Το όχι και τόσο κρυφό όπλο τής Χαμάς

Ιδού ο Salah al-Arouri, ο άνθρωπος πίσω από την στρατηγική απαγωγών τής οργάνωσης

 

Matthew Levitt

Σύντομα αφότου τρεις Ισραηλινοί έφηβοι απήχθησαν τον περασμένο μήνα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι διέρρευσαν στον Τύπο το όνομα του επιχειρησιακού διοικητή τής Χαμάς, που πιστεύεται ότι είναι πίσω από την πρόσφατη αύξηση του αριθμού των σχεδίων απαγωγής. Ήταν κάτι το οικείο για όσους παρακολουθούν στενά την Χαμάς: ο Salah al-Arouri, ένας παλιός επιχειρησιακός τής Χαμάς από την Δυτική Όχθη, ο οποίος ζει ανοιχτά στην Τουρκία. Τώρα, με τα πτώματα των αγοριών να έχουν βρεθεί και τις κηδείες τους να έχουν τελεστεί, οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας συνεχίζουν να κυνηγούν τους δύο πράκτορες της Χαμάς που έχουν βάση στην Χεβρώνα και οι οποίοι πιστεύεται ότι πραγματοποίησαν το σχέδιο. Ωστόσο, οι παρατηρητές και οι εμπειρογνώμονες είναι σίγουροι ότι τελικά θα καταλήξουν στον Arouri, ο οποίος υπήρξε το πρόσωπο κλειδί πίσω από τις προσπάθειες της Χαμάς να ανανεώσει το τρομοκρατικό δίκτυο της οργάνωσης στην Δυτική Όχθη.

ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ
Το 2012, η Διεθνής Αμνηστία περιέγραφε τον Arouri [1] ως «ευρέως αναγνωρισμένο ως ένας από τους ιδρυτές τής ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς». Σε δικαστικά έγγραφα [2], το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ τον χαρακτήριζε ομοίως ως «ένα υψηλόβαθμο στρατιωτικό ηγέτη τής Χαμάς του οποίου η δράση χρονολογείται από τον ρόλο που είχε ως ηγέτης τού φοιτητικού πυρήνα τής Χαμάς στο Πανεπιστήμιο της Χεβρώνας, στις αρχές τού 1990», όπου είχε στρατολογηθεί.
Τα χρόνια τού Arouri στο Πανεπιστήμιο της Χεβρώνας είναι καλά τεκμηριωμένα. Το 1985, άρχισε να μελετά εκεί τον νόμο τής σαρία. Μέχρι το επόμενο έτος, εξελέγη επικεφαλής τής Ισλαμικής Φατρίας στο Πανεπιστήμιο. Αυτά τα Ισλαμικά Μπλοκς [3] (Islamic Blocs, Kutla Islamiya), τα οποία είναι τα νεολαιίστικα τμήματα της Χαμάς στις πανεπιστημιουπόλεις, υπήρξαν από καιρό ένα κρίσιμο συστατικό των κοινωνικών και πολιτικών υποδομών τής Χαμάς στις πανεπιστημιουπόλεις, και ήταν μέσω της διασύνδεσης του με αυτά τα Μπλοκς που ο Arouri γνώρισε τον Muin Shabib, έναν επιχειρησιακό τής Χαμάς ο οποίος ήταν επικεφαλής ενός τέτοιου τμήματος στο Πανεπιστήμιο Bir Zeit, περί την εποχή τής ίδρυσης της Χαμάς το 1988. Επικεντρωμένοι στην διοργάνωση εκδηλώσεων και κηρυγμάτων για δύο χρόνια, οι Arouri και Shabib σχεδίαζαν να προσλάβουν επιχειρησιακούς πράκτορες για έναν πυρήνα τής Χαμάς, αλλά αυτά τα πρώιμα σχέδια διαταράχθηκαν από την σύλληψη του Arouri από το Ισραήλ, τον Νοέμβριο του 1990. Αποφυλακισθείς τον Απρίλιο του 1991, ο Arouri συνέχισε από εκεί που σταμάτησε, σχεδιάζοντας τρομοκρατικές ενέργειες.
Ο Arouri εξιστόρησε μια συνάντηση που έγινε λίγο μετά την απελευθέρωσή του από την φυλακή, στην οποία «ο Muayn μού είπε ότι δεν υπήρχε άδεια για στρατιωτική δράση και μου έδωσε μια φράση-κωδικό για ένα ανώνυμο πρόσωπο που θα έρθει σε ’μένα, η οποία ήταν “o Αμπού Χάνι σας στέλνει τους χαιρετισμούς του και θέλει να φτιάξει μια άδεια”». Όταν ο ανώνυμος άνθρωπος έφτασε τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο του 1991, συνέχισε ο Arouri, ήρθαν σε επαφή στο πανεπιστήμιο. «Ήρθε στο Πανεπιστήμιο της Χεβρώνας και μου είπε την κωδική φράση», αναθυμήθηκε ο Arouri, και στη συνέχεια ανάθεσε στον Arouri «να στρατολογήσω μια ομάδα στην Χεβρώνα και να αποκτήσει όπλα».
Ο Arouri αργότερα θα παραδεχτεί ότι έλαβε «περίπου 96.000 δολάρια για την προμήθεια όπλων από τον Abu Ahmed [Salah] τον Αύγουστο του 1992» και έδωσε «45.000 δολάρια στον [επιχειρησιακό τής Χαμάς] Musa Muhammed Salah Dudin για να χρησιμοποιηθούν για όπλα και να εξαπολυθούν επιθέσεις». Από την πλευρά του, ο Dudin - ένας φοιτητής τού Πανεπιστημίου τής Χεβρώνας και επιχειρησιακός της Χαμάς που συμμετείχε στην δολοφονία ενός Ισραηλινού στρατιώτη, του Yuval Tutange, τον Δεκέμβριο του 1992 - αγόρασε διάφορα όπλα και τα χρησιμοποίησε σε αρκετές επιθέσεις κατά Ισραηλινών. Εκτός από την μεταφορά χρημάτων, ο Arouri επίσης έδινε καταφύγιο σε καταζητούμενους τρομοκράτες τής Χαμάς και τους περνούσε λαθραία έξω από την Δυτική Όχθη, παρείχε όπλα σε ανώτερους πράκτορες της Χαμάς όπως ο Imad Aqel, και πολλά άλλα. Μαζί με τον Salah, έπαιξε κεντρικό ρόλο στην αναζωογόνηση των Ταξιαρχιών Κασάμ τής Χαμάς στην Δυτική Όχθη. Και στην συνέχεια συνελήφθη από τις ισραηλινές Αρχές το 1992.
Μέχρι τότε - με το μεγαλύτερο μέρος τής στρατιωτικής ηγεσίας τής Χαμάς να έχει απελαθεί έξω από την Δυτική Όχθη – ο Arouri είχε αναδειχθεί σε κεντρικό παράγοντα στις προσπάθειες της Χαμάς για την ανοικοδόμηση του δικτύου των τρομοκρατικών πυρήνων της. Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, παραδέχθηκε στους ανακριτές ότι ήταν ο υπεύθυνος για την στρατολόγηση ενός πυρήνα που διεξήγαγε επιθέσεις, παρείχε σε επιχειρησιακούς πράκτορες κεφάλαια από το εξωτερικό, καθώς και για την αγορά όπλων. Επιπλέον, όντας μια άμεση σύνδεση μεταξύ των πυρήνων τής Δυτικής Όχθης τους οποίους δημιούργησε και των χρηματοδοτών τής Χαμάς με έδρα τις ΗΠΑ, ο Arouri έπαιξε κρίσιμο ρόλο ως μεσάζοντας ανάμεσα στα κατά τα άλλα απομονωμένα στοιχεία τής εξωτερικής ηγεσίας τής Χαμάς και τους πράκτορες στο εσωτερικό θέατρο των επιχειρήσεων.

ΔΟΛΩΜΑ
Όταν ο Arouri συνελήφθη την πρώτη φορά, πέρασε έξι μήνες στην φυλακή, στην διάρκεια των οποίων συναντήθηκε με άλλους πράκτορες της Χαμάς και συζήτησαν δυνητικά στρατιωτικά σχέδια. Δεν συνειδητοποίησε όταν συνελήφθη για δεύτερη φορά ότι θα περνούσε τα επόμενα 15 χρόνια στην φυλακή. Αρχικά υπό διοικητική κράτηση, ο Arouri ανακρίθηκε επί μακρόν στις αρχές τού 1993 και περιέγραψε λεπτομερώς το τι είχε κάνει τα προηγούμενα χρόνια. Με βάση αυτές τις πληροφορίες, κατηγορήθηκε, δικάστηκε και καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση για «τον ηγετικό του ρόλο στο κίνημα της Χαμάς».
Αλλά πριν από την προγραμματισμένη αποφυλάκισή του το 1997, οι Ισραηλινοί δικαστές ενέκριναν δύο εξάμηνες ανανεώσεις τής κράτησής του. Του απαγγέλθηκαν νέες κατηγορίες στην συνέχεια για «την διεξαγωγή παράνομων δραστηριοτήτων» μέσα από την φυλακή και για πραγματοποίηση «παράνομης επαφής» με άτομα εκτός τής φυλακής. Σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, τον Οκτώβριο του 1999, ο Mohammed Salah έστειλε έναν επιχειρησιακό πράκτορα της Χαμάς να ψάξει τοποθεσίες στην Ιερουσαλήμ για επιθέσεις από την Χαμάς, μετέφερε μηνύματα σε διάφορους πράκτορες της Χαμάς και συνάντησε τον Arouri στη φυλακή και παρείχε κεφάλαια για την οικογένειά του.
Στη φυλακή, ο Arouri διατήρησε την επιρροή του στην φυλακισμένη ηγεσία τής οργάνωσης. Το 2009, εξελέγη [4], μαζί με πολλούς άλλους μαχητές τής Χαμάς, να διευθύνει ένα από τα συμβούλια του κλάδου των φυλακών, του Majlis al-Shura, του κυρίαρχου πολιτικού και αποφασιστικού οργάνου τής Χαμάς στην Δαμασκό. Τελικά αποφυλακίστηκε τον Μάρτιο του 2007, ακριβώς όταν η Χαμάς εισήλθε σε μια κυβέρνηση συνασπισμού με την Φατάχ. Παντρεύτηκε, έδωσε μια συνέντευξη που υποδήλωνε ότι απέφευγε πλέον τις τρομοκρατικές τακτικές, και φάνηκε να αποδέχεται το γεγονός ότι, όπως ο ίδιος το έθεσε, «το Ισραήλ είναι μια πραγματικότητα, αλλά δεν είναι μια νόμιμη πραγματικότητα». Αλλά τρεις μήνες αργότερα συνελήφθη από Ισραηλινούς αξιωματούχους για μια ακόμη φορά. Κρατήθηκε μέχρι τον Μάρτιο του 2010, οπότε αποφυλακίστηκε και προειδοποιήθηκε ότι αν δεν εγκαταλείψει την χώρα μέσα σε μερικές μέρες θα συλλαμβανόταν ξανά. Αφότου οι ιορδανικές Αρχές αρνήθηκαν το αίτημά του να εισέλθει στην χώρα με την σύζυγό του, ο Arouri αναχώρησε για την Συρία, όπου έδρευε τότε η εξωτερική ηγεσία τής Χαμάς. Αλλά με το ξέσπασμα της βίας στην Συρία, καθώς και με την κατάρρευση των σχέσεων της Χαμάς με την Συρία και το Ιράν εξαιτίας της άρνησής της να στηρίξει το καθεστώς τού Ασάντ στην καταστολή του εναντίον των συναδέλφων της σουνιτών, ο Arouri μετακόμισε στην Τουρκία, όπου διαμένει τώρα.

ΝΕΕΣ ΙΔΕΕΣ
Με βάση την επιχειρησιακή εμπειρία του, ένας Ισραηλινός αξιωματούχος είπε στους Times τού Ισραήλ ότι ο Arouri «προέτρεπε ακατάπαυστα τους πράκτορες στην Δυτική Όχθη να δημιουργούν πυρήνες τρομοκρατίας και να διαπράττουν απαγωγές». Στήριζε «οικονομικά αυτούς τους πυρήνες, οι οποίοι είχαν εκπαιδευτεί και καθοδηγηθεί να απαγάγουν Ισραηλινούς», συχνά στέλνοντας χρήματα μέσω φιλανθρωπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούσαν ως οργανώσεις βιτρίνας. Οι πιθανότητες είναι, όμως, ότι οι ισραηλινές Αρχές δεν θα δημοσιοποιήσουν στοιχεία σύντομα για να υποστηρίξουν οποιαδήποτε από τις ανεπίσημες κατηγορίες ότι ο Arouri σχετίζεται με την απαγωγή και την δολοφονία των τριών εφήβων. Σύμφωνα με τα λόγια τού Ισραηλινού πρώην Σύμβουλου Εθνικής Ασφάλειας Yaakov Amidror, «Όποιος γνωρίζει κάτι για τον Arouri δεν θα σας πει, γιατί είναι πληροφορίες που δεν πρέπει να δημοσιεύονται και είναι απαραίτητες για το μέλλον». Ωστόσο, δεν αμφισβητείται ο ρόλος τού Arouri ως αρμόδιου να επιβλέπει τις δραστηριότητες της Χαμάς στην Δυτική Όχθη συνολικά - ανεξάρτητα από το αν έπαιξε ή όχι ρόλο σε αυτό το συγκεκριμένο σχέδιο.
Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία δύο χρόνια, δεκάδες πράκτορες σταλμένοι από τον Arouri προσπάθησαν να εισέλθουν στην Δυτική Όχθη μέσω Ιορδανίας με οδηγίες προς επιχειρησιακούς πράκτορες να πραγματοποιούν απαγωγές και κονδύλια για την χρηματοδότηση των σχεδίων αυτών. Κάποιοι εντοπίστηκαν και συνελήφθησαν, αλλά άλλοι μπήκαν, πραγματοποίησαν την αποστολή τους, και αναχώρησαν. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, την περίπτωση του Mahmoud Sawalah, ο οποίος συνελήφθη τον Φεβρουάριο του 2013, και παραδέχτηκε ότι ταξίδεψε στην Ιορδανία για να παραλάβει κεφάλαια που στη συνέχεια θα παρέδιδε στην Χαμάς στην Δυτική Όχθη. Ο Sawalah συναντήθηκε με τρομοκράτες που εκπροσωπούν διάφορες ομάδες στην Ιορδανία, κυρίως την Χαμάς, και παραδέχθηκε ότι επρόκειτο επίσης να παραλάβει κεφάλαια από τον Arouriι. Αυτός και ο αδελφός του, ο Ahmed, ο οποίος συνελήφθη δύο εβδομάδες νωρίτερα, προσπάθησαν να περάσουν λαθραία περίπου 10.000 ευρώ και 900 δολάρια στην Δυτική Όχθη, κρυμμένα σε πακέτα τσιγάρων.
Για την Χαμάς, τα σχέδια απαγωγών είναι ιδιαίτερα ελκυστικά ως μέσα για την αντιμετώπιση του Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα υπονομεύουν την πολιτική θέση τής Παλαιστινιακής Αρχής, ιδίως όταν η λαϊκή υποστήριξη για πιο θεαματικές επιχειρήσεις, όπως οι επιθέσεις αυτοκτονίας, είναι χαμηλή. Οι απαγωγές εκλαμβάνονται εντός τής παλαιστινιακής κοινωνίας ως μοναδικά νομιμοποιημένες ενέργειες, καθώς θεωρούνται ως ένας αποτελεσματικός τρόπος ώστε να πιέσουν για την απελευθέρωση των Παλαιστινίων μαχητών που είναι φυλακισμένοι στις ισραηλινές φυλακές. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος της Χαμάς πριν από 20 χρόνια, όταν η Χαμάς απήγαγε έναν άλλο Αμερικανο-ισραηλινό διπλής ιθαγένειας, τον Nachshon Wachsman, «Η απαγωγή δεν είναι ένα τέλος∙ είναι ένα μέσο για την απελευθέρωση όλων των κρατουμένων μας». Και ενώ οι προσπάθειες της Παλαιστινιακής Αρχής για την απελευθέρωση των κρατουμένων μέσω διαπραγματεύσεων έχουν αποτύχει, αξιωματούχοι τής Χαμάς επιμένουν ότι απαγωγές λειτουργούν. Πράγματι, το Ισραήλ έχει αφήσει ελεύθερους πολλούς φυλακισμένους μαχητές - πολλοί εκ των οποίων έχουν καταδικαστεί για ειδεχθή εγκλήματα – ως αντάλλαγμα για απαχθέντες Ισραηλινούς όπως ο Gilad Shalit, ή ακόμη και για τα σώματα νεκρών Ισραηλινών που κρατούνταν από ομάδες όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.
Η μεγάλη εξοικείωση του Arouri με την Δυτική Όχθη - ζούσε κοντά στην Ραμάλα, φοίτησε στο κολλέγιο νοτιότερα στην Χεβρώνα, και συνεργάστηκε με τον Muin Shabib στα βόρεια κοντά στη Ναμπλούς - τον καθιστά μοναδικά κατάλληλο για την εποπτεία των επιχειρήσεων της Χαμάς εκεί, και για την εκτέλεση της στρατηγικής των απαγωγών. Επιπλέον, ο Arouri γνωρίζει καλύτερα από πολλούς τι χρειάζεται για την ανασύσταση της κρυφής, λειτουργικής υποδομής τής Χαμάς στην Δυτική Όχθη ενόψει μιας κατάρρευσης της ασφάλειας, δεδομένου ότι το έχει κάνει και παλιότερα. Τώρα, όπως και τότε, η Χαμάς εξαρτάται από την υποστήριξη και την καθοδήγηση της εξωτερικής ηγεσίας της. Τότε, η Χαμάς βασίστηκε στην χρηματοδότηση και την στήριξη βασικών ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως ο Mousa Abu Marzouk και ο Mohammad Salah. Σήμερα, η Χαμάς χρειάζεται παρόμοια εξωτερική υποστήριξη, και έρχεται, τουλάχιστον εν μέρει, από τον Arouri στην Τουρκία.

Copyright © 2002-2012 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: http://www.foreignaffairs.com/articles/141624/matthew-levitt/hamas-not-s...

Σύνδεσμοι:
[1] http://www.amnestyusa.org/sites/default/files/israelopt_starved_of_justi...
[2] http://www.justice.gov/usao/iln/indict/2004/marzook_et_al.pdf
[3] http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/hamass-tactics-l...
[4] http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/reality-contradi...

Εκτοξεύεται ο Ελληνικός δορυφόρος Λ-sat

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας αναμένεται να εκτοξευτεί προς τον διεθνή διαστημικό σταθμό ένας δορυφόρος της NASA που κατασκευάστηκε από Έλληνες επιστήμονες.

Πρόκειται για τον δορυφόρο Λ-sat στον οποίο θα γίνονται πειράματα του υλικού γραφένιου και πως επιδρά με την ακτινοβολία. Επίσης με τη βοήθεια του δορυφόρου θα γίνεται παρακολούθηση και ελληνικών εμπορικών πλοίων για προστασία απέναντι σε επιθέσεις πειρατών.

Ο δορυφόρος θα εκτοξευτεί με αποστολή της NASA και θα παραμείνει στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) για ένα μήνα.

Από εκεί θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη γη, όπου και θα εκτελεί επιστημονικά πειράματα προσελκύοντας παγκόσμιο ενδιαφέρον για την προσπάθεια των νέων Ελλήνων.
Επικεφαλής αυτού του συμαντικού προγράμματος είναι ο Περικλής Παπαδόπουλος, καθηγητής Αεροδιαστημικής Μηχανικής του ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια San Jose, ο οποίος έχει βραβευτεί από τη NASA για την προσφορά του με το βραβείο Turning Goals Into Reality (TGIR).

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής, «στόχος μου είναι να αναδειχθούν οι δυνατότητες των νέων στην Ελλάδα». Ο καθηγητής κρίνει ότι η χώρα μας θα μπορούσε να δραστηριοποιείται στον εν λόγω τομέα και αυτό δεν είναι οικονομικό θέμα, αλλά θέμα βούλησης και μόνο (!).

Στο πεδίο που σχετίζεται με την έρευνα του γραφενίου εργάζεται ο Έλληνας διδακτορικός φοιτητής Κώστας Αλεξάνδρου υπό την καθοδήγηση του διεθνούς φήμης Καθηγητή Ιωάννη Κυμίση του Πανεπιστήμιου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, ο οποίος θα πραγματοποιήσει σε παγκόσμιο επίπεδο το πρώτο stress-test του γραφενίου στο διάστημα.

Η έλλειψη βαρύτητας, η κοσμική ακτινοβολία και οι ακραίες αλλαγές θερμοκρασίας, θα δώσουν χρήσιμες πληροφορίες για το πώς επιδρούν στο επαναστατικό αυτό υλικό.

Το γραφένιο αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά καινοτόμα “υλικά” της νανοτεχνολογίας το οποίο σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθεί στα μελλοντικά τρανζίστορ, σε διάφανες και εύκαμπτες οθόνες, σε μπαταρίες του μέλλοντος και αρκετές ακόμη εφαρμογές.

Αναφορικά με το πεδίο των τηλεπικοινωνιών, ο δορυφόρος Λ-sat με την λειτουργικότητα του AIS, θα είναι σε θέση να προσδιορίζει και να παρουσιάζει σε πραγματικό χρόνο την κίνηση όλων των ελληνικών εμπορικών πλοίων, παρέχοντας παράλληλα πληροφορίες για τα πλοία που απειλούνται από πειρατεία (!).

Σημαντικό ρόλο για την ολοκλήρωση του δορυφόρου έπαιξε ο αρχιμηχανικός Βαγγέλης Χριστοδούλου σε συνεργασία με την Μαρία Δημητρακοπούλου στο system integration.
Σημαντικότατη ήταν και η βοήθεια του Σίμου Κανή στα περιφερειακά συστήματα αλλά και της Αριάνας Πανοπούλου στις τελικές δοκιμές πιστοποίησης.

Ο Χάρις Κουλούρης συνέβαλε στην δημιουργία του λογισμικού συστήματος. Επίσης το project αυτό πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον διακεκριμένο καθηγητή Νικήτα Νικητάκο και με το μεταπτυχιακό φοιτητή Γιώργο Μαντζούρη του πανεπιστημίου Αιγαίου, οι οποίοι βοήθησαν στην ανάπτυξη και εφαρμογή του AIS.

Με το σύνθημα Greek Minds At Work , η ομάδα Λ-SAT αποδεικνύει περίτρανα για άλλη μια φορά, τι μπορούμε να κατορθώσουμε ως Έλληνες, προγραμματίζοντας την εκτόξευση του δορυφόρου για τoν επόμενο μήνα με αποστολή της NASA.

Ζωντανά η εκτόξευση ΕΔΩ

Stratfor: Ποιες είναι οι επόμενες διεθνείς εστίες ανάφλεξης

Πώς θα αντιμετωπίσουν τους τζιχαντιστές οι ΗΠΑ. Οι σχέσεις Ουάσιγκτον - Τεχεράνης και η ρωσική "σφήνα". Οι επιδιώξεις της Κίνας και η "υπαρξιακή διαμάχη" της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στρατηγική του Πούτιν. 

 

 Ο πόλεμος των τζιχαντιστών, που καθόρισε, αλλά και μπέρδεψε, την αμερικανική εξωτερική πολιτική την τελευταία δεκαετία, ξέσπασε και πάλι το β' τρίμηνο.

Σε μια προσπάθεια να ιδρύσουν ένα εμιράτο που ακόμα και ο Οσάμα μπιν Λάντεν θα μπορούσε να δει μόνο στα όνειρά του, οι τζιχαντιστές μαχητές έχουν εξαπλωθεί από τη Συρία μέχρι τη Μεσοποταμία. Όμως οι ΗΠΑ δεν είναι έτοιμες να συρθούν σε έναν ακόμα σεκταριστικό πόλεμο στον ισλαμικό κόσμο. Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να τερματίσει τον τζιχαντικό πόλεμο μέσω μιας άμεσης στρατιωτικής επέμβασης, ούτε όμως θέλει και να το ξαναπροσπαθήσει. Η αναταραχή δεν θα περιοριστεί στο Ιράκ, αφού οι αδύναμες κυβερνήσεις από τη Δαμασκό μέχρι τη Σαναά (Υεμένη) θα δυσκολευτούν να καταστείλουν το κάλεσμα των τζιχαντιστών στα όπλα.

Εφαρμόζοντας τα μαθήματα των πρόσφατων πολέμων, οι ΗΠΑ θα κρατήσουν αποστάσεις από τη σύγκρουση αυτή. Όμως, θα χρησιμοποιήσουν την ανταλλαγή πληροφοριών και τη στρατιωτική στήριξη για να ενισχύσουν τις γηγενείς δυνάμεις προκειμένου να απομακρυνθούν οι σουνίτες από τις πολύ πιο φιλόδοξες και καταστροφικές ομάδες τζιχαντιστών. Καθώς θα συνεχίζεται ο πόλεμος των τζιχαντιστών, ο κόσμος θα δει ότι το θέμα δεν αφορά πλέον μόνο αυτούς και τις ΗΠΑ. Καθώς η προσοχή τους θα είναι στραμμένη σε μεγαλύτερες προκλήσεις εξωτερικής πολιτικής σε άλλους τομείς, οι ΗΠΑ θα βασιστούν σε περιφερειακούς παίκτες για να διαχειριστούν την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.

Στοιχείο-κλειδί της στρατηγικής αυτής είναι να υπάρξει κάποιος διακανονισμός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Δεν θα δούμε αυτό το τρίμηνο κάποια περιεκτική συμφωνία, όμως καθώς οι συγκρούσεις στο Ιράκ γίνονται ένας ακόμα λόγος για συνεργασία μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, σίγουρα θα υπάρξει πρόοδος.

Αν και η Ρωσία έχει προσπαθήσει να κρατήσει «απασχολημένες» τις ΗΠΑ με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, δεν έχει καταφέρει να εκτροχιάσει τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν. Η Μόσχα μπορεί επίσης σύντομα να προσπαθήσει να αποσπάσει την προσοχή της Ουάσιγκτον στο Ιράκ, όμως η εμπλοκή της Ρωσίας στην περιοχή δεν θα αποτρέψει την Αμερική από το να στρέψει τη στρατηγική προσοχή της στις περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Το επόμενο τρίμηνο, η αναμέτρηση ΗΠΑ - Ρωσίας δεν θα είναι τόσο θορυβώδης όσο τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή. Όπως προέβλεψε το Stratfor το β' τρίμηνο, οι περιορισμοί τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στη Μόσχα έχουν οδηγήσει σε σταθεροποίηση της αντιπαράθεσής τους. Η Ρωσία θα διατηρήσει την επιλογή της αύξησης ή μείωσης της πίεσης στα σύνορά της με την Ευρώπη, όμως, θα είναι πιο συγκρατημένη αυτό το τρίμηνο καθώς θα προσπαθεί να «χωρίσει» τις ΗΠΑ από τους Ευρωπαίους εταίρους και να διορθώσει μέρος της ζημιάς που έχει προκληθεί στη ρωσική οικονομία. Η Ρουμανία και η Πολωνία είναι οι Ευρωπαίοι παίκτες-κλειδιά που θα πρέπει να παρακολουθούμε, καθώς οι ΗΠΑ θα προσπαθούν να δημιουργήσουν μια περιφερειακή συμμαχία ως αντίβαρο στη Ρωσία.

Για την ώρα, η Μέση Ανατολή θα συνεχίσει να απασχολεί τα πρωτοσέλιδα, όμως το Stratfor εξακολουθεί να παρακολουθεί την υπαρξιακή διαμάχη στην Ευρώπη ως προς το πώς να ισορροπήσει την εθνική κυριαρχία και την ενοποίηση της ΕΕ σε μια περίοδο κρίσης. Το ερώτημα αυτό θα βρίσκεται στην καρδιά της διαμάχης για τους διορισμούς στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτό το τρίμηνο. Η πολιτική διαδικασία φαίνεται κάπως τετριμμένη για τους παρατηρητές εκτός Ευρώπης, όμως η διαμάχη αυτή παραπέμπει σε έναν μελλοντικά βαθύτερο διχασμό.

Την ίδια ώρα, η Ρωσία θα συνεχίσει να βαθαίνει τις στρατηγικές σχέσεις της με την Ασία, προκειμένου να προστατευθεί από την Ευρώπη, αλλά και για να περιπλέξει το συμμαχικό δίκτυο των ΗΠΑ στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Εκμεταλλευόμενη αυτήν την περίοδο, όπου η προσοχή των ΗΠΑ είναι στραμμένη αλλού, η Κίνα θα λάβει επιπλέον μέτρα για να ενισχύσει τη θέση της στη Νότια Θάλασσα, σε βάρος του Βιετνάμ και των Φιλιππίνων. Το Πεκίνο θα προσπαθήσει να αποφύγει μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση, ωστόσο θα αυξήσει τον κίνδυνο ακούσιων συγκρούσεων.

Εν τω μεταξύ, η Λατινική Αμερική συνεχίζει να ακολουθεί ένα πιο δυναμικό μονοπάτι. Ο εξελισσόμενος διάλογος ΗΠΑ-Κούβας δημιουργεί προοπτικές για εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας μελλοντικά. Η Κολομβία διατηρεί την προσοχή των επενδυτών καθώς συνεχίζει τις ειρηνευτικές συνομιλίες, ενώ η Αργεντινή αγωνίζεται να διευθετήσει το χρέος της, με το βλέμμα στραμμένο σε μια πιο σοβαρή μεταρρύθμιση στον τομέα της ενέργειας.

ΠΗΓΗ 

Το σημαντικότερο μάθημα της υπόθεσης Σνόουντεν

 

ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πριν απο λίγες εβδομάδες μίλησα σε ένα εργαστήριο του Παντείου, στη σχολή ΜΜΕ, στο οποίο συμμετείχαν περίπου 25 τριτοετείς φοιτητές. Τους ρώτησα πόσοι έχουν ακουστά το όνομα «Εντουαρντ Σνόουντεν». Σήκωσαν το χέρι τέσσερις. Την περασμένη Τετάρτη μίλησα μαζί με άλλους σε μια εκδήλωση για το βιβλίο του δημοσιογράφου Λουκ Χάρντινγκ «Υπόθεση Σνόουντεν» (εκδόσεις Καστανιώτη) και εκεί, ομολογουμένως, το ποσοστό ήταν μεγαλύτερο. Ωστόσο, η υπόθεση Σνόουντεν εξακολουθεί να μην είναι πάρα πολύ γνωστή στην Ελλάδα και, ακόμη και αυτοί που την έχουν ακουστά, δεν έχουν καταλάβει πολύ καλά τι σημαίνει. 

Η υπόθεση Σνόουντεν βάζει στο τραπέζι, κατά τη γνώμη μου, δύο σημαντικά θέματα προς συζήτηση, όχι τα πιο προφανή: τη δημοσιογραφία και τη λογοδοσία στις δημοκρατίες του 21ου αιώνα. Ας τα δούμε ένα ένα.

Λογοδοσία. Ο Σνόουντεν, ένας μειλίχιος νεαρός συμβασιούχος αναλυτής, φορέας κάπως ακραία φιλελεύθερων απόψεων (από αυτούς που διαβάζουν Αϊν Ραντ), φυγάδευσε στοιχεία που αποκαλύπτουν ότι η αμερικανική μυστική υπηρεσία NSA έχει σε λειτουργία μια σειρά από προγράμματα τα οποία συγκεντρώνουν τεράστια ποικιλία ψηφιακών επικοινωνιών Αμερικανών πολιτών και αλλοδαπών, με διάφορα τεχνικά μέσα. Αν και η ανάγνωση των μεθόδων και της κλίμακας της παρακολούθησης είναι ανατριχιαστική εμπειρία, εντούτοις μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας της NSA είναι σε γενικές γραμμές νόμιμο. Το πρόβλημα που προκύπτει δεν υπάρχει ούτε στη φαντασιακή ιδέα της ανωνυμίας ως ανθρώπινο δικαίωμα, ούτε τόσο πολύ στη νομιμότητα. Το πρόβλημα είναι στη λογοδοσία. Η NSA, όπως δείχνουν οι αποκαλύψεις Σνόουντεν, έχει πει ψέματα στο Κογκρέσο για την έκταση και τη φύση των παρακολουθήσεων. Αν όσα μαθαίνουμε τώρα ήταν γνωστά στους νομοθέτες, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα περνούσαν οι τροποποιήσεις της νομοθεσίας που ορίζει τη λειτουργία των μυστικών υπηρεσιών (FISA), οι οποίες είναι γεμάτες με ασάφειες επίτηδες.Το σκάνδαλο Σνόουντεν συνοπτικά είναι αυτό: Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ έκρυβαν εκούσια ή ακούσια τις τρομερές δυνατότητές τους από τους νομοθέτες. 
Δημοσιογραφία. 
Το 2010 και το 2011 ένα αρχείο από απόρρητες πληροφορίες που είχε φυγαδεύσει η Τσέλσι Μάνινγκ δημοσιεύτηκε από τα WikiLeaks. Ο οργανισμός του Τζούλιαν Ασάνζ έριξε χύμα, αφιλτράριστο στο Ιντερνετ ένα μεγάλο μέρος των απόρρητων επικοινωνιών αμερικανικών πρεσβειών ανά τον κόσμο, με τα ονόματα των διπλωματών ελεύθερα να τα διαβάσει ο οποιοσδήποτε. Αυτή είναι μια πρακτική ανεύθυνη, ίσως και εγκληματική. Δείχνει παντελή αδιαφορία για τις συνέπειες πράξεων, αντίστοιχη με τον τρόπο που μαζεύει αδιάκριτα χύμα δεδομένα η NSA. Κι αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό: το Wikileaks δεν κάνει δημοσιογραφία. Δεν ενδιαφέρεται για την αποκάλυψη της αλήθειας για το καλό της κοινωνίας - ενδιαφέρεται μόνο για την αποκάλυψη της αλήθειας, κι όποιον πάρει ο χάρος. Ο Εντουαρντ Σνόουντεν, αν και δέχτηκε τη βοήθεια του Wikileaks για να φυγαδευτεί από το Χονγκ Κονγκ, δήλωσε πολλές φορές ότι δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση την άκριτη δημοσίευση των πληροφοριών που έχει στα χέρια του. Γι’ αυτό απευθύνθηκε σε δημοσιογράφους.
Τα μέσα που είχαν ή έχουν ακόμα το υλικό και προβαίνουν στις αποκαλύψεις είναι ο Guardian, το Der Spiegel, η ProPublica, οι New York Times και, ανεξάρτητα από όλους αυτούς, η Washington Post.  
 Ημουν στα γραφεία της ProPublica πέρυσι το καλοκαίρι, τις ημέρες πριν από την κυκλοφορία ενός από τα σχετικά άρθρα, αυτό που περιέγραφε πώς η NSA είχε εξουδετερώσει τα περισσότερα συστήματα κρυπτογράφησης σε μια μεγάλη ποικιλία ψηφιακών επικοινωνιών. Ηταν συναρπαστικές ημέρες.  
 Τα μέσα αυτά αναλύουν τα στοιχεία που περιέχονται στο υλικό του Σνόουντεν, ενημερώνουν τις κυβερνήσεις των χωρών τους για τη δημοσίευση, κάνουν μόνα τους λογοκρισία σε στοιχεία που κρίνουν ότι θα έθεταν ανθρώπους ή πολεμικές επιχειρήσεις σε κίνδυνο και ενημερώνουν το κοινό με υπευθυνότητα.  
Τα δύο ενδιαφέροντα θέματα που προκύπτουν από τη δημοσίευση του υλικού του Σνόουντεν είναι τα εξής:  
Πρώτον: Το πώς αντέδρασε η βρετανική κυβέρνηση (κατέστρεψε τους υπολογιστές του Guardian) και πώς φυγαδεύτηκαν τα δεδομένα στις ΗΠΑ και την ProPublica μάς δείχνει πόσο σημαντική είναι η στιβαρή προστασία της ελευθερίας της έκφρασης από το Σύνταγμα. Κάντε τις αναπόφευκτες συγκρίσεις με μια χώρα που έχει ακόμα νόμο περί βλασφημίας, όπως η δικιά μας, αν θέλετε.
Δεύτερον: Η αλήθεια απειλείται, η δημοκρατία απειλείται, οι μυστικές υπηρεσίες δεν ελέγχονται όπως πρέπει, τα προσωπικά μας δεδομένα κινδυνεύουν. Το ίδιο συμβαίνει στη Ρωσία. Το ίδιο συμβαίνει στην Κίνα. Μόνο στη Δύση όμως μπορούν να υπάρξουν Σνόουντεν - και Γκρίνγουολντ, Γκέλμαν, Ράσμπριτζερ και Στάιγκερ. Παντού υπάρχουν καθεστώτα που, ανεξαρτήτως κινήτρων, δουλεύουν ενάντια στην ελευθερία των πολιτών. Μόνο τα ελεύθερα δυτικά κράτη όμως έχουν τους μηχανισμούς και την παιδεία και τα εργαλεία και τους πολίτες που μπορούν να αντισταθούν για να την υπερασπιστούν.  
Κι αυτό είναι το σημαντικότερο μάθημα από την υπόθεση Σνόουντεν, κατά τη γνώμη μου.

 

ΤΑ ΝΑΥΠΗΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ "Γ. ΑΒΕΡΩΦ"

Του Αρχιπλοιάρχου εα

Παναγιώτη Γ. Αλούρδα ΠΝ

Περί Αλός

Όποιος χάνεται μέσα στις αντιλήψεις της δικής του

εποχής, έχει την τάση να εκλαμβάνει πάντοτε το νεώτερο

ως το καλύτερο και γι’ αυτό του είναι αδύνατο να πράξει

κάτι εξαιρετικό.

Carl von Clausewitz

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ναυτική Επιθεώρηση»,

τεύχος 576, σελ. 53. ΜΑΡ-ΜΑΪΟΣ 2011

Έκδοση ΥΙΝ/ΓΕΝ. Αναδημοσίευση στο Περί Αλός

με την έγκριση της «Ναυτικής Επιθεωρήσεως»

Η περίοδος του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα είναι η περίοδος κατά την οποία η ναυπηγία από εμπειρική τέχνη εξελίσσεται σε τεχνολογία και περιλαμβάνει όλους τους τομείς της εφηρμοσμένης επιστήμης που απαιτούνται για την σχεδίαση και την κατασκευή πλοίων. Είναι η εποχή που η μηχανή αντικαθιστά το ιστίο και ο χάλυβας αντικαθιστά το ξύλο. Στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν κατασκευάσθηκε ο Αβέρωφ, η ναυπηγία έχει προχωρήσει σημαντικά και χρησιμοποιεί πλέον υπολογισμούς αντί εμπειρικούς κανόνες και εικασίες.

Εισαγωγή

Το πλοίο Γεώργιος Αβέρωφ, αν και είναι γνωστό ως θωρηκτό (battleship), ανήκει στην πραγματικότητα στην κατηγορία των θωρακισμένων καταδρομικών (armoured cruiser), incrociatore corazzato όπως αναγράφεται στα ιταλικά σχέδια του. Ο Αβέρωφ ναυπηγήθηκε στα Ναυπηγεία Orlando στο Livorno της Ιταλίας. Σχεδιαστής ήταν ο μηχανικός Giuseppe Orlando. Το θωρηκτό είναι της κλάσης Pisa με αδελφά πλοία τα Amalfi και Pisa, τα οποία υπηρέτησαν στο Ιταλικό Ναυτικό (Regia Marina). Οι Ιταλοί ναυπηγοί ήταν πρωτοπόροι στην σχεδίαση των πρώτων θωρακισμένων ατμοπλοίων (ironclads), και των θωρηκτών πλοίων pre-dreadnought και dreadnought.

Ο Αβέρωφ ανήκει στην μεγάλη κατηγορία των πλοίων pre-dreadnought.

Σχεδίαση πολεμικών πλοίων στις αρχές του 20ου αιώνα

Η σχεδίαση πολεμικών πλοίων στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν, όπως και σήμερα, μία επαναληπτική διεργασία, η οποία βασιζόταν σχεδόν πάντοτε σε μία προγενέστερη επιτυχημένη σχεδίαση. Το σημείο εκκίνησης ήταν ο οπλισμός που έπρεπε να φέρει το νέο πλοίο, δηλαδή κυρίως ο τύπος, το διαμέτρημα και ο αριθμός των πυροβόλων, και ο οποίος αντιστοιχούσε σε ένα συγκεκριμένο βάρος. Η σχεδίαση της κλάσης Pisa βασίσθηκε στην προγενέστερη σχεδίαση του θωρηκτού Regina Elena (14.317 tons - 144,5 m).

Όλα τα πλοία γραμμής, θωρηκτά ή καταδρομικά, χαρακτηριζόταν από δύο εκτοπίσματα, το κανονικό (normal) και το εκτόπισμα πλήρους φόρτου (full load). Το κανονικό εκτόπισμα που ήταν και το εκτόπισμα δοκιμών περιλάμβανε μέρος μόνο του φόρτου καυσίμου, το 30% μέχρι το 50% της μέγιστης ποσότητας που μπορούσαν να χωρέσουν οι αποθήκες (δεξαμενές) του πλοίου. Το βάρος αυτό του καυσίμου αναφερόταν ως ονομαστικό (legend).

Το κανονικό εκτόπισμα του Αβέρωφ αναφέρεται στα σχέδιά του ως 10.200 tons και αποτελεί στρογγύλευση του εκτοπίσματος των 10.118 tons που αντιστοιχεί στην ίσαλο σχεδίασης. Το ονομαστικό βάρος καυσίμου που έφερε ήταν 660 tons άνθρακα, και το συνολικό 1.542 tons.

Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται ενδεικτικά, για λόγους αναγωγής και σύγκρισης, η κατανομή των βαρών του εκτοπίσματος πλήρους φόρτου ενός θωρηκτού της αρχής του 20ου αιώνα και μίας φρεγάτας του τέλους του 20ου αιώνα. Στο βάρος του οπλισμού της φρεγάτας περιλαμβάνεται το σύνολο του συστήματος μάχης.

Σχήμα πλοίου – κατασκευή

Το σχήμα του Αβέρωφ είναι χαρακτηριστικό της εποχής, έχει εμβολοφόρο πρώρα, πρύμνη καταδρομικού και ελαφρά ελάττωση του πλάτους άνω της ισάλου γραμμής (εσοχή - tumble home).

Ο Αβέρωφ είναι κατασκευασμένος από κοινό ναυπηγικό χάλυβα, πλην της θωράκισης. Οι συνδέσεις μεταξύ ελασμάτων και ενισχυτικών γίνονταν εξ ολοκλήρου με καρφώσεις και τα υλικά κατασκευής (ελάσματα, ενισχυτικά και καρφιά) υποβάλλονταν σε δοκιμές αντοχής. Για τα πολεμικά πλοία της εποχής γίνονταν υπολογισμοί διαμήκους αντοχής σε κάμψεις θετικές και αρνητικές (hogging, sagging) και χρησιμοποιούνταν διαμήκη ενισχυτικά, κυρίως εντός των διπυθμένων.

Έχει τρία συνεχή καταστρώματα: Το άνω ή εξωτερικό κατάστρωμα (piano di coperta), το κύριο ή κατάστρωμα μάχης (piano di batteria) και κάτω κατάστρωμα, που αποτελεί την οροφή του μηχανοστασίου και των λεβητοστασίων, κάμπτεται στα άκρα του κατά το εγκάρσιο και κατά το διάμηκες για λόγους προστασίας του εσωτερικού του πλοίου, όπως θα δούμε παρακάτω.

Τα διπύθμενα αποτελούν βασικό στοιχείο της κατασκευής, φέρουν διαμήκη ενισχυτικά, έχουν ύψος 1,10 m και είναι στεγανά σε μήκος 57,0 m.

Το στεγανό τους τμήμα χωρίζεται σε 36 δεξαμενές συνολικής χωρητικότητας 1093 m3, κάποιες από τις οποίες χρησιμοποιούνταν ως δεξαμενές τροφοδοτικού ύδατος για τους λέβητες.

Ευστάθεια – στεγανή υποδιαίρεση

Το μετάκεντρο, το μετακεντρικό ύψος και οι πρώτοι υπολογισμοί ευστάθειας εμφανίζονται στα βιβλία της ναυπηγικής τέχνης και επιστήμης την δεκαετία του 1730. Την δεκαετία του 1860 άρχισε να διαπιστώνεται η σημασία της καμπύλης στατικής ευστάθειας στην ευστάθεια και αξιοπλοΐα των πλοίων. Στις αρχές του 20ου αιώνα γίνονταν συστηματικοί υπολογισμοί της καμπύλης στατικής ευστάθειας και του μετακεντρικού ύψους σε όλες τις πιθανές καταστάσεις φόρτου ενός πολεμικού πλοίου. Δεν υπήρχαν κριτήρια το κάτω ή κατάστρωμα διαδρόμου (corridoio). Το αλλά γίνονταν σύγκριση των καμπύλων στατικής ευστάθειας του πλοίου με αυτές άλλων πλοίων που είχαν ικανοποιητική συμπεριφορά κατά την λειτουργία τους.

Οι επιτυχημένες σχεδιάσεις είχαν καμπύλες στατικής ευστάθειας που εκτείνονταν μέχρι τις 70 μοίρες, ο μέγιστος μοχλοβραχίονας επαναφοράς ήταν 1 m και εμφανίζονταν στις 35 μοίρες και το μετακεντρικό ύψος ήταν 1 m (όλες οι τιμές είναι μέσοι όροι). Για τον Αβέρωφ η καμπύλη στατικής ευστάθειας στο κανονικό εκτόπισμα και με κατακόρυφη θέση του κέντρου βάρους στα 8,0 m, που αντιστοιχεί σε μετακεντρικό ύψος 0,962 m, υπολογίσθηκε και είναι ο μοχλοβραχίονας επαναφοράς σε m και Heel η κλίση σε μοίρες.

Στις αρχές του 20ου αιώνα οι υπολογισμοί για την ευστάθεια των πλοίων μετά από βλάβη ήταν περιορισμένοι λόγω της πολυπλοκότητας τους.

Η εκπόνηση τέτοιων υπολογισμών έγινε δυνατή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με την βοήθεια υπολογιστών. Βέβαια όλα τα πολεμικά πλοία κατασκευαζόταν με στεγανή υποδιαίρεση ικανή να αντιμετωπίζει, όχι μόνο ναυτιλιακούς κινδύνους, αλλά και τις βλάβες της μάχης.

Ο Αβέρωφ έχει δεκατρείς (13) στεγανές εγκάρσιες φρακτές που εκτείνονται από την τρόπιδα μέχρι το κάτω κατάστρωμα, επίσης έχει στεγανές διαμήκεις φρακτές (μία σε κάθε πλευρά) μεταξύ της πλευρικής θωράκισης και των αποθηκών άνθρακα. Τα διπύθμενα, όπως προαναφέρεται, αποτελούν μέρος της στεγανής υποδιαίρεσης του πλοίου και παρέχουν προστασία σε περίπτωση βλάβης του εξωτερικού περιβλήματος.

Αντίσταση – πρόωση

Στις αρχές του 20ου αιώνα ο υπολογισμός αντίστασης των πλοίων γίνεται πλέον με την χρήση μοντέλων με βάση τον νόμο του Froude. Για τα πλοία γραμμής, θωρηκτά ή καταδρομικά, το όριο της μέγιστης ταχύτητας ήταν η ταχύτητα που αντιστοιχούσε στην τιμή 1,10 του λόγου Taylor (ή στην τιμή 0,3272 του αριθμού Froude). Η ταχύτητα των 22,5 knots του Αβέρωφ αντιστοιχεί σε λόγο Taylor 1,06 (0,3155 αριθμός Froude). Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το βρετανικό θωρηκτό HMS Dreadnought (18.110 tons - 160,6 m) είχε ταχύτητα 21 knots που αντιστοιχούσε σε λόγο Taylor 0,92.

Η αντίσταση του Αβέρωφ υπολογίσθηκε με την βοήθεια των σειρών Taylor (Σχετικό 18). Επίσης έγιναν υπολογισμοί για την αντίσταση παρελκομένων και την αντίσταση αέρα καθώς και για τους συντελεστές πρόωσης. Η αντίσταση παρελκομένων και η αντίσταση αέρα είναι περίπου το 25% της αντίστασης γυμνής γάστρας. Οι μεθοδικές σειρές Taylor για τον υπολογισμό της αντίστασης πλοίων αναπτύχθηκαν από τον ναύαρχο Taylor την δεκαετία του 1900 με βάση τις γραμμές του θωρακισμένου καταδρομικού HMS Leviathan της κλάσης Drake (14.150 tons - 162,6 m).

Ληφθεί υπόψη ότι στις αρχές του 20ου αιώνα η έντονη ρύπανση των υφάλων, λόγω της μη ύπαρξης αποτελεσματικών αντιρρυπαντικών χρωμάτων, προκαλούσε σημαντική μείωση της ταχύτητας (η αύξηση της αντίστασης λόγω της ρύπανσης έφθανε το 50% σε ένα χρόνο παραμονής του πλοίου στην θάλασσα). Επίσης η μέτρηση της ταχύτητας γινόταν με αναμέτρηση ή σε συγκεκριμένη απόσταση, συνήθως ενός μιλίου, η λεγόμενη μέτρηση μιλίου.

Εγκατάσταση πρόωσης

Από την δεκαετία του 1880 οι λέβητες, οι παλινδρομικές ατμομηχανές και οι έλικες αποτελούν πλέον την εγκατάσταση πρόωσης κάθε πολεμικού πλοίου. Η εγκατάσταση πρόωσης του πλοίου αποτελείται από είκοσι δύο (22) λέβητες Belleville και δύο (2) παλινδρομικές ατμομηχανές. Οι λέβητες Belleville, γαλλικής προέλευσης, ήταν οι πρώτοι υδραυλωτοί λέβητες της εποχής και μπορούσαν να αναπτύξουν πιέσεις μέχρι και 21 ατμόσφαιρες (21 atm = 309 PSI). Οι λέβητες είναι τοποθετημένοι σε τρία λεβητοστάσια (6 στο πρωραίο, 8 στο μεσαίο και 8 στο πρυμναίο).

Οι κύριες μηχανές είναι κατακόρυφης διάταξης, τριπλής εκτόνωσης με τέσσερις (4) κυλίνδρους, έναν υψηλής πίεσης, έναν μέσης πίεσης και δύο χαμηλής πίεσης και είναι τοποθετημένες στο μηχανοστάσιο η μία δίπλα στην άλλη.

Η συνολική ενδεικνυομένη ισχύς των μηχανών είναι 19.000 IHP (14.168 kW). Λαμβανομένου υπόψη ότι οι μηχανές αυτές έχουν μηχανικό βαθμό απόδοσης 0,94, προκύπτει ότι η μέγιστη ισχύς ανά άξονα είναι 8.930 SHP (6.659 kW).

Οι κύριες μηχανές μέσω αξόνων μήκους 35 m και διαμέτρου (ελάχιστη) 420 mm στρέφουν κατευθείαν, χωρίς την παρέμβαση μειωτήρων, έλικες διαμέτρου 5,2 m. Μεταξύ κυρίων μηχανών και αξόνων παρεμβάλλονται ωστικοί τριβείς. Οι άξονες έχουν μηδενική κλίση ως προς το οριζόντιο επίπεδο και σχηματίζουν γωνία 1,3 μοίρες ως προς το επίπεδο διαμήκους συμμετρίας του πλοίου, δηλαδή η μεταξύ τους γωνία επί ενός οριζοντίου επιπέδου είναι 2,6 μοίρες. Ο μέγιστος αριθμός στροφών ανά λεπτό (RPM) των κυρίων μηχανών και των ελικοφόρων αξόνων είναι 130. Η περιστροφή των ελίκων ήταν της δεξιάς δεξιόστροφη και της αριστερής αριστερόστροφη.



Σχεδιάγραμμα των Amalfi-Pisa από το Brassey's Naval and Shipping Annual του 1924. (Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος)

Έλικες

Το σχήμα της πρύμνης και οι χαμηλές στροφές των παλινδρομικών ατμομηχανών επέτρεπαν την εγκατάσταση των αξόνων με μηδενική κλίση και την χρήση ελίκων μεγάλης διαμέτρου και μικρής επιφάνειας, με αποτέλεσμα υψηλές αποδόσεις ελίκων, που ξεπερνούσαν το 70%. Τα τρία πτερύγια των ελίκων συνδέονταν πάνω στη πλήμνη με κοχλίες που έδιναν την δυνατότητα αντικατάστασης του πτερυγίου σε περίπτωση βλάβης.

Επισημαίνεται ο πολύ χαμηλός λόγος ανεπτυγμένης επιφάνειας (38,2%), κάτι το οποίο ήταν τότε σύνηθες. Οι έλικες σε συνδυασμό με τις παλινδρομικές ατμομηχανές είχαν λόγο ανεπτυγμένης επιφάνειας από 35% έως 40%, με την εισαγωγή των ατμοστροβίλων, την αύξηση των στροφών και την μείωση της διαμέτρου, ο λόγος ανεπτυγμένης επιφάνειας αυξήθηκε στη περιοχή του 60%. Επίσης η χρήση ελίκων με τρία πτερύγια ήταν σχεδόν ο κανόνας.

Στο κανονικό εκτόπισμα του Αβέρωφ οι έλικες απορροφούσαν την μέγιστη ενδεικνυομένη ισχύ των μηχανών (19.000 IHP) στις 125 RPM και έδιναν στο πλοίο ταχύτητα 22,5 knots. Σύμφωνα με το διάγραμμα Burrill (Σχετικό 19) η σπηλαίωση στη ράχη της έλικας (back cavitation) ήταν χαμηλή και δεν ξεπερνούσε το 3,5%. Οι έλικες λειτουργούσαν σε συντελεστή προχώρησης (J) περί το 1,0.

 

Καταναλώσεις – ακτίνα ενέργειας

Οι καταναλώσεις των πολεμικών πλοίων με παλινδρομικές ατμομηχανές και καύσιμο τον άνθρακα στις αρχές του 20ου αιώνα κυμαίνονταν περί τις 1,50 lbs/IHP-hr (0,90 kg/kW-hr).

Οι ακτίνες ενεργείας του Αβέρωφ έχουν υπολογισθεί με βάση την μέγιστη ποσότητα άνθρακα που μπορούσαν να χωρέσουν οι 38 αποθήκες του, που είναι 1.542 tons (3.400.000 lbs).

Πηδάλιο – παρελκόμενα

Ο Αβέρωφ έχει ένα πηδάλιο μη ζυγοσταθμισμένο. Για τα θωρηκτά και τα καταδρομικά της εποχής ο λόγος της πλευρικής επιφάνειας του πηδαλίου προς την πλευρική επιφάνεια του πλοίου κάτωθεν της ισάλου κυμαινόταν από 1/40 έως 1/50. Για τον Αβέρωφ με πλευρική επιφάνεια πηδαλίου 20 m2 και πλευρική επιφάνεια πλοίου κάτωθεν ισάλου σχεδίασης 924 m2 ο λόγος αυτός είναι 1/46.

Ο Αβέρωφ έχει παρατροπίδια τριγωνικού σχήματος πλάτους 550 – 600 mm που εκτείνονται σε μήκος 40 m στο μέσον τμήμα της γάστρας. Οι τριβείς των ελικοφόρων αξόνων του θωρηκτού εκτός πλοίου στηρίζονται σε δύο βραχίονες (struts) που έχουν εσωτερική γωνία 72 μοιρών.

Θωράκιση

Από το τέλος της δεκαετίας του 1890 η θωράκιση των περισσοτέρων πλοίων γινόταν με χάλυβες που είχαν κατασκευασθεί με την μέθοδο Krupp.

Οι χάλυβες Krupp ήταν δύο φορές πιο αποτελεσματικοί από τους κοινούς χάλυβες, δηλαδή είχαν την ίδια αντοχή σε διείσδυση με κοινούς χάλυβες διπλάσιου πάχους. Η θωράκιση του Αβέρωφ είναι από χάλυβα Krupp.

Τα πάχη της θωράκισης στα πλευρά είναι 203 mm (8 in) στη μέση και 83 mm (3,25 in) στα άκρα, στο κατάστρωμα 50 mm (2 in), στους πύργους των πυροβόλων 203 mm (8 in) και στην γέφυρα μαζί με τον πύργο πυροβολικού 178 mm (7 in). Το κατάστρωμα που έχει θωράκιση είναι το κάτω, όπως φαίνεται και στα σχέδια των εγκαρσίων τομών, και η θωράκιση καλύπτει τα κεκλιμένα κατά τριάντα μοίρες (30 degrees) άκρα του καταστρώματος. Το κεκλιμένο τμήμα του καταστρώματος τερματίζεται εκεί που τελειώνει η πλευρική θωράκιση κάτωθεν της ισάλου, για να παρέχει επιπλέον προστασία στους εσωτερικούς χώρους του πλοίου σε περίπτωση διάτρησης της πλευρικής θωράκισης.

Επί του κυρίου καταστρώματος και επί του κάτω καταστρώματος η πλευρική θωράκιση κάμπτεται προς τα έσω και σχηματίζει ένα περίκλειστο προστατευμένο χώρο, το οχυρό (citadel), που παρείχε προστασία στο προσωπικό κατά τη διάρκεια της μάχης.

Επίλογος

Η προσπάθεια από ελλιπή στοιχεία να δώσω μία περιγραφή των ναυπηγικών χαρακτηριστικών του θωρακισμένου καταδρομικού Αβέρωφ με ανάγκασε να ανατρέξω στα τεχνικά βιβλία του τέλους του 19ου και της αρχής του 20ου αιώνα. Η αναδρομή αυτή μου δημιούργησε θαυμασμό για τα επιτεύγματα των μηχανικών της εποχής εκείνης, μέσα από τα οποία η σχεδίαση και η κατασκευή των θωρηκτών πλοίων είναι αναμφίβολα το μεγαλύτερο, και μου έφερε στον νου τη ρήση του μεγάλου θεωρητικού του πολέμου ως παρότρυνση, ότι ακόμα και στο πεδίο της τεχνολογίας το παρελθόν έχει να μας διδάξει πολλά.

Σχεδιάγραμμα του Αβέρωφ από το Brassey's Naval and Shipping Annual του 1924. (Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος)

Επεξηγήσεις

Ο λόγος Taylor (Taylor Quotient) ή λόγος ταχύτητας μήκους είναι ο λόγος της ταχύτητας του πλοίου σε knots (V) προς την τετραγωνική ρίζα του μήκους (L) ισάλου σε feet. Tq = V/L1/2

Ο αριθμός Froude (Froude Number) είναι ο λόγος ταχύτητας του πλοίου προς την τετραγωνική ρίζα του μήκους ισάλου επί την επιτάχυνση της βαρύτητας g (9,81

m/sec2), σε συνεπείς μονάδες. Fr = V/(gL)1/2

Συντελεστής Λυγηρότητας είναι ο λόγος του μήκους ισάλου προς την κυβική ρίζα του όγκου (∇) εκτοπίσματος, σε συνεπείς μονάδες. L/∇1/3

Ευχαριστίες

Ευχαριστώ τον Κυβερνήτη του Θ/Κ Αβέρωφ Πλοίαρχο Σ. Χαραλαμπόπουλο ΠΝ και το προσωπικό του πλοίου για την βοήθεια τους και την διάθεση των σχεδίων, επίσης ευχαριστώ τους ναυπηγούς κκ Ν. Βουτυρά και Ε. Στάθη για την βοήθεια τους στους υπολογισμούς και την επεξεργασία των στοιχείων.

http://perialos.blogspot.com/2011/10/blog-post.html
 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

On the Stability of Monitors Under Canvas, E. J. Reed, Chief Constructor of the Navy, Transactions of Institution of Naval Architects, Vol. 9,1868

Shipbuilding in Iron and Steel: A Practical Treatise, E. J. Reed, Chief Constructor of the Navy, John Murray,1869

Our Iron-Clad Ships, E. J. Reed, Chief Constructor of the Navy, John Murray, 1869

A Treatise on Naval Architecture and Ship-Building, Commander Richard W. Meade USN, J. B. Lippincott & Co., 1869

The Modern Warship, Edward L. Attwood, Cambridge University Press, 1913

War-Ships - A Text-Book on the Construction, Protection, Stability, Turning, etc., of War Vessels, Edward L. Attwood, Longmans, Green and Co., 1917

The Naval Constructor, George Simpson, D. Van Nostrand Company, 1918

Steam Engines, E. M. Shealy, McGraw-Hill Book Company Inc., 1919

Modern History of Warships, William Hovgaard, Conway Maritime Press Ltd.,1920

Detail Design of Marine Screw Propellers, Douglas H. Jackson, Sir Isaac Pitman & Sons, Ltd., 1920

Marine Propellers, S. W. Barnaby, E. & F. N. Spon, Ltd., 1921

The Speed and Power of Ships, D. W. Taylor, Press of Ransdell Incorporated, 1933

B.R. 298(42) Stability of Ships, Naval Construction Department, Admiralty, 1942

Technical Memorandum No. 1, Subdivision of Ships and Stability after Extensive Flooding, Bureau of Ships, U.S. Government Printing Office, 1947

Ship Design, Resistance and Screw Propulsion – Volume I. The Design of Ship Forms and Their Resistance, G. S. Baker, Charles Birchall & Sons, Ltd., 1948

Ship Design, Resistance and Screw Propulsion – Volume II. The Marine Screw Propeller and Propulsion of Ships, G. S. Baker, Charles Birchall & Sons, Ltd., 1951

Wake of Merchant Ships, Svend Aage Harvald, The Danish Technical Press, 1950

A Reanalysis of the Original Test Data for the Taylor Standard Series, Morton Gertler, Navy Department – The David W. Taylor Model Basin, 1954

Propeller Cavitation : Further Tests on 16in. Propeller Models in the King’s College Cavitation Tunnel, L. C. Burrill and A. Emerson, Transactions of the North

East Coast Institution of Engineers and Shipbuilders, Vol. 79, 1963

Τεχνική του Πλοίου, Τόμος Πρώτος, Ναυπηγία, Βασ. Ε. Φραγκούλη, 1966

Τεχνική του Πλοίου, Τόμος Δεύτερος, Ναυτικαί Μηχαναί, Βασ. Ε. Φραγκούλη, 1967

Τεχνική του Πλοίου, Τόμος Τρίτος, Λέβητες, Βασ. Ε. Φραγκούλη, 1968

Italian Warships of World War 1, Aldo Fraccaroli, Ian Allan Ltd., 1970

Strategy of Propeller Design, T. E. Hannan, Thomas Reed Publications Limited, 1971

The 3-Bladed JD-CPP Series, C. Chu, Z. L. Chan, Y. S. She and V. Z. Yuan, 4th Lips Propeller Symposium, October 1979

A Review of Intact Ship Stability Research and Criteria, C. Kuo and Y. Welaya, Ocean Engineering Vol. 8, pp. 65-84, Pergamon Press Ltd.,1981

Conway’s All the World’s Fighting Ships 1860-1905, Conway Maritime Press Ltd., 1979

Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906-1921, Conway Maritime Press Ltd., 1985

Θ/Κ «Γ. Αβέρωφ» Χρονικό του Θωρηκτού της Νίκης, Νίκου Α. Σταθάκη, Π.Ν.,1987

The Evolution of Engineering in the Royal Navy – Volume 1 : 1827-1939, Peter M. Rippon, Spellmount Ltd., 1988

Τα Πλοία του Πολεμικού Ναυτικού 1829 – 1999, Αντιναυάρχου ε.α. Κ. Παΐζη–Παραδέλλη Π.Ν., Αστραία, 1999

Warships – From the Galley to the Present Day, Angus Konstam, Leo Marriot, George Grant, Gramercy Books, 2001

Birth of the Battleship – British Capital Ship Design 1870- 1881, John Beeler, Caxton Editions, 2003

Warrior to Dreadnought – Warship Development 1860- 1905, D. K. Brown, Caxton Editions, 2003

Ships and Science – The Birth of Naval Architecture in the Scientific Revolution 1600-1800, Larrie D. Ferreiro, The MIT Press, 2007