαμηλότερης εκπομπής άνθρακα.
Εν τω μεταξύ, οι χώρες της Πρωτοβουλίας Ζώνη και Οδός (BRI) που έχουν υπογράψει συμφωνίες για την κατασκευή μονάδων άνθρακα θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η Κίνα αναζητά απλώς νέες αγορές και πρέπει να είναι επιφυλακτικές σχετικά με τις προθέσεις της. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικές σχετικά με τις ενεργειακές τους επενδύσεις και όχι να αποδέχονται αυτό που ταιριάζει στις κινεζικές ανάγκες. Καθώς η BRI επιταχύνεται, οι εταίροι της Κίνας δεν μπορούν να αντέξουν απλώς να ακολουθούν.
Copyright © 2017 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.
Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2017-08-04/chinas-coal-pro...
Σύνδεσμοι:
[1] http://thediplomat.com/2017/05/belt-and-road-attendees-list/
[2] http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/zxxx_662805/t1462012.shtml
[3] http://www.reuters.com/article/us-g7-summit-idUSKBN18L2ZU
[4] https://qz.com/index/982814/china-is-investing-900-billion-in-a-new-silk...
[5] https://www.nytimes.com/2015/12/09/world/asia/beijing-smog-red-alert-sch...
[6] https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/china-mckibbin-1.pdf
[7] https://www.nytimes.com/2017/01/18/world/asia/china-coal-power-plants-po...
[8] https://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2017/0303/China-s-coal-cons...
[9] https://www.vox.com/energy-and-environment/2017/5/15/15634538/china-coal...
[10] https://www.nytimes.com/2017/06/01/us/politics/climate-accord-trump-chin...
[11] https://www.nytimes.com/2017/07/01/climate/china-energy-companies-coal-p...
[12] http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs266/en/
[13] http://chinapower.csis.org/china-belt-and-road-initiative/
[14] http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/wjb_663304/zwjg_665342/zwbd_665378/t1465...
[15] https://www.brookings.edu/blog/up-front/2016/08/04/the-end-of-coal-fired...
[16] https://about.bnef.com/blog/global-wind-solar-costs-fall-even-faster-coa...
[17] http://www.reuters.com/article/us-china-economy-employment-idUSKCN0W205X
[18] https://www.ft.com/content/1f8519fe-e8cd-11e5-bb79-2303682345c8?mhq5j=e1
[19] https://qz.com/949450/like-the-us-china-soft-pedals-the-brutal-truth-tha...
[20] https://qz.com/649638/chinas-coal-companies-are-so-desperate-theyve-star...
[21] http://www.reuters.com/article/us-china-debt-coal-steel-idUSKCN0WO35T
[22] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2017-06-29/beijings-debt-d...
[23] https://www.bu.edu/pardeeschool/files/2016/05/Fueling-Growth.FINAL_.vers...
[24] https://www.uscc.gov/sites/default/files/Research/China%E2%80%99s%20Deve...
[25] http://www.bu.edu/cgef/#/all/Country
[26] http://foreignpolicy.com/2016/12/07/china-is-outsourcing-its-pollution/
[27] http://uk.reuters.com/article/us-worldbank-climate-coal-idUKBRE96F19U201...
[28] http://www.climatechangenews.com/2016/09/27/china-cuts-pollution-at-home...
[29] http://science.sciencemag.org/content/323/5911/240
[30] https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/201...
[31] https://qz.com/949465/in-china-and-pakistans-coal-romance-wheres-the-lov...
[32] http://www.reuters.com/article/us-pakistan-energy-coal-idUSKBN17Z019
Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition
15 Ιουνίου 2017
Γιατί η κρίση στο Κατάρ θα έπρεπε να μας τρομάζει
Του Tyler Cowen
Οι ειδικοί σε θέματα διεθνών σχέσεων
συνήθως προσεγγίζουν τα εξωτερικά ζητήματα χρησιμοποιώντας διαφορετικά
εργαλεία από αυτά των οικονομολόγων. Οι αναλυτές -με τις γνώσεις τους να
είναι ριζωμένες στη βαθιά μελέτη μιας συγκεκριμένης χώρας ή περιοχής-
αναπτύσσουν πολύπλοκα, διεπιστημονικά μοντέλα με πολλά κινούμενα μέρη
και λιγότερο φορμαλισμό. Τα οικονομικά μοντέλα εξωτερικής πολιτικής
είναι πιο πιθανό να λάβουν υπόψιν κάποιο είδος ορθολογικής συμπεριφοράς,
να χρησιμοποιήσουν περισσότερη θεωρία παιγνίων και να αντιμετωπίσουν
τον πλούτο ως σημαντικό πολιτικό σκοπό.
Είναι περιττό να πούμε ότι τα οικονομικά
μοντέλα δεν έχουν αντικαταστήσει τη μελέτη των διεθνών σχέσεων, αλλά
περιοδικά αξίζει να ελέγχουμε τι λένε. Και αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα
μεγάλο κόκκινο φως που αναβοσβήνει: ο αποκλεισμός του εμπορίου και των
συνόρων που έχει επιβάλει η Σαουδική Αραβία και άλλες έξι χώρες στο
Κατάρ, ένα ιδιαίτερα ευάλωτο κράτος που εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των
τροφίμων του.
Τα γεγονότα αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν τα πιο σημαντικά μέχρι στιγμής επί προεδρίας Trump. Ορισμένα δημοσιεύματα
αναφέρουν ότι οι Σαουδάραβες απαιτούν από το Κατάρ να διακόψει τις
σχέσεις του με το Ιράν, να περιορίσει τους δεσμούς του με τη Χαμάς και
την Μουσουλμανική Αδελφότητα και να κλείσει το δίκτυο ειδήσεων
Al-Jazeera, μεταξύ άλλων. Είτε αυτός ο λογαριασμός είναι σωστός, είτε
όχι, ξεκάθαρα οι χώρες που συνεργάζονται στον αποκλεισμό θέλουν
παραχωρήσεις και έχουν κατά βάση επιχειρήσει κάποιες πολεμικές ενέργειες
για να το πετύχουν. Εάν το Κατάρ ενδώσει, αυτό θα μπορούσε να
σηματοδοτήσει το σχηματισμό περισσότερων παγκόσμιων συνεργασιών. Δεν
χρειάζεται να συμφωνεί κανείς με την οικονομική στήριξη του Κατάρ προς
τις τρομοκρατικές οργανώσεις (κάτι που παρεμπιπτόντως δεν είναι
ασυνήθιστο στην περιοχή) για να θεωρήσει ενοχλητική αυτή την προοπτική.
Στα οικονομικά μοντέλα της εξωτερικής
πολιτικής, είναι ένα παζλ το γιατί οι μεγάλες, ισχυρές χώρες δεν
καταλαμβάνουν μικρές και πλούσιες σε πόρους χώρες. Και πράγματι το Κατάρ
θα μπορούσε να είναι θύμα, όπως ακριβώς ήταν το Κουβέιτ όταν το Ιράκ
εισέβαλε το 1990. Το Κατάρ είναι μικρότερο σε μέγεθος από την
Πελοπόννησο, αλλά επειδή μοιράζεται ένα μεγάλο πεδίο φυσικού αερίου με
το Ιράν, είναι ένα από τα πλουσιότερα έθνη στον κόσμο, με κατά κεφαλήν
ΑΕΠ που ξεπερνά τα 129.000 δολάρια και με ένα κρατικό επενδυτικό ταμείο,
η αξία του οποίου αγγίζει τα 335 δισ. δολάρια. Ωστόσο, ο πληθυσμός του
είναι κάτω από 3 εκατομμύρια, με σχεδόν το 90% αυτών να είναι
εργαζόμενοι μετανάστες.
Ένας βασικός λόγος για τον οποίο το
Κατάρ διατήρησε την ανεξαρτησία του είναι η προστασία των ΗΠΑ, που
χρονολογείται από τον Πόλεμο του Περσικού Κόλπου. Στο πλαίσιο του
διακανονισμού, οι ΗΠΑ διατηρούν εκεί μια σημαντική στρατιωτική βάση.
Το ιστορικό αυτό αναδεικνύει τη σημασία
της αντίδρασης των ΗΠΑ στις πιέσεις που ασκούνται προς το Κατάρ. Μια
γεύση από το σκεπτικό της κυβέρνησης Trump, όπως δόθηκε από τον υπουργό
Εξωτερικών Rex Tillerson, είναι ότι οι Αμερικανοί θα εργαστούν για να
επαναφέρουν κατά κάποιο τρόπο την προτεραία κατάσταση και να πιέσουν
τους Σαουδάραβες και τους άλλους να κάνουν πίσω. Ωστόσο, ο ίδιος ο
Πρόεδρος Trump είχε πάρει τα εύσημα για την πίεση της Σαουδικής Αραβίας,
ενώ αργότερα διατήρησε τη στήριξή του υπέρ της "σκληρής αλλά
απαραίτητης δράσης" κατά του Κατάρ.
Εάν ο Trump καταφέρει να περάσει το δικό
του, οι Καταριανοί θα χρειαστεί πιθανότατα να υποχωρήσουν σε κάποια από
τα αιτήματα, ή θα αναζητήσουν ιρανική ή ίσως και τουρκική παρέμβαση για
λογαριασμό τους. Αυτά τα σενάρια είναι δύσκολο να δοκιμαστούν, αλλά η
αξία των αμερικανικών εγγυήσεων ασφάλειας θα υποβαθμιζόταν σημαντικά,
δεδομένου ότι θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε μικρές, ευάλωτες χώρες.
Τυπικά, εάν έχεις εγκαταστήσει μια
μεγάλη στρατιωτική βάση σε μια χώρα, υπάρχει μια γενική προσδοκία ότι
δεν θα εργαστείς ενεργά για να υπονομεύσεις την κυριαρχία της κυβέρνησής
της. Αλλά τώρα οι ΗΠΑ παραβιάζουν αυτή την αμοιβαία κατανόηση.
Φανταστείτε τώρα ότι είστε η ηγεσία της
Σιγκαπούρης, η οποία αντιμετωπίζει πολιτικές πιέσεις από μια πολύ
μεγαλύτερη Κίνα και Ινδονησία. Η Σιγκαπούρη φιλοξενεί επίσης μια
σημαντική αμερικανική στρατιωτική βάση. Θα σκεφτόσασταν δύο φορές για τα
οφέλη που αναμένατε κάποτε από αυτή τη ρύθμιση. Το Κουβέιτ και το
Μπαχρέιν θα επανεξέταζαν επίσης τις επιλογές τους. Άλλες ευάλωτες χώρες
με αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις είναι η Νότια Κορέα, το
Κοσσυφοπέδιο, η Ελλάδα και το Τζιμπουτί. Ωστόσο, υπάρχουν κι άλλα έθνη,
όπως η Ταϊβάν, που δεν φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις,
αλλά βασίζονται εν μέρει στη δυνατότητα αμερικανικής στρατιωτικής
βοήθειας.
Εν ολίγοις, πολλές άλλες χώρες θα
αισθανθούν λιγότερο ασφαλείς και πολλές από αυτές τις χώρες πιθανότατα
θα επιδιώξουν πρόσθετη ευνοϊκή μεταχείριση από τους τοπικούς ή
περιφερειακούς ηγεμόνες τους, οι οποίοι κατά κανόνα είναι λιγότερο
φιλελεύθεροι από τις ΗΠΑ. Στη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, για
παράδειγμα, το Ιράν είναι πιθανό να κερδίσει μεγαλύτερη επιρροή.
Προσθέστε τώρα λίγη παραπάνω θεωρία
παιγνίων. Όταν οι δεσμεύσεις προς τις μικρότερες, πιο ευάλωτες χώρες
εξασθενούν, τότε δοκιμάζονται και οι μεγαλύτερες συμμαχίες, καθώς σχεδόν
όλοι επιδιώκουν να ξεκαθαρίσουν ή να αποσαφηνίσουν τις δεσμεύσεις τους.
Δεδομένης της περιοδικής απροθυμίας του Trump να επιβεβαιώσει τη
δέσμευση των ΗΠΑ στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί
κανείς μια μεγάλη και αρκετά ξαφνική κατάρρευση της αμερικανικής
αξιοπιστίας στο εξωτερικό.
Ένα ακόμη τρομακτικό στοιχείο είναι ότι
σχετικά λίγοι δυτικοί παρατηρητές αναγνωρίζουν την κρίση στο Κατάρ ως
σημαντικό πρόβλημα, συνεπώς η παγκόσμια ευπάθεια ενδέχεται να είναι
χειρότερη από ό,τι φανταζόμαστε.
Ξαφνικά, τα διακυβεύματα είναι τρομακτικά υψηλά.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι επισημάνσεις είναι του διαχειριστ;h του blog .
20 Μαΐου 2017
Φωνή βοώντος εν τη ερήμω: Η ΑΟΖ του Καρυώτη ή για να ξέρουμε ποια είναι η πραγματικότητα
Ο καθηγητής Θεόδωρος
Καρυώτης (φωτογραφία από το προσωπικό του αρχείο).
Γράφει ο Κρεσέντσιο Σαντζίλιο
Υπάρχει ένας Έλληνας δόκιμος επιστήμονας ο οποίος από το 1982 και μετά, με την εμπειρία μιας πολύχρονης (εννέα χρόνια) και περίπλοκης διεθνούς συζήτησης και της διεξαγωγής μιας από τις μεγαλύτερες Διασκέψεις που έγιναν ποτέ στον πλανήτη μας, προσπαθεί αφιλοκερδώς να πείσει την αγνώμονα Πατρίδα του να δημιουργήσει μια κατάσταση απόλυτα συνυφασμένη με το πλήρες συμφέρον της – και είναι σαν να μιλάει μέσα σε μια έρημο! Ναι, και αυτό που συμβαίνει τόσα χρόνια τώρα στην Ελλάδα όχι μόνο είναι παράξενο, αλλά και για τους περισσότερους ανεξήγητο (δεν λέω: «παράλογο», διότι το παράλογο στην πολιτική είναι συνήθως ο κανόνας μιας και παράλογες, ντυμένες με εμφάνιση λογικής, είναι συνήθως οι πρακτικές της πολιτικής).
Η Ελλάδα ήδη διανύει το έβδομο έτος της καταστροφικότερης οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής και ηθικής κρίσης στη χιλιόχρονη ιστορία της και ακριβώς μέσα σε αυτόν τον αρμαγγεδώνα συμβαίνει και ετούτο το παράδοξο, παράλογο και άτοπο: τον μόνο άνθρωπο που επιστημονικά (από νομική και οικονομική άποψη) θα μπορούσε να είναι η αιχμή του δόρατος στην ταυτοποίηση, τοποθέτηση, υπεράσπιση και πραγμάτωση των θαλάσσιων της συμφερόντων, δηλαδή των συμφερόντων που απορρέουν από την σύσταση και εκμετάλλευση της τεράστιας θαλάσσιας ζώνης που την περιβάλλει – αυτόν λοιπόν τον άνθρωπο, οι γνώσεις του οποίου θα μπορούσαν να είναι άκρως χρήσιμες, τον Θεόδωρο Καρυώτη λοιπόν, οι Έλληνες πολιτικοί, αρχίζοντας από όλους τους προθυπουργούς μέχρι τον τελευταίο κυβερνητικό υπεύθυνο, καμώνονται πως αγνοούν, συστηματικά, ενώ άλλους «ακούν», ημιάσχετους, οπορτουνιστές, θιασώτες όλους διόλου περιορισμένης εμβέλειας ενεργειών και επομένως ακόμη πιο περιορισμένης οικονομικής ικανότητας και δυνατότητας εξυπηρέτησης των ελληνικών συμφερόντων. Έτσι υπάρχει διάχυτη η υποψία πως επισήμως ένα είδος συνομωσίας σιωπής πλέκεται γύρω από το όνομα και τη δράση του Θεόδωρου Καρυώτη και αποσιώπησης όσων αυτός πρεσβεύει, θεματολογίες οι οποίες φαίνεται ότι δεν είναι τόσο «τρυφερές» και προς τις ΗΠΑ (οι οποίες «δεσμεύουν» την Ελλάδα και η Ελλάδα θέλει να «δεσμεύεται») και προς την Τουρκία (η οποία φοβερίζει την Ελλάδα και η Ελλάδα δέχεται να «φοβερίζεται»).
Πραγματικά και αντικειμενικά έχουμε την αίσθηση πως οι προτροπές του Καρυώτη για μια καθαρά ελληνική ανεξάρτητη ενεργειακή πολιτική με στόχο το κύριο όφελος της χώρας ενοχλούν τους χλιδάτους κυβερνώντες που προτιμούν (είναι φως φανάρι) να κάνουν το κουφό αυτί δήθεν για να μη βλάψουν την «ειρήνη στη περιοχή» και δυστυχώς δεν νοούν πόσο υποτιμητική είναι η υπαγωγή στις «θελήσεις», «συμβουλές» και «απαιτήσεις» των προαναφερθέντων τρίτων κρατών. Παρατηρούμε επίσης πως οι Έλληνες πολιτικοί τον αγνοούν περίπου από τότε που άρχισαν να τον αγνοούν και οι Αμερικανοί! Σύμπτωση εκπληκτική, θα έλεγε κανείς, μόνο που στην πραγματικότητα η ιστορία μας διδάσκει πως δεν είναι καθόλου εκπληκτική η «υποχρεωτική υπακοή», ή η «υπακοή ρουτίνας» των ελληνικών κυβερνήσεων στις πέραν του Ατλαντικού «επιταγές» ή, όπως λένε οι διπλωμάτες, στα αμερικανικά desiderata, από το 1960 και μετά, όταν η Αγγλία «πούλησε» την Ελλάδα στις ΗΠΑ και η Ελλάδα έγινε ο έποικος των ΗΠΑ στην πολιτική (και ο έποικος της Γερμανίας στην οικονομία). Τα παραδείγματα είναι άφθονα και επιβεβαιωτικά. Δυστυχώς κανείς δεν μπορεί να τα αμφισβητήσει, άσχετο κι αν ο ίδιος ο ραγιαδισμός συναντάται και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, μικρές ή μεγάλες.
Το 1982 έγινε η ιστορική ψηφοφορία με την οποία εισήχθη στο διεθνές δίκαιο η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας: η UNCLOS. Έως τις μέρες μας τουλάχιστον 134 κράτη στον κόσμο ανακήρυξαν και οριοθέτησαν την ΑΟΖ τους και, κάτι το σημαντικότερο: όλες αυτές οι ανακηρύξεις και οριοθετήσεις υπήρξαν μονομερείς! Ακριβώς. Είναι εξάλλου η ίδια αυτή η Σύμβαση που προνοεί και σχεδόν επιβάλλει αυτή τη μονομερή πράξη για την οποία βέβαια δεν απαιτείται καμία συγκατάθεση κανενός! Οι ΗΠΑ προέβησαν στη μονομερή ανακήρυξη και οριοθέτηση της ΑΟΖ τους στις 10.3.1983 και φυσικά, ακολουθώντας τη νομική διατύπωση της Σύμβασης, έδωσαν ΑΟΖ και σε όλα τα νησιά τους! Το ίδιο έκανε η τότε Σοβιετική Ένωση στις 28.2.1984, όπως και αρκετά μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Η ομορφιά της ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κύπρου.
Το πιο ιδιότυπο όμως είναι ότι και η Τουρκία, χωρίς να έχει υπογράψει τη Σύμβαση, ανακήρυξε και οριοθέτησε μονομερώς την ΑΟΖ της στη Μαύρη Θάλασσα με βάση τη Σύμβαση (επιδεικτικά «αγνοώντας» την «ιδέα» της υφαλοκρηπίδας στην οποία τόσο είναι προσκολλημένη όταν αναφέρεται στην Ελλάδα!) και με τη μέθοδο της «μέσης γραμμής» σε σχέση με την Σοβιετική Ένωση, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία – μια «μέση γραμμή» που, κατά το δοκούν (of course!), δεν δέχεται όμως στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο δήθεν γιατί το Αιγαίο είναι «ημίκλειστη θάλασσα» κάνοντας πως δεν ξέρει ότι η Μαύρη Θάλασσα είναι ακόμη πιο κλειστή! Εν πάση περιπτώσει είναι αυταπόδεικτο ότι η ΑΟΖ αποτελεί έννοια η οποία υπερβαίνει εκείνην της υφαλοκρηπίδας: στην ουσία η ΑΟΖ εμπεριέχει και οριοθετεί και την υφαλοκρηπίδα συνθέτοντας ένα ακριβές και απαράβατο θαλασσινό όριο ή σύνορο.
Η Τουρκία, μη έχοντας υπογράψει τη Σύμβαση, δεν αποδέχεται αυτό το βασικό και περιεκτικό κριτήριο, προσπαθώντας να επιβάλλει το υποδεέστερο και από το 1982 ξεπερασμένο κριτήριο της υφαλοκρηπίδας στην Ελλάδα που δικαίως πρέπει να το απορρίπτει στο σύνολό του έχοντας με το μέρος της την σταθερή νομοθεσία της Σύμβασης. Αυτό είναι άλλωστε και το κεντρικό «αίτιο», θα λέγαμε το «κινούν» όλης της χρόνιας προσπάθειας του Θεόδωρου Καρυώτη με την προοπτική να εννοηθεί σωστά και νόμιμα η ουσιαστική ανωτερότητα της ΑΟΖ σε σχέση με την υφαλοκρηπίδα, μια έννοια παρατραβηγμένη απ’ τα μαλλιά και ελαστική ανάλογα με τα συμφέροντα!
Είναι τώρα 30 χρόνια που ο καθηγητής Θ. Καρυώτης, υπομονετικά και επίμονα, πάντα όμως με απτά αποδεικτικά στοιχεία και με επιστημονικά εφόδια (χάρτες, διαγράμματα, νομικά κείμενα) έχει αφοσιωθεί «σε ένα μοναχικό αγώνα αγνοημένος από όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις», όπως εκφράζεται ο Μιχάλης Ιγνατίου στην εισαγωγή του στο βιβλίο του ίδιου του Καρυώτη Η ΑΟΖ της Ελλάδας, Λιβάνη, Αθήνα, 2014.
Όντως, έως σήμερα, οκτώ ελληνικές κυβερνήσεις (Α. Παπανδρέου, Κ. Μητσοτάκης, πάλι Α. Παπανδρέου, Κ. Καραμανλής, Κ. Σημίτης, Γ. Παπανδρέου, Α. Σαμαράς, Α. Τσίπρας) θεώρησαν τις συστάσεις του Θεόδωρου Καρυώτη να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στη «λύση» ΑΟΖ με έναν τρόπο θα λέγαμε εγκληματικά επιπόλαιο και επιζήμιο, αλλά απ’ την άλλη πλευρά δυστυχώς ωφέλιμο για την Τουρκία (!), ακολουθώντας πειθήνια την «τουρκική γραμμή» της υφαλοκρηπίδας η οποία, απολύτως εχθρική για τα ελληνικά συμφέροντα, ασφαλώς δεν οδηγεί πουθενά ή μάλλον οδηγεί σε απαράδεκτες, «τρελές» και παρανοϊκές «καταστάσεις» που κανένας λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να αποδεχθεί.
Οι Έλληνες κυβερνώντες παραμένουν υποτελείς (έντονη δειλία; παράφορος φόβος; ακατάσχετη ευπείθεια;) στην αμερικανική φιλοτουρκική θέση από το 1982 και εντεύθεν, ως και ντροπιαστικά υπάκουοι στη κατάπτυστη δήλωση που, με καουμποΐστικο στυλ είχε κάνει στην Αθήνα στις 27.7.2011 ο τότε βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Φίλιπ Γκόρντον, χωρίς ίχνος σεβασμού προς μια ανεξάρτητη και κυρίαρχη χώρα που τον φιλοξενούσε κιόλας(!): «Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να αποφεύγονται μονομερή βήματα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν το δικαίωμα των χωρών για την ανακήρυξη αποκλειστικών οικονομικών ζωνών, αλλά…δεν νομίζουμε ότι θα ήταν προς το συμφέρον της Ελλάδος να το πράξει χωρίς πλήρη συνεργασία με τους γείτονές της, της Τουρκίας συμπεριλαμβανομένης»(!). Το άκρον άωτον ή μάλλον ο θρίαμβος της φτηνής και χυδαίας υποκρισίας, τυπικής πολύ συχνά (βλ. τον ίδιο τον Πρόεδρο Τζόνσον) των αμερικανών αξιωματούχων. Και από ποιον; Από έναν που οι Έλληνες θεωρούν «φίλο και σύμμαχο» της Ελλάδας! Αλλά όταν έχεις τέτοιους φίλους, τί τους θέλεις τους εχθρούς!!
Το καλοκαίρι του 1998 το State Department είχε προσκαλέσει τον Θ. Καρυώτη για μια ομιλία στους Αμερικανούς διπλωμάτες που θα αναλάμβαναν υπηρεσία στις πρεσβείες τους στην Αθήνα, Λευκωσία και Άγκυρα, έχοντας υπόψη τις γνώσεις του σχετικά, μεταξύ άλλων, με το Δίκαιο της Θάλασσας, ένα θέμα επίκαιρο και «επικίνδυνο» στις σχέσεις των τριών χωρών μεταξύ τους. Φυσικά ο Θ. Καρυώτης ανέπτυξε την θεματική των ΑΟΖ της Ανατολικής Μεσογείου με χαρτογραφικά ντοκουμέντα χωρίς να παραμελήσει να αναφερθεί, μιας και απευθυνόταν σε Αμερικανούς, τις σχετικές θέσεις των ΗΠΑ, θέσεις σαφώς και ειλικρινά αμφιλεγόμενες αφού στο θέμα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών ακολουθούσαν (και τότε και τώρα ακολουθούν!) δυο μέτρα και δυο σταθμά όσο αφορά τον εαυτό τους και τους άλλους! Οι ΗΠΑ οριοθέτησαν την ΑΟΖ τους με βάση την αρχή της ίσης απόστασης (equidistance), που η Τουρκία δεν δέχεται με την Ελλάδα (την έχει δεχθεί όμως με ΕΣΣΔ, Ρουμανία και Βουλγαρία στη Μαύρη Θάλασσα!). Έτσι οι ΗΠΑ δεν «εύχονται» η Ελλάδα να οριοθετήσει την ΑΟΖ της με βάση αυτή την αρχή που προβλέπει ακριβώς και η Σύμβαση! Και αυτό γιατί οι ΗΠΑ, στην ορισμένη περίπτωση, δέχονται τη τουρκική θέση περί ευθυδικίας που καταλήγει στη καθόλα εξωφρενική τουρκική «θεωρία» της υφαλοκρηπίδας. Επίσης οι ΗΠΑ, όσο τρελό κι αν φαίνεται, ενώ υποστηρίζουν ότι τα νησιά τους, κατοικήσιμα ή όχι, έχουν όλα ανεξαιρέτως πλήρη δικαιώματα ΑΟΖ, το ίδιο δεν «ανέχονται» για την Ελλάδα, μια χώρα αποδεδειγμένα ημι-αρχιπέλαγος με πολλά νησιά και επομένως το καθένα με πλήρη ΑΟΖ, πάντα βάσει της ειρημένης Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας! Η επαίσχυντη αμερικανική εκδοχή του: «για μένα καλό, για σένα όχι γιατί έτσι θέλω». Δυστυχώς για τον Θ. Καρυώτη, εκείνη η ομιλία του μάλλον δεν άρεσε στη κυβέρνηση ΗΠΑ γιατί υπήρξε η πρώτη και η τελευταία! Όχι μόνο, αλλά από το 1998 και μετά, που άρχισαν στα σοβαρά να μιλούν και στην Ελλάδα για ΑΟΖ και κοιτάσματα υδρογονανθράκων, ουδέποτε ζητήθηκε από τον Θ. Καρυώτη κάποια συμβολή ή έστω συμβουλή πάνω στο θέμα, μολονότι ο ίδιος το γνωρίζει όσο κανένας άλλος. Διόλου απίθανο να έχει πέσει άφθονο «σύρμα» από εκεί που φανταζόμαστε.
Το 2013 ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε στην ανάγκη να «θεσπιστεί» η ΑΟΖ της νοτιοανατολικής Ευρώπης, πολύ πιθανόν με την κρυφή ελπίδα να περάσει «με την ευκαιρία» ανώδυνα και η ελληνική ΑΟΖ μέσα στη γενική ευρωπαϊκή/κοινοτική οριοθέτηση. Παρενθετικά εδώ θα πρέπει να ειπωθεί ότι το ίδιο εκείνο έτος 2013, στις 20 Ιουνίου, το περιοδικό The Economist διοργάνωσε στο ξενοδοχείο Divani Apollon στο Καβούρι μια δημόσια σηζήτηση/αντιπαράθεση (debate) με θέμα «Ναι ή όχι σε μονομερή οριοθέτηση της ΑΟΖ της Ελλάδας». Πρόεδρος της συζήτησης ήταν ο αρχισυντάκτης της Economist Τζον Άντριους, ενώ χορηγός επικοινωνίας η Ναυτεμπορική. Το debate διεξήχθη ανάμεσα στον Θ. Καρυώτη, καθηγητή στο University System of Maryland, και τον Χ. Ροζάκη, καθηγητή στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο πρώτος υποστηρικτής του Ναι, ο δεύτερος του Όχι. Η συζήτηση χαρακτηρίστηκε «ιστορική» διότι παρατέθηκε και αντιπαρατέθηκε το σύνολο των επιχειρημάτων πάνω στο θέμα. Εισηγήσεις έκαναν και οι καθηγητές Α. Πλατιάς (Παν.. Πειραιώς) και Ι. Μάζης (Καποδοστριακό). Στο τέλος η ψηφοφορία που ακολούθησε μεταξύ των παρευρισκομένων ακροατών ανέδειξε συντριπτικά νικητή το Ναι του Θ. Καρυώτη με 236 ψήφους έναντι 73 του Όχι του Χ. Ροζάκη (76,4% και 23,6%). Πάλι όμως και σε αυτή τη περίπτωση η «συνομωσία σιωπής» που είπαμε παραπάνω είχε καλά «αποτελέσματα»: η μαγνητοσκοπημένη (video) συζήτηση εξαφανίστηκε! Δεν βρέθηκε ποτέ! Η Ναυτεμπορική στην ιστοσελίδα της δεν δημοσίευσε κανένα video σαν «χορηγός επικοινωνίας!» ως όφειλε και παρέπεμψε στην Economist η οποία το είχε αφαιρέσει αμέσως από τα αρχεία της! Επομένως δεν δίστασε το ελληνικό περιοδικό να αυτολογοκρτιθεί και να εξαφανίσει την αναμφισβήτητη και εμπεριστατωμένη επιχειρηματολογία του Θ. Καρυώτη προκειμένου να μη γνωριστούν πουθενά τα ελληνικά δίκαια. Όσο για το αγγλικό περιοδικό, απλώς υπάκουσε κι αυτό στις άνωθεν (λογικά: ΗΠΑ) διαταγές! Τελικά δεν υπήρξε καμία εξέλιξη ούτε και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή αλλού αναφορικά με το διάβημα του Σαμαρά.
Ωστόσο, πολύ πριν όπως ξέρουμε, η ΕΕ είχε προνοήσει να λάβει μέρος στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που θα δημιουργούσε την βασική Σύμβαση/Σύνταγμα των θαλασσών του πλανήτη μας. Τότε, το 1982, η κύρια αιτία ή δικαιολογία της Διάσκεψης ήταν βέβαια η τακτοποίηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων αλιείας των χωρών έτσι ώστε να μη δημιουργούνται προστριβές και παρανομίες. Αυτό άλλωστε υπήρξε και το «σκεπτικό» της παρουσίας της ΕΕ στη Διάσκεψη, τόσο που όταν η ΕΕ υπέγραψε την Τελική Πράξη της Σύμβασης στο Montego Bay της Τζαμάικας, δεν παρέλειψε να κάνει και την εξής δήλωση: «Η Κοινότητα σημειώνει ότι τα Κράτη Μέλη της έχουν μεταβιβάσει σε αυτήν τις αρμοδιότητες που αφορούν στην διατήρηση και διαχείριση των αλιευτικών τους πόρων».
Έτσι λοιπόν, όταν η Τουρκία από το 1973, που άρχισαν οι συζητήσεις, ως το 1982 που κατάληξαν στη Σύμβαση, πολέμησε σθεναρά την 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ στο θέμα της ΑΟΖ, δεν ήταν για τα πετρέλαια και το φυσικό αέριο, αλλά για το καυτό θέμα της αλιείας, διότι ήξερε πολύ καλά πως, εάν η Ελλάδα ανακηρύξει και οριοθετήσει την ΑΟΖ της στο Αιγαίο και επομένως αναλάβει εκείνη μόνη το δικαίωμα αλιευτικής εκμετάλλευσης της ΑΟΖ, με βάση τη διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, η ίδια η Τουρκία θα έχανε κάθε δικαίωμα αλιείας στην ελληνική ΑΟΖ του Αιγαίου στα διεθνή ύδατα, με μια οικονομική ζημία τεραστίων διαστάσεων. Και ακριβώς αυτή υπήρξε μια από τις πρώτες θεματολογίες με την οποία ασχολήθηκε ο Θ. Καρυώτης. (περιοδικό Αντί, Ιούνιος 1984) και αυτό είναι και το «μεγάλο μυστικό» της Τουρκίας η οποία ανέκαθεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία στον τομέα της αλιείας. Αρκεί να θυμηθούμε πως με το σχέδιο της Vision 2023 τοποθετεί ως πρωταρχική προοπτική της να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός αλιείας στην ΕΕ εφόσον γίνει μέλος αυτής. Όντας το 1982 πρωτεύον το θέμα της αλιείας ενσωματωμένο στη διάσταση της ΑΟΖ, υπήρξε σωστή η αντίληψη του καθ. Καρυώτη ότι η έννοια και η ύπαρξη της ΑΟΖ της Ελλάδας προκαλούσε μεγάλο πρόβλημα στη Τουρκία διότι πρωτίστως εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της Ελλάδας ενώ καταρράκωνε εκείνα της Τουρκίας.
Οι υδρογονάνθρακες ήρθαν μετά, αν και οι Αμερικανοί φαίνεται πως γνώριζαν κιόλας από το 1939 την ύπαρξη πλούσιων κοιτασμάτων στην Ελλάδα, αλλά και στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Ωστόσο οι ελληνικές κυβερνήσεις λανθασμένα πίστευαν πως η Τουρκία ενδιαφερόταν για τα ορυκτά, στο Αιγαίο και γύρω από τη Κύπρο. Και με το μικρό Καστελόριζο ασχολήθηκε ο Θ. Καρυώτης ζητώντας σε ανύποπτο χρόνο την προστασία του από την ελληνική πολιτεία. Και λέει: «η Τουρκία προσπαθεί για πολύ καιρό τώρα να πείσει την διεθνή κοινότητα ότι η περιοχή ανάμεσα στο Καστελόριζο, τη Κρήτη και τη Κύπρο είναι μέρος της τουρκικής οικονομικής ζώνης», πάντα με βάση το δικό της κριτήριο περί απουσίας υφαλοκρηπίδας στα νησιά, που πανηγυρικά και σε παγκόσμια προέκταση καταρρίπτεται από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Βέβαια, ανεξάρτητα από το αν αυτές οι τουρκικές θέσεις παραβιάζουν ξεκάθαρα τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας, τίθεται και σε συζήτηση το θέμα της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΠΟΥΣΙΑΣ, δηλαδή της απουσίας της ΕΕ από το «γίγνεσθαι» στην περιοχή όπου το Καστελόριζο δεν είναι μόνο νησί της Ελλάδας, αλλά είναι και νησί της ΕΕ, δεν είναι μόνο σύνορο της Ελλάδας, αλλά και σύνορο της ΕΕ, η αδράνεια της οποίας είναι φαύλη και ενθαρρυντική της τουρκικής αδιαλλαξίας.
Σχετικά με ετούτη τη ντροπιαστικά πλαδαρή προς την Τουρκία Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Θ. Καρυώτης είναι εκείνος που μας πληροφόρησε ότι, όταν η ΕΕ αποφάσισε να δημιουργήσει μια ΑΟΖ 200 ναυτικών μιλίων για όλα τα κράτη-μέλη της, η Τουρκία (μη μέλος, μη το ξεχνάμε!) ζήτησε να μη δημιουργηθεί στην Μεσόγειο (θυμάστε τί είπαμε πιο πάνω!). Η Τουρκία με αυτό το αίτημα θέλησε εμφανώς να προστατέψει τα συμφέροντά της εις βάρος των συμφερόντων των μελών της ΕΕ!! Και τί έγινε; Δυστυχώς, πάλι εγκληματικά και φαύλα η ΕΕ αγνόησε τα δικαιώματα και συμφέροντα των μελών της, το «Διευθυντήριο» των Βρυξελλών «έπεισε» τα μέλη, μεταξύ των οποίων «πείστηκε» ΚΑΙ η Ελλάδα (δηλαδή ίσα-ίσα η ΜΟΝΗ χώρα που θα ΠΑΘΑΙΝΕ τη ΖΗΜΙΑ!!!) και έτσι το τουρκικό θέλημα πραγματοποιήθηκε: παντού υπάρχει στην Ευρώπη η ζώνη των 200 μιλίων εκτός από την Μεσόγειο, όπου μόνο η Κύπρος διαθέτει ΑΟΖ, αλλά βρίσκεται σε μια περιοχή που τα 200 ν.μ. δεν επηρεάζουν την τουρκική αλιεία! Όσο για το Αιγαίο, ισχύουν τα 6 ν.μ. όταν η Ελλάδα έχει όλα τα δικαιώματα να επεκτείνει τη ζώνη της στα 12 ν.μ., όπως έκαναν σχεδόν όλες οι χώρες με θάλασσα, μόνο που αυτό δεν γίνεται και όλες οι Συμβάσεις υπέρ της Ελλάδας είναι κενό γράμμα γιατί η Ελλάδα φοβάται «να μη τη δείρει» ο Τούρκος με την δήθεν απειλή του παράνομου casus belli το οποίο οποιοδήποτε διεθνές δικαστήριο θα καταδίκαζε χωρίς καν συζήτηση! Έτσι η Ελλάδα κοιμάται τον ύπνο του δικαίου! Και αντί να ζητήσει, ή μάλλον να απαιτήσει, ώστε οι Βρυξέλλες επιτέλους να επεκτείνουν τα 200 ν.μ. και στη Μεσόγειο προς όφελος των μελών της(!!), «ξεχνάει» τα συμφέροντά της για να ευνοήσει εκείνα της Τουρκίας. Και η Τουρκία, για να την ευχαριστήσει για την φιλοφρόνηση, παραβιάζει συστηματικά τα σύνορά της και την απειλεί παντοιοτρόπως! Βεβαίως η ΕΕ ποιεί την νήσσαν! Μη τυχόν και στεναχωρέσει τον Ερντογάν! Και κανείς δεν της υπενθυμίζει – και πρωτίστως η Ελλάδα – ότι, όπως επισημαίνει πάλι ο Θ. Καρυώτης, «η ελληνική και η κυπριακή ΑΟΖ αποτελούν μέρος της ευρωπαϊκής ΑΟΖ», όπως και να το κάνουμε, και επίσης ότι «είναι ένα ζωτικό θέμα για την μελλοντική ενεργειακή επιβίωση της Ευρώπης ολόκληρης»! Συνάμα όμως ποτέ να μη ξεχνάμε πως καμία εμπιστοσύνη δεν είναι δυνατή με την σημερινή ισλαμική Τουρκία, με ό, τι έχει συμβεί και συμβαίνει εκεί και με ό, τι προϊδεάζει η αλαζονεία και η παραβίαση όλων των κανόνων απ’ αυτή τη χώρα, στο χώρο και στο χρόνο.
Όταν στις 17 Μαΐου 2016 ο Θ. Καρυώτης παρουσίασε στην Αθήνα το βιβλίο του «Η ΑΟΖ της Ελλάδας» σε μια σχεδόν άδεια αίθουσα στη Παλαιά Βουλή, ανέφερε ένα αξιοσημείωτο περιστατικό. Είπε: «Σε μια δεξίωση στη Ουάσιγκτον συνάντησα έναν Τούρκο διπλωμάτη ο οποίος μετά που του συστήθηκα, μου είπε: “Κύριε καθηγητά, θέλω να σας αναφέρω ότι εκείνο που γράφετε για την ΑΟΖ η Άγκυρα το μεταφράζει και μας το στέλνει στη Ουάσιγκτον, και είμαστε ευτυχείς που διαπιστώνουμε ότι οι Έλληνες σας αγνοούν”»!
Αυτά τα ολίγα για τα λάθη της Ελλάδας. Πριν από 1000 χρόνια έλεγαν: errare humanum, perseverare diabolicum! Τίποτα το πιο επίκαιρο. Ο Τάσος Παπαδόπουλος, λέει ο Θ. Καρυώτης, «διαθέτοντας 4 τανκς και 2 ελικόπτερα και ορθή κρίση…δεν δίστασε να ανακηρύξει την κυπριακή ΑΟΖ το 2004 και φυσικά δεν υπήρξε καμία απολύτως κρίση στην περιοχή». Και συμπληρώνουμε: ούτε και πόλεμος ούτε και εισβολή. Η Ελλάδα το κατανόησε;
Θέλουμε να πιστεύουμε πως ανακηρύσσοντας την ΑΟΖ και οριοθετώντας την τουλάχιστον με τη Κύπρο ή με την Αίγυπτο (αν και η μερική οριοθέτηση είναι βασικά απευκταία για ευνόητους λόγους), η Ελλάδα όχι μόνο διασφαλίζει τα συμφέροντά της, νόμιμα και αναγνωρισμένα από όλους τους διεθνείς νόμους, αλλά και εκείνα όλων των κρατών της ΕΕ, όπως το καθένα απ’ αυτά μπορεί εύκολα να το κατανοήσει! Και αυτό είναι κάτι που η Ελλάδα πρέπει να το απαιτήσει από την ΕΕ και να το επιτύχει. Ο Κρεσέντσιο Σαντζίλιο είναι Ελληνιστής, συγγραφέας
Πηγή: Φωνή βοώντος εν τη ερήμω: Η ΑΟΖ του Καρυώτη ή για να ξέρουμε ποια είναι η πραγματικότητα http://mignatiou.com/2017/05/foni-voontos-en-ti-erimo-i-aoz-tou-karioti-i-gia-na-xeroume-pia-ine-i-pragmatikotita/
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
-
Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος των ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ Σ' αυτό το τεύχος: ( Current Issue: Volume 56, Number 1 (2026) Parameters Spring 2026) PDF...
-
Με αφορμή την "σαν έτοιμη από καιρό", ασκαρδαμυκτί εμπλοκή της Ελλάδος και παρεπομένως της Ευρώπης στην αεράμυνα της Κύπρου ( άτ...


